Türkan Saylan, dermatoloji alanında uzmanlaşmış bir hekim ve akademisyen olup, özellikle lepra (cüzzam) hastalığıyla mücadeleye yönelik çalışmaları ve eğitim alanındaki sosyal sorumluluk projeleriyle öne çıkmış önemli bir bilim insanıdır. Tıp alanındaki akademik faaliyetlerinin yanı sıra, toplumsal gelişime katkı sağlayan sivil toplum çalışmalarında da aktif rol almıştır.

Türkan Saylan ( Yapay Zeka Yardımıyla Oluşturulmuştur.)

Erken Yaşamı ve Ailesi

13 Aralık 1935 tarihinde İstanbul’un Kandilli semtinde dünyaya gelmiştir. Babası Cumhuriyet döneminin ilk müteahhitlerinden Fasih Galip Bey, annesi ise İsviçre kökenli Lili Mina Raiman’dır. Beş çocuklu bir ailenin en büyük bireyidir.^【1】

Eğitim

İlk ve orta öğrenimini Kandilli’de tamamlamıştır. 1953 yılında Kandilli Kız Lisesi’nden mezun olmuş, 1963 yılında İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi’ni bitirmiştir. Tıp eğitimi sırasında geçirdiği ciddi bir hastalık nedeniyle eğitimine bir süre ara vermek zorunda kalmıştır.^【2】

Kariyeri

Akademik Kariyeri

Mezuniyetinin ardından Sosyal Sigortalar Kurumu Nişantaşı Hastanesi’nde görev almış ve burada deri ve zührevi hastalıklar alanında uzmanlık eğitimi almıştır. Daha sonra İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Dermatoloji Anabilim Dalı’nda çalışmaya başlamış ve 1968 yılında başasistan olmuştur.

1972 yılında doçent, 1977 yılında profesör unvanını almıştır. 1982–1987 yılları arasında İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Dermatoloji Anabilim Dalı Başkanlığı görevini yürütmüştür. ^【3】 1981–2001 yılları arasında ise Lepra Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürlüğü görevinde bulunmuştur.

Lepra (Cüzzam) Çalışmaları

Meslek yaşamının önemli bir bölümünü lepra hastalığıyla mücadeleye ayırmıştır. 1976 yılında bu alandaki çalışmalarına başlamış ve cüzzamla mücadele faaliyetlerinin kurumsallaşması amacıyla Cüzzamla Savaş Derneği’ni kurmuştur. ^【4】

Bakırköy’de bulunan lepra servisinin geliştirilmesine katkı sağlamış ve uzun yıllar İstanbul Lepra Hastanesi’nde görev yapmıştır. Ayrıca Dünya Sağlık Örgütü bünyesinde lepra konusunda danışmanlık yapmış ve Uluslararası Lepra Birliği’nin kurucu üyeleri arasında yer almıştır.

Akademik ve Kurumsal Çalışmaları

Dermatoloji alanında laboratuvar ve klinik birimlerin geliştirilmesine katkıda bulunmuştur. Cinsel yolla bulaşan hastalıklara yönelik polikliniklerin kurulmasına destek vermiştir.

2000 yılında Sosyal Hizmetler Danışma Kurulu üyeliğine seçilmiş, 2001 yılında Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer tarafından Yükseköğretim Kurulu üyeliğine atanmıştır. Ayrıca Başbakanlık İnsan Hakları Danışma Kurulu ve İstanbul İl İnsan Hakları Kurulu’nda görev yapmıştır.

Sivil Toplum Faaliyetleri

Sağlık alanındaki çalışmalarının yanı sıra eğitim ve toplumsal gelişim alanlarında da aktif rol almıştır. 1989 yılında kurulan Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği’nin kurucuları arasında yer almış ve uzun yıllar genel başkanlığını yürütmüştür.

Bu dernek aracılığıyla özellikle ekonomik imkânları sınırlı öğrencilerin eğitimine destek sağlanmasına yönelik projeler geliştirilmiştir. Ayrıca Türkiye Çağdaş Yaşamı Destekleme Vakfı’nın kuruluşunda yer almış ve başkanlık görevini üstlenmiştir.

Yayınları ve Eserleri

440’ın üzerinde bilimsel yayını bulunmaktadır.^【5】 Tıbbi çalışmalarının yanı sıra toplumsal konuları ele aldığı başlıca eserleri şunlardır:

1. Cumhuriyetin Bireyi Olmak (Makaleler)
2. Güneş Umuttan Şimdi Doğar (Söyleşi- Mehmet Zaman Saçlıoğlu ile)
3. At kız (Otobiyografik anlatı)
4. Hekimlikten Tıp Etiğine (Ders notları/Deneme)

Ödülleri

Prof. Dr. Türkan Saylan’a bilimsel çalışmaları, cüzzamla mücadele konusundaki öncülüğü ve eğitim alanındaki toplumsal katkıları nedeniyle çok sayıda ödül verilmiştir.^【6】 Bunlardan bazıları şunlardır:

• Uluslararası Gandhi Ödülü (Hindistan)
• Melvin Jones Ödülü (Lions Kulübü)
• Margarette Golding Ödülü
• Atatürk İlke ve Devrimleri Ödülü
• Atatürk Ödülü (Tuzla Rotary, 1997)
• Kuvayi Milliye Ödülü
• Puduhepa Ödülü (Adana Kültür Kuruluşu)
• Fahrettin Kerim Gökay Ödülü
• Türk Kadınlar Birliği 75. Yıl Ödülü
• Uğur Mumcu – Muammer Aksoy Ödülü
• Rıfat Ilgaz Kültür Merkezi Ödülü (2000)
• Hasta ve Hasta Yakını Hakları Derneği Ödülü (cüzzam hastalarına yaptığı katkılar nedeniyle)
• Sanat Kurumu Onur Ödülü (2002)
• Atatürk / Çağdaşlık Ödülü
• En Başarılı Kadınlar Onur Ödülü
• Üstün Hizmet Ödülü (Yıldız Teknik Üniversitesi)
• TED Koleji Eğitim Ödülü (2004)
• 100. Yıl Mesleki Başarı Ödülü
• İnsan Hakları Ödülü
• Tempo Dergisi – Türkiye’nin En İyi Eğitimcisi Ödülü (2004)
• Yılın En Yürekli Kadını Ödülü
• Meslek Hizmetleri Ödülü (Ankara Tabip Odası)
• Toplumsal Barış Ödülü
• Oriflame Türkiye Eğitim Ödülü
• Türk Kalp Vakfı “İyi Kalpli Ol” Ödülü
• TÜHİD Sosyal Sorumluluk Ödülü
• Yılın Başarılı İş Kadınları Ödülü
• Bilim Günleri Onur Ödülü
• Çağdaş Eğitim Vakfı Eğitim Ödülü
• Maltepe Üniversitesi Onur Ödülü
• Zirvedekiler İletişim Ödülü
• Örnek Kıdemli Vatandaş Ödülü
• Sevgi, Barış ve Dostluk Ödülü
• Türk Empati Vakfı – Yılın Empati Ödülü
• Kabataşlılar Derneği Onur Ödülü
• Vehbi Koç Vakfı Eğitim Ödülü (2008)
• Cumhuriyet Kadını Ödülü (2008)
• ANAÇEV Eğitim Ödülü (2009)

Vefatından sonra verilen ödüller

• Atatürkçü Aydınlanma Ödülü
• Özgür İnsan Ödülü

Özel Hayatı ve Ölümü

1957 yılında evlenmiş ve iki çocuk sahibi olmuştur. Yaşamının ilerleyen dönemlerinde meme kanseri ile mücadele etmiştir.

18 Mayıs 2009 tarihinde İstanbul’da hayatını kaybetmiştir.