Paslı Benekli Kedi (Prionailurus Rubiginosus)

Paslı benekli kedi (Prionailurus rubiginosus), dünyanın en küçük vahşi kedi türlerinden biridir. Ağırlığı genellikle 0,8–1,7 kg arasında değişir; boyu 35–48 cm, kuyruk uzunluğu ise 15–30 cm'dir. Yaklaşık 20 cm yüksekliğe sahip olan bu tür, ev kedisinin yarısı kadar küçük ve ince yapılıdır. Kürkü kısa, yumuşak ve kahverengimsi gri renktedir; paslı kahverengi beneklerle süslenmiştir. Sırt ve yanlarda uzun lekeler, bacaklarda ve göğüste ise yatay çizgiler bulunur. Alt kısımlar beyaz renklidir. Gözlerin üstünden kulaklara ve omuzlara kadar uzanan koyu şeritler ile yüzün her iki yanında belirgin koyu çizgiler yer alır. Gözleri büyük, irisleri kehribar ya da gri-kahverengidir. Kulakları kısa, yuvarlak ve kulak arkasında açık renkli lekeler bulunur. Ayak tabanları siyahtır. Kuyruğu orta uzunlukta ve işaretsizdir.

Paslı benekli kediler yalnızca Hindistan, Sri Lanka ve nadiren Nepal'de görülür. Hindistan’da Gujarat, Maharashtra, Andhra Pradesh, Karnataka ve Uttar Pradesh gibi eyaletlerde kaydedilmişlerdir. Sri Lanka’da deniz seviyesinden 2.100 metre yüksekliğe kadar varlık gösterirler. Başta nemli yaprak döken ormanlar olmak üzere, kuru ormanlar, çayırlıklar, dikenli ormanlar, bambu ormanları, kayalık tepe yamaçları, tarım alanları, terk edilmiş evler ve çay plantasyonlarında gözlemlenmiştir. Bu geniş habitat toleransı, tarımsal peyzajlarda da varlıklarını sürdürebilmelerine olanak tanımaktadır.

^{Paslı Benekli Kedi} (Pexels)

Paslı benekli kediler yalnız yaşar, çoğunlukla gececi veya alacakaranlıkta aktiflik gösterir. Ormanlarda olduğu kadar insan etkisindeki tarım arazilerinde ve yerleşim yerlerine yakın bölgelerde de bulunabilir. Avcı ve çevik yapısıyla dikkat çeker; ağaçlara tırmanma konusunda oldukça yeteneklidir. Hem yer hem ağaç üstü avlanma gözlemlenmiştir. Gözlemler, özellikle cinsel olarak aktif bireylerin gündüzleri de hareketli olabileceğini göstermektedir. Tür, yüksek hareket kabiliyeti, oyun davranışları ve sosyal etkileşimleriyle dikkat çeker.

Doğada genellikle küçük memeliler, kuşlar, kertenkeleler, böcekler ve kurbağalarla beslenir. Sri Lanka'daki bireylerin evcil tavukları da avladığı rapor edilmiştir. Hayvanat bahçelerinde dana eti, yürek, civciv, fare, haşlanmış yumurta ve çeşitli meyve-sebzelerle beslenirler. Gözlemler, termit kolonileri yakınında beslendiklerini ve bazen meyve tükettiklerini de göstermektedir. Bu davranışları sayesinde, tohum yayılmasına katkı sağladıkları düşünülmektedir.

Paslı benekli kediler yıl boyunca çiftleşebilir. Çiftleşme davranışı diğer küçük kedilerle benzerlik gösterir; ense ısırığı ile başlayan çiftleşme birkaç gün sürebilir. Gebelik süresi 67–71 gün olup, her doğumda 1 ila 3 yavru dünyaya gelir. Yavrular doğumdan itibaren hızlı gelişim gösterir, 28–32 günlükken yuvadan çıkmaya başlar ve 40. günden itibaren et tüketmeye başlar. 60. güne kadar emzirme devam edebilir. Esaret altında yavrular genellikle 3–9 ay arasında anneden ayrılır. Erkeklerin yavrularla ilgilendiği ve onları koruduğu gözlemleri, bu türde tek eşliliğe işaret edebilir.

Uluslararası Doğa Koruma Birliği (IUCN), paslı benekli kediyi “Tehdide Yakın” (Near Threatened - NT) olarak sınıflandırmıştır. CITES’in Ek I ve II listelerinde korunmaktadır. Hindistan ve Sri Lanka’daki toplam olgun birey sayısının 10.000’den az olduğu tahmin edilmektedir. En büyük tehditler arasında yaşam alanı kaybı, ormanların tarım arazisine dönüşümü, evcil hayvanlarla melezleşme, taşıt çarpmaları ve insanların türü leopar yavrusu sanarak öldürmesi yer alır. Tür ayrıca derisi ya da eti için avlanmakta veya evcil köpeklerce öldürülmektedir. Bununla birlikte, tarım alanlarında kemirgen kontrolündeki rolü nedeniyle ekosistem için faydalı olabileceği düşünülmektedir.