Türk Defnesi, Lauraceae familyasına ait, her mevsim yeşil kalan ve doğal olarak Türkiye’nin kıyı bölgelerinde yetişen Laurus nobilis L. (Akdeniz defnesi) türü defne bitkisinden elde edilen tarımsal üründür. Ürün; bitkinin taze ve kurutulmuş yaprakları, uçucu yağı ve meyvesinden elde edilen sabit yağı olmak üzere üç formda piyasaya sunulmaktadır. Türk Defnesi, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından 18.08.2021 tarihinde “Mahreç İşareti” ile tescillenmiştir.
Ürün Tanımı ve Ayırt Edici Özellikleri
Türk Defnesi; taze ve kurutulmuş yaprak, uçucu yağ ve sabit yağ formlarında değerlendirilir. Laurus nobilis türü bitkiden elde edilen yaprak ve meyveler gıda, kozmetik, ilaç ve temizlik gibi çeşitli sektörlerde kullanılır.
Bitkisel Özellikler
- 2–18 m boylanabilen, yuvarlak tepeli, sık dallı ve dioik (erkek-dişi ayrı) yapıdadır.
- Yapraklar dar eliptik, 5–10 cm uzunlukta, 2–3 cm genişlikte; üst yüzeyi parlak koyu yeşil, kenarları dalgalıdır.
- Meyveleri zeytin tanesi biçiminde olup, olgunlaştıkça koyu mora döner ve 2–3 cm uzunluğundadır.
- Taze yaprakların aromatik kokusu düşüktür, kurutulmuş yapraklar ise yumuşak bir aromaya sahiptir.
- Yapraklar %1’den fazla uçucu yağ içerir.
Kurutulmuş Defne Yaprakları Kalite Sınıfları
- Hand-pick: Parçalanmamış, canlı renkte, çöpsüz, lekesiz.
- Hand-select: Renk bozulmamış, çöpsüz, boyut önemsiz.
- Semi-select: Rengi bozulmuş ama hastalıksız, çöpsüz.
- FAQ: Parçalanmış ama hastalıksız.
- Ground Leaf: Baharatlık, küçük parçalanmış yaprak.
Kuru yapraklarda rutubet oranı %8’i, kırık oranı %15’i, lekeli oranı %10’u geçemez. Kuru maddede en az %1 oranında uçucu yağ içermelidir.
Uçucu Yağ Özellikleri:
- Yağ verimi: %0,9–2,7 (kuru bazda)
- Temel bileşenler: 1,8-Cineole (%37–52), α-Terpinyl Acetate (%7–15), Sabinene, 4-Terpineol, Linalool
- Ayırt edici bileşen: Spathulenol
Sabit Yağ Özellikleri:
- Yağ verimi: %6,3–17,3 (kuru bazda)
- Başlıca bileşenler: Oleik Asit, Linoleik Asit, Palmitik Asit, Laurik Asit, Stearik Asit
- Asit sayısı: 6,23–11,22 mgKOH/g
- Sabunlaşma sayısı: 126,89–215,88 mgKOH/g
Üretim Metodu
Yaprak Hasadı
- 2–3 yaşındaki sürgünler, bağcı bıçaklarıyla vejetasyon dönemi dışında kesilir.
- Yaprakların kızarması önlenerek demetler hâlinde taşınır.
Kurutma
- Gölge veya yarı gölge ortamda, üstü kapalı sundurmalarda yapılır.
- Serim kalınlığı 10–15 cm'yi aşmamalıdır.
- Kurutulan yapraklar elle sıyrılır ve %8 nem oranına ulaşınca toplanarak depolanır.
Defne Yaprağının Depolanması (AA)
Uçucu Yağ Üretimi
- Yapraklar buhar distilasyonu ile işlenir. Alternatif olarak mikrodalga destekli yöntemler uygulanabilir.
Sabit Yağ Üretimi
- Olgun meyveler su ile kaynatılır, ezilip süzülür. Yağ yüzeyden toplanır. Alternatif olarak soğuk pres yöntemi de kullanılabilir.
Coğrafi Sınır ve Denetim
Coğrafi sınır
Adana, Antalya, Aydın, Balıkesir, Bartın, Bursa, Çanakkale, Düzce, Giresun, Hatay, İstanbul, İzmir, Kahramanmaraş, Kastamonu, Kocaeli, Mersin, Muğla, Ordu, Rize, Sakarya, Samsun, Sinop, Tekirdağ, Trabzon, Yalova ve Zonguldak illerini kapsar.