+2 More
Temel alanlar | Kuantum hesaplama kuantum haberleşme kuantum algılama kuantum metrolojisi | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Araştırma kuruluşları | TÜBİTAK BİLGEM TÜBİTAK Ulusal Metroloji Enstitüsü İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü Kuantum Teknolojileri Uygulama ve Araştırma Merkezi | ||||||||
Üniversite laboratuvarı | TOBB ETÜ Kuantum Teknolojileri Araştırma Laboratuvarı (KUANTAL) | ||||||||
İlgili sanayi kuruluşu | ASELSAN | ||||||||
İlk kuantum bilgisayarı | QuanT | ||||||||
Başlıca program | Kuantum Teknolojilerinin Geliştirilmesi Programı | ||||||||
Çalışma konuları | Kuantum işlemcileri kuantum sensörleri kuantum radar ve lidar sistemleri kuantum kriptografisi kuantum sonrası kriptografi atomik saatler kuantum rassal sayı üretimi | ||||||||
Türkiye’de kuantum teknolojileri, kuantum mekaniğinin süperpozisyon, dolanıklık ve ölçüm gibi özelliklerinden yararlanılarak hesaplama, haberleşme, algılama ve metroloji sistemlerinin geliştirilmesine yönelik bilimsel araştırmaların, teknolojik altyapıların, eğitim faaliyetlerinin ve sanayi projelerinin bütünüdür. Türkiye’de bu alandaki çalışmalar; üniversiteler, araştırma merkezleri, kamu kurumları, savunma sanayisi kuruluşları ve teknoloji şirketleri tarafından yürütülmekte; temel araştırmadan deneysel sistemlerin ve teknolojik bileşenlerin geliştirilmesine kadar farklı aşamaları kapsamaktadır.
Kuantum teknolojileri; kuantum mekaniğine özgü süperpozisyon, dolanıklık ve ölçüm olgularının bilgi işleme, haberleşme ve algılama sistemlerinde kullanılmasına dayanan teknoloji alanlarını kapsar. Bu teknolojiler genel olarak kuantum hesaplama, kuantum haberleşme, kuantum algılama ve kuantum metrolojisi başlıkları altında incelenir. Çalışmalar; temel fizik araştırmalarından kuantum işlemcilerinin, sensörlerin, haberleşme bileşenlerinin, kontrol sistemlerinin ve uygulama yazılımlarının geliştirilmesine kadar uzanan farklı aşamalardan oluşur.
Kuantum hesaplama, bilgiyi klasik bilgisayarlardan farklı fiziksel ve matematiksel ilkelere göre işleyen bir hesaplama yaklaşımıdır. Klasik bilgisayarlarda bilgi, 0 veya 1 değerini alan bitlerle temsil edilir. Kuantum bilgisayarlarında ise bilgi birimi olarak kuantum biti veya kısa adıyla kübit kullanılır. Kübitler, süperpozisyon özelliği nedeniyle 0 ve 1 durumlarının birleşimini taşıyabilir. Birden fazla kübit arasında dolanıklık olarak adlandırılan ve klasik sistemlerde karşılığı bulunmayan ilişkiler de kurulabilir.【1】
Kübitlerin kuantum durumları, belirli problem sınıflarına yönelik hesaplama işlemlerinin farklı biçimde düzenlenmesine olanak verir. Kuantum algoritmaları; süperpozisyon, dolanıklık ve girişim olgularından yararlanacak biçimde hazırlanır. Hesaplama sonunda kübitler ölçülerek klasik bilgiye dönüştürülür. Ölçüm işlemi kuantum durumunu değiştirdiği için kuantum algoritmalarının çıktı üretme biçimi klasik algoritmalardan ayrılır.
Kuantum hesaplama çalışmaları; kuantum işlemcileri, kübitlerin kontrolünü sağlayan elektronik sistemler, kriyojenik altyapılar, sinyal okuma bileşenleri, kuantum algoritmaları ve yazılım araçları gibi farklı araştırma konularını içerir. Süperiletken devreler kuantum işlemcilerinde kullanılan fiziksel yaklaşımlardan biridir. Bu yöntemde kuantum devreleri çok düşük sıcaklıklarda çalıştırılır ve kübitlerin durumu elektronik sinyaller aracılığıyla denetlenir.
Mevcut kuantum bilgisayarları sınırlı sayıda kübit içeren ve çevresel etkileşimlerden kaynaklanan hesaplama hatalarına açık sistemlerdir. Bu aşama, gürültülü orta ölçekli kuantum dönemi anlamındaki NISQ kavramıyla tanımlanmaktadır. Kübit sayısının artırılması, kuantum durumlarının yeterli süre korunması, hata oranlarının azaltılması ve hata düzeltme yöntemlerinin uygulanması kuantum hesaplama çalışmalarının teknik konuları arasındadır. Hatalarını kendi içinde düzeltebilen büyük ölçekli kuantum sistemleri araştırma ve geliştirme aşamasındadır.【2】
Kuantum hesaplamanın kullanım alanları arasında optimizasyon, moleküler sistemlerin benzetimi, malzeme araştırmaları, veri analizi, finansal modelleme ve kriptoloji bulunmaktadır. Bu kullanım alanlarında geliştirilen algoritmaların ve donanımların performansı; problemin yapısına, kullanılan kübit sayısına, hata oranlarına ve kuantum devresinin özelliklerine bağlıdır. Kuantum bilgisayarlarının klasik bilgisayarların bütün görevlerini devralmasından ziyade belirli hesaplama problemleri için klasik sistemlerle birlikte kullanılması üzerinde çalışılmaktadır.【3】
Kuantum algılama, fiziksel büyüklüklerin ölçülmesinde kuantum mekaniksel etkilerden yararlanan yöntem ve cihazları kapsar. Klasik ölçüm sistemlerinde erişilebilen hassasiyet düzeyi standart kuantum sınırıyla ilişkilidir. Kuantum algılama sistemlerinde dolanıklık, sıkıştırılmış kuantum durumları ve tek atom düzeyinde kontrol gibi yöntemler kullanılarak ölçüm hassasiyetinin bu sınırın ötesine taşınması amaçlanır.【4】
Kuantum sensörleri; zaman, frekans, ivme, dönme hareketi, kütle çekimi, manyetik alan ve elektrik alan gibi fiziksel büyüklüklerin ölçülmesi için geliştirilmektedir. Bu sensörlerin çalışma biçimi kullanılan kuantum sistemine göre değişmektedir. Atomlar, iyonlar, fotonlar, süperiletken devreler ve katı hâl sistemlerindeki kuantum özellikleri ölçüm amacıyla kullanılabilmektedir.
Atomik saatler, atomların belirli enerji düzeyleri arasındaki geçiş frekanslarını zaman ölçümünde kullanır. Bu sistemler zaman ve frekans standartlarının oluşturulması, haberleşme ağlarının eş zamanlı çalışması ve konumlandırma sistemleriyle ilgili araştırmalarda ele alınmaktadır. Türkiye’de rubidyum ve stronsiyum temelli optik örgü saat prototipleri ile kuantum çip örnekleri üzerinde çalışmalar yürütülmüştür.【5】
Kuantum gravimetreleri, kütle çekimi alanındaki değişimlerin ölçülmesine yönelik sensörlerdir. Bu cihazların yer altındaki yoğunluk farklılıklarının, boşlukların veya jeolojik yapıların belirlenmesi amacıyla kullanılması üzerinde çalışılmaktadır. Kuantum manyetometreleri ise düşük şiddetteki manyetik alanların ölçülmesine dayanır. Bu sistemler tıbbi ölçüm, malzeme inceleme ve navigasyon araştırmalarıyla ilişkilendirilmektedir.
Kuantum görüntüleme sistemlerinde fotonların kuantum özelliklerinden yararlanılır. Bu sistemlerin düşük ışık koşullarında görüntüleme, farklı dalga boylarında algılama ve ölçüm verilerinin elde edilmesi gibi konularda kullanılması araştırılmaktadır. Kuantum algılama alanındaki çalışmalar sensörün kendisiyle birlikte ölçüm elektroniği, boyut küçültme, üretim yöntemleri, veri işleme ve mevcut sistemlerle bütünleştirme konularını da kapsar.【6】
Kuantum haberleşme, bilginin iletilmesi ve haberleşme güvenliğinin sağlanması amacıyla kuantum durumlarından yararlanan teknolojileri kapsar. Klasik haberleşme sistemlerinde bilginin güvenliği çoğunlukla belirli matematiksel problemlerin çözülmesinin hesaplama bakımından zor olmasına dayanır. Kuantum haberleşmede ise iletim sırasında kullanılan kuantum durumlarının ölçüm karşısındaki davranışından yararlanılır.
Kuantum anahtar dağıtımı, kuantum haberleşmenin başlıca uygulama alanlarından biridir. Bu yöntemde şifreleme anahtarı doğrudan mesaj olarak değil, kuantum durumları aracılığıyla taraflar arasında paylaşılır. Haberleşme hattını dinlemeye çalışan üçüncü bir tarafın kuantum durumlarını ölçmesi, iletilen durumlarda değişikliğe yol açar. Taraflar, iletim sonrasında yaptıkları karşılaştırmalar aracılığıyla hata oranlarını inceleyerek dinleme girişimi bulunup bulunmadığını belirlemeye çalışır.【7】
Kuantum anahtar dağıtımı bir şifreleme algoritmasından çok, şifreleme işlemlerinde kullanılacak anahtarların oluşturulması ve paylaşılmasıyla ilgili bir yöntemdir. Elde edilen anahtarlar daha sonra klasik şifreleme sistemlerinde kullanılabilir. Kuantum haberleşme altyapısı; tek foton kaynakları, foton algılayıcıları, optik kanallar, anahtar yönetim sistemleri ve klasik haberleşme bileşenlerinden oluşabilir.【8】
Kuantum haberleşme çalışmaları fiber optik hatlar, serbest uzay bağlantıları ve uydu tabanlı sistemler üzerinden yürütülebilmektedir. İletim mesafesi arttıkça foton kayıpları ve çevresel etkiler haberleşme performansını etkiler. Kuantum tekrarlayıcıları, kuantum bellekleri ve birbirine bağlı kuantum düğümleri, uzun mesafeli kuantum ağlarının oluşturulmasına yönelik araştırma konuları arasında yer alır. Bu çalışmaların uzun vadeli hedefi, kuantum bilgisi taşıyabilen cihazların ağ yapısı içinde birbirine bağlanmasıdır.【9】
Kuantum sonrası kriptografi, kuantum bilgisayarları kullanılarak gerçekleştirilebilecek saldırılara karşı dayanıklı olması amaçlanan klasik şifreleme algoritmalarını kapsar. Bu algoritmalar klasik bilgisayar ve haberleşme altyapılarında çalışacak biçimde tasarlanır. Bu yönüyle kuantum sonrası kriptografi, kuantum durumlarının iletimine dayanan kuantum haberleşmeden ayrılır.【10】
Kuantum bilgisayarlarının belirli matematiksel problemleri çözme kapasitesi, açık anahtarlı şifreleme yöntemlerinin güvenliğiyle ilgili araştırmaların yürütülmesine neden olmuştur. Bu kapsamda mevcut sistemlerin kuantum sonrası algoritmalara geçirilmesi, yazılım ve donanım uyumluluğunun sağlanması, anahtar yönetimi ve haberleşme protokollerinin güncellenmesi ele alınmaktadır. Kuantum anahtar dağıtımı ile kuantum sonrası kriptografi, haberleşme güvenliğinin farklı katmanlarında uygulanabilen iki ayrı yöntemdir.【11】
Kuantum metrolojisi, ölçüm standartlarının ve yöntemlerinin kuantum mekaniğine dayalı sistemler kullanılarak geliştirilmesini kapsar. Zaman, frekans, elektriksel büyüklükler ve diğer fiziksel niceliklerin ölçülmesi, doğrulanması ve karşılaştırılması bu alanın çalışma konuları arasındadır. Kuantum metrolojisi çalışmaları ölçüm cihazlarının geliştirilmesinin yanı sıra kalibrasyon, test, doğrulama, sertifikasyon ve standardizasyon süreçlerini de içerir.【12】
Kuantum metrolojisi ile kuantum algılama birbiriyle ilişkili alanlardır. Kuantum algılama belirli fiziksel büyüklüklerin ölçülmesine yönelik sensör ve sistemlere odaklanırken kuantum metrolojisi, bu ölçümlerin standartlara bağlanması ve karşılaştırılabilir sonuçlar üretmesiyle ilgilenir. Türkiye’de uygulamalı kuantum teknolojilerine yönelik destek programlarında ölçüm altyapıları, test yöntemleri, doğrulama süreçleri ve standardizasyon çalışmaları kuantum metrolojisi kapsamında ele alınmıştır.
Türkiye’de kuantum teknolojileriyle ilişkili çalışmalar, başlangıçta üniversitelerde ve kamu araştırma kurumlarında kuantum optiği, kuantum bilgisi ve kuantum kriptografisi alanlarında yürütülen araştırmalar çerçevesinde gelişti. TÜBİTAK’ın 2004 tarihli Vizyon 2023 belgesinde kuantum teknolojilerine ilişkin bir stratejik hedefe yer verildi. Akademik araştırmacıları bir araya getiren Kuantum Optiği ve Bilişim Toplantısı ise 2016’dan itibaren düzenlenmeye başladı.【13】
Kuantum teknolojileri alanındaki akademik üretimi inceleyen bir araştırmada, verilerin toplandığı tarih itibarıyla YÖK Ulusal Tez Merkezi’nde alanla ilişkili 108 yüksek lisans ve doktora tezi belirlendi. Aynı araştırmada, Web of Science tarafından taranan dergilerde en az bir Türkiye adresli araştırmacının yer aldığı 152 makale tespit edildi. Bu veriler, araştırmanın yürütüldüğü döneme ait akademik çalışmaların sayısını göstermektedir.【14】
TÜBİTAK BİLGEM bünyesinde kamu desteğiyle oluşturulan kuantum kriptografi altyapısı, kuantum haberleşmesi ve bilgi güvenliğiyle ilgili araştırmalarda kullanıldı. Bu altyapı üzerinden yürütülen çalışmalar, TÜBİTAK BİLGEM’in QuantERA ağına katılımı ve kuantum tabanlı rassal sayı üretecinin geliştirilmesiyle ilişkilendirildi.【15】
TOBB, TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi ile ASELSAN arasındaki iş birliği kapsamında TOBB ETÜ Teknoloji Merkezi’nde Kuantum Teknolojileri Araştırma Laboratuvarı kuruldu. Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığının koordinasyonundaki laboratuvar 2022’de faaliyete geçti. Laboratuvarda süperiletken kuantum elektroniği ve kuantum bilgisayarı donanımına yönelik araştırmalar yürütüldü.【16】
İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü bünyesinde Kuantum Teknolojileri Uygulama ve Araştırma Merkezi oluşturuldu. Merkez, kuantum teknolojileri alanındaki araştırma faaliyetlerinin yürütüldüğü üniversite bünyesindeki akademik yapılardan biridir.
TOBB ETÜ’de yürütülen çalışmalar sonucunda geliştirilen QuanT adlı beş kübitli kuantum bilgisayarı, 21 Kasım 2024’te tanıtıldı. Süperiletken devre teknolojisine dayanan sistemin geliştirilmesinde TOBB ETÜ Kuantum Teknolojileri Araştırma Laboratuvarı ile Nanoteknoloji Araştırma Merkezi’nin altyapısından yararlanıldı.【17】
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının 2030 Sanayi ve Teknoloji Stratejisi’nde, kuantum alanındaki araştırma ve teknoloji geliştirme çalışmalarının koordinasyonu amacıyla TÜBİTAK Ulusal Kuantum Enstitüsünün kurulması planlandı. Enstitünün araştırma altyapılarının eş güdümü, insan kaynağının geliştirilmesi ve kurumlar arası çalışmaların yürütülmesiyle ilgili faaliyetlerde bulunması öngörüldü.【18】
TÜBİTAK BİLGEM bünyesinde 2023’te Kuantum Teknolojileri Bölümü kuruldu. Bölümün çalışma alanları kuantum hesaplama, haberleşme, kriptografi, görüntüleme, algılama ve metroloji olarak belirlendi. Bölüm bünyesinde bu alanlara yönelik sistemlerin geliştirilmesi planlandı.【19】
TÜBİTAK, QuantERA III Konsorsiyumunun 2025 çağrısına katıldı. Çağrı, “Kuantum Olayları ve Kaynakları” ile “Uygulamalı Kuantum Bilimi” başlıklarından oluşturuldu. Desteklenecek projelerin kuantum haberleşme, kuantum benzetim, kuantum hesaplama, kuantum algılama, metroloji veya genel kuantum bilimi alanlarından en az birini kapsaması şartı getirildi. Proje konsorsiyumlarının çağrıya katılan en az üç ülkeden, fon almaya uygun en az üç ortak tarafından oluşturulması öngörüldü.【20】
QuantERA 2025 Çağrısı kapsamında Türkiye’den yükseköğretim kurumları, eğitim ve araştırma hastaneleri, kamu kurumları ve Türkiye’de yerleşik sermaye şirketleri destek kapsamına alındı. Projelerin süresi en fazla 36 ay olarak belirlendi. TÜBİTAK’tan talep edilebilecek katkının proje başına 240 bin avroyu aşmaması; yürütücü kuruluş başına üst sınırın kamu kurumları ve yükseköğretim kurumları için 100 bin, özel kuruluşlar için 240 bin avro olması kararlaştırıldı.【21】
TÜBİTAK Ulusal Metroloji Enstitüsü, 2026’da rubidyum ve stronsiyum optik örgü saat prototipleri ile kuantum çip örneklerini sergiledi. Enstitünün zaman ve frekans teknolojileri kapsamındaki Rubidyum Atomik Frekans Standardı, SpaceX’in Transporter-17 göreviyle uzaya gönderildi.【22】
TÜBİTAK tarafından açılan EUREKA Xecs 2026 Uygulamalı Kuantum Teknolojileri Çağrısı, özel sektörün öncülüğünde üniversitelerin ve kamu kuruluşlarının katılacağı araştırma ve geliştirme konsorsiyumlarına yönelik olarak hazırlandı. Çağrı kapsamında projelerin teknoloji hazırlık seviyelerinin 4-5 düzeyinden 6-7 düzeyine çıkarılması amaçlandı. Ulusal çağrı bütçesi 3 milyon avro, bir projedeki Türk ortakların toplam bütçesinin üst sınırı ise 600 bin avro olarak belirlendi.【23】
Çağrıda kuantum algılama çalışmaları için ölçüm elektroniği, boyut küçültme ve üretilebilirlik; kuantum metrolojisi için test, doğrulama, sertifikasyon ve standardizasyon; kuantum haberleşmesi için mevcut iletişim ve güvenlik altyapılarıyla bütünleşme konuları belirlendi. Kuantum hesaplama alanında ise kübitlerin başlatılması, denetlenmesi, kalibrasyonu ve okunmasına yönelik elektronik sistemler ile fotonik bileşenler destek kapsamına alındı.
TÜBİTAK bünyesinde kurulması planlanan Ulusal Kuantum Enstitüsünün çalışma konuları arasında elmas veya kristal tabanlı kuantum yayıcıların, fotonik devrelerin ve tek foton dedektörlerinin üretilmesi bulunmaktadır. Ayrıca Rydberg atomlarına dayalı bir kuantum anteni ile kuantum radar ve lidar prototiplerinin geliştirilmesi; süperiletken ve fotonik temelli kuantum bilgisayar sistemleri üzerinde çalışılması planlanmıştır.【24】
TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesinde süperiletken kuantum teknolojilerine yönelik çalışmalar 2010’da başladı. Bu çalışmalar daha sonra ASELSAN ile yürütülen iş birliği kapsamında Kuantum Teknolojileri Araştırma Laboratuvarında devam etti. Laboratuvar, KUANTAL kısaltmasıyla da adlandırıldı.【25】
Laboratuvardaki araştırmalar süperiletken kuantum çiplerinin tasarlanması ve kuantum bilgisayarı sisteminin oluşturulması üzerinde yoğunlaştı. Projede kullanılan ilk çipler, tasarım çalışmalarının ardından yurt dışındaki bir üretim tesisinde prototiplendirildi. Üretilen çipler laboratuvardaki sistemlerle birleştirilerek beş kübitlik kuantum bilgisayarı geliştirildi.
Laboratuvarda yürütülen çalışmalar elektronik, malzeme bilimi ve entegre devre tasarımı gibi farklı mühendislik alanlarının katılımıyla gerçekleştirildi. Kuantum çiplerinin tasarımı üniversite bünyesinde yapılırken çiplerin fiziksel üretimi için yurt dışındaki üretim altyapısından yararlanıldı.
Laboratuvar çalışmalarının sonucunda geliştirilen sisteme “Quantum Computer of TOBB ETÜ” ifadesinin kısaltması olan QuanT adı verildi. Beş kübitli sistem, 21 Kasım 2024’te TOBB ETÜ Teknoloji Merkezi’nde düzenlenen törende tanıtılarak devreye alındı.【26】
QuanT’ın oluşturduğu donanım altyapısının kuantum algoritmalarının geliştirilmesi ve denenmesinde kullanılması planlandı. Sistemle bağlantılı çalışmalar arasında kriptografi, yapay zekâ, optimizasyon, enerji ve iklim modellemesine yönelik algoritmalar da sıralandı.
TOBB ETÜ, ASELSAN ve Savunma Sanayii Başkanlığı iş birliğiyle süperiletken çiplerin üretimine yönelik bir üretimevinin kurulması planlandı. Bu altyapının süperiletken kuantum çiplerinin üretim süreçlerinde ve daha yüksek sayıda kübit içeren kuantum bilgisayarlarının geliştirilmesinde kullanılması öngörüldü.【27】
QuanT projesi kapsamında oluşturulan sistemin, araştırmacıların kuantum bilgisayarı altyapısına erişmesi ve bu altyapı üzerinde algoritma geliştirmesi amacıyla kullanılması planlandı. Proje, kuantum bilgisayarının donanım bileşenleri ile bu bileşenler üzerinde çalışacak algoritmaların aynı araştırma sürecinde ele alınmasına yönelik olarak yürütüldü.

Türkiyenin İlk Kuantum Bilgisayarı (Anadolu Ajansı)
Projenin yürütücülüğünü TOBB ETÜ öğretim üyeleri Prof. Dr. Ali Bozbey ile Prof. Dr. Mehmet Ünlü üstlendi. Sistemin özellikleri ve işlevleri, TOBB ETÜ Teknoloji Merkezi’nde düzenlenen tanıtım programında proje yürütücüleri tarafından katılımcılara aktarıldı. QuanT’ın geliştirilme sürecine TOBB ETÜ’nün yanı sıra ASELSAN ve Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı da katıldı.【28】
Kuantum bilgisayarında kullanılan devrelerin tasarımı Türkiye’de gerçekleştirildi. Proje kapsamında hazırlanan ilk kuantum çipleri ise yurt dışındaki bir üretim tesisinde prototiplendirildi. Üretilen çipler, KUANTAL bünyesinde yürütülen çalışmalar kapsamında kuantum bilgisayarı sistemine dâhil edildi.【29】
Türkiyenin İlk Kuantum Bilgisayarı Hakkında (Anadolu Ajansı)
QuanT’ın devreye alınmasının ardından süperiletken çiplerin üretimine yönelik bir üretimevinin kurulması planlandı. Söz konusu altyapının TOBB ETÜ, ASELSAN ve Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı iş birliğiyle oluşturulması öngörüldü.【30】
Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı tarafından 2022’de kuantum teknolojilerini de kapsayan sekiz araştırma ve geliştirme projesi başlatıldı. Projeler için Ocak 2023’te imza töreni düzenlendi. Çalışmalar, Türk Silahlı Kuvvetleri ile emniyet birimlerinin kısa ve uzun dönemli teknik ihtiyaçları dikkate alınarak oluşturulan AR-GE teknoloji yol haritaları kapsamında ele alındı.【31】
Programda kuantum hesaplama, haberleşme ve algılama alanlarına yer verildi. Bu alanlarla bağlantılı çalışma konuları arasında kriptoloji, optimizasyon, veri analizi, benzetim ve haricî sinyallere bağlı olmayan navigasyon sistemleri sıralandı. Programın 24 Haziran 2026’da gerçekleştirilen tanıtım toplantısına Yükseköğretim Kurulu temsilcileri, üniversite rektörleri, akademisyenler ve savunma sanayisi kuruluşlarının temsilcileri katıldı.【32】
Savunma Sanayii Başkanlığının geniş alan çağrılarında analiz, deneysel sonuç, teknik gösterim veya prototip düzeyinde doğrulanmış çıktıların elde edilmesi amaçlandı. Projelerde büyük ölçekli şirketlerin sistem bütünleştirme, küçük ve orta büyüklükteki işletmelerin alt sistem ve bileşen geliştirme, üniversiteler ile araştırma merkezlerinin ise temel ve uygulamalı araştırma çalışmalarını yürütmesi öngörüldü.
Program kapsamındaki algılama projeleri arasında Kuantum Lidar ve Kuantum Radar Projesi yer aldı. Bu projeler, klasik radar sistemleriyle tespit edilemeyen hedeflerin belirlenmesine yönelik algılama teknolojilerinin geliştirilmesi amacıyla başlatıldı.【33】
Türkiye Kuantum Teknolojileri Geliştirme Merkezinin kurulmasına, 6 Ağustos 2024’te gerçekleştirilen Savunma Sanayii İcra Komitesi toplantısında karar verildi. Merkezin faaliyet alanları; kuantum teknolojilerine yönelik araştırma altyapılarının kurulması, insan kaynağının yetiştirilmesi ve ülkedeki teknolojik birikimin geliştirilmesi olarak belirlendi.【34】
Merkezin kuantum teknolojilerine yönelik çalışmaların belirli araştırma alanları çerçevesinde yürütülmesini sağlaması planlandı. Görevleri arasında üniversiteler, araştırma kuruluşları ve sanayi şirketleri arasındaki çalışmaların koordinasyonu ile ulusal ve uluslararası iş birliklerinin artırılması da yer aldı.
ASELSAN’ın kuantum alanındaki çalışmaları haberleşme, algılama, bilgi sistemleri ve kriptoloji uygulamalarını kapsamaktadır. Bu çalışmalar için yaklaşık −273 dereceye ulaşan düşük sıcaklık koşullarında kullanılabilen deneysel test ortamları oluşturuldu. Araştırmalar sonucunda kuantum rassal sayı üreteci ve kuantum entegre devre örnekleri geliştirildi.【35】

ASELSAN İlk Yerli Süper İletken Kuantum İşlemcisini Geliştirecek (Anadolu Ajansı)
ASELSAN’ın ana yükleniciliğinde yürütülmek üzere Süper İletken Kuantum İşlemci Birimi Geliştirilmesi Projesi başlatıldı. Projede yoğun madde fiziği, mikrodalga mühendisliği, elektronik ve kuantum bilgi teorisi alanlarında araştırmalar gerçekleştirilmesi planlandı. Sabancı Üniversitesi, Koç Üniversitesi ve TÜBİTAK Ulusal Metroloji Enstitüsünün projeye ortak çalışmalarla katılması öngörüldü.【36】
Proje kapsamında kuantum işlemci birimlerinin tasarlanması ve üretilmesi amaçlandı. İşlemci birimlerinin üretimi için ASELSAN bünyesinde bir süperiletken üretimevi ile kuantum çip üretim altyapısının kurulmasına yönelik çalışmalar başlatıldı.
Kuantum Teknolojileri Farkındalık Programı, Türkiye Teknoloji Takımı Vakfı ile Q&CO Quantum Computing Teknoloji AŞ arasında imzalanan iş birliği protokolü kapsamında lise öğrencileri ve öğretmenlere yönelik olarak yürütüldü. Programdaki seminer ve eğitimlerde kuantum biliminin temel ilkeleri, kuantum bilgisayarlarının çalışma biçimi ile kuantum teknolojilerinin sağlık, savunma, haberleşme ve bilişim alanlarındaki kullanım konuları ele alındı.【37】
Üniversiteite öğrencilerine yönelik oluşumlardan Quantum İTÜ, Eylül 2022’de İstanbul Teknik Üniversitesi öğrencileri tarafından Doç. Dr. Deniz Türkpençe’nin danışmanlığında kuruldu. Topluluk, QWorld’ün Türkiye birimi QTurkey’e bağlı üniversite öğrenci kollarından biri olarak faaliyet göstermeye başladı ve Avrupa Mühendislik Öğreniminde Yenilikçilik ve Bilim Birliği topluluğuna katıldı.【38】
QuantERA 2025 Çağrısı’na sunulan projelerin ekiplerinde yürütücü, araştırmacı, danışman, yardımcı personel ve bursiyerlerin görev almasına izin verildi. Üniversitelerde görev yapan proje yürütücülerinin doktora, uzmanlık veya sanatta yeterlik derecesine sahip olması şartı getirildi. Kamu kurumları ile özel kuruluşlardaki yürütücüler için en az dört yıllık lisans eğitimi koşulu belirlendi.【39】
Quantum İTÜ’nün eğitim faaliyetleri QTalk seminerleri, akademik geziler, zirveler, makale inceleme toplantıları ve Qiskit temelli kuantum hesaplama eğitimlerinden oluşmaktadır. QTalk etkinliklerinde kuantum hesaplama, optik, termodinamik, optimizasyon, yapay zekâ ve sensörler gibi konular ele alınmaktadır. Akademik gezilerde katılımcıların araştırma ortamlarını incelemesi ve araştırmacılarla görüşmesi amaçlanmaktadır.【40】
Kuantum Teknolojileri Farkındalık Programının devamında bir Kuantum Lise Hackathonu ile yetenek geliştirme programlarının düzenlenmesi planlandı. Bu faaliyetlerle kuantum teknolojilerine ilgi duyan lise öğrencilerinin proje geliştirme süreçlerine katılması ve araştırma-geliştirme çalışmalarıyla temas kurması hedeflendi.【41】
QuantERA 2025 Çağrısı’nda lisans öğrencilerinin projelerde bursiyer olarak görev alabilmesine yönelik düzenlemelere yer verildi. Bir projede aynı anda en fazla dört lisans öğrencisinin bursiyer olabileceği belirtildi. Burs desteği; lisans, yüksek lisans, doktora ve doktora sonrası düzeylerdeki araştırmacıları kapsayacak biçimde düzenlendi.【42】
Qiskit temelli eğitimlerde katılımcılara kuantum devreleri oluşturma, benzetim gerçekleştirme ve kuantum bilgisayarlarına erişerek deney yapma olanağı sağlayan yazılım araçları tanıtılmaktadır. Bu eğitimler, kuantum algoritmalarının oluşturulması ve sınanmasına yönelik uygulamalı çalışmalar biçiminde yürütülmektedir.
Türkiye’nin kuantum teknolojileri alanındaki uluslararası proje faaliyetlerinden biri QuantERA III Konsorsiyumu kapsamında yürütülmektedir. QuantERA 2025 Çağrısı’na sunulacak proje ortaklıklarının oluşturulması için ortak arayan araştırmacılar ile proje arayan kuruluşların kullanabileceği bir eşleştirme aracı sağlandı. Çağrı sürecine ilişkin teknik ve idari konuların açıklanması amacıyla QuantERA Koordinatörlüğü ile Çağrı Sekretaryası tarafından çevrim içi bilgilendirme toplantısı planlandı.【43】
TÜBİTAK’ın EUREKA Xecs 2026 Uygulamalı Kuantum Teknolojileri Çağrısı’nda projelerin en az iki EUREKA üyesi ülkeden kuruluşların katılımıyla hazırlanması şartı getirildi. Ortak kuruluşlardan en az birinin Avrupa Birliği üyesi veya Ufuk Avrupa programına asosiye bir ülkede bulunması koşulu belirlendi. Projelerin özel sektör öncülüğünde, üniversiteler ile kamu araştırma kuruluşlarının katıldığı konsorsiyumlar tarafından yürütülmesi öngörüldü.【44】
QuantERA 2025 Çağrısı’na Türkiye’den yükseköğretim kurumları, eğitim ve araştırma hastaneleri, kamu kurumları ve ticaret siciline kayıtlı sermaye şirketlerinin başvurmasına izin verildi. Vakıflar, dernekler, kooperatifler, birlikler, şahıs şirketleri ve adi ortaklıklar destek kapsamının dışında bırakıldı. Kabul edilen proje bütçeleri üzerinden yükseköğretim kurumları, eğitim ve araştırma hastaneleri ile kamu kuruluşları için yüzde 100; büyük ölçekli özel kuruluşlar için yüzde 60 ve küçük ve orta büyüklükteki işletmeler için yüzde 75 destek oranı belirlendi.【45】
EUREKA Xecs çağrısında projelerin en fazla 36 ay sürmesi kararlaştırıldı. Destek kapsamına personel, seyahat, danışmanlık, hizmet alımı, alet, teçhizat, yazılım, yayın, malzeme ve sarf giderleri alındı. Konsorsiyumda yer alan kuruluşların birbirlerinden sağlayacağı bazı danışmanlık ve hizmet alımları ile ticarileşme aşamasına ilişkin giderlerin desteklenmeyeceği belirtildi.【46】
QuantERA çağrısı kapsamında proje ortaklarının bilimsel toplantılara ve çalışma ziyaretlerine katılımı için ayrı seyahat destekleri tanımlandı. Yurt içi ve yurt dışındaki kongre ve konferanslara katılım için yürütücü kuruluş başına en fazla 116 bin lira; proje ortakları arasındaki çalışma ziyaretleri ve ağ kurma faaliyetleri için ise en fazla 195 bin lira ödenek talep edilebilmesi kararlaştırıldı.【47】
EUREKA Xecs çağrısında uluslararası ön proje başvuruları için 26 Kasım 2026, tam proje önerileri için 5 Mart 2027 tarihleri belirlendi. Türkiye’deki ulusal çağrının 8 Ocak 2027’de açılması; kuruluş ön kayıtlarının 30 Mart, proje başvurularının ise 31 Mart 2027’ye kadar tamamlanması planlandı.【48】
QuantERA kapsamında hazırlanan uluslararası proje önerilerinin uluslararası çağrı sistemi ile TÜBİTAK’ın ulusal başvuru sistemi üzerinden iki aşamalı olarak sunulması istendi. Türk kurum ve kuruluşlarının uluslararası başvurunun yanında TÜBİTAK Proje Başvuru Sistemi üzerinden ulusal ön başvuru yapması ve başvuruyu elektronik imzayla tamamlaması şartı getirildi.【49】
Akçomak, İ. Semih ve Zeki C. Seskir. “Türkiye’de ve Dünya’da Kuantum Teknolojilerinin Mevcut Durumu: Toplumsal Çerçeveden Bir Bakış.” PDF belgesi. Erişim 4 Eylül 2026.
https://www.researchgate.net/publication/358243606_Turkiye'de_ve_Dunya'da_Kuantum_Teknolojilerinin_Mevcut_Durumu_Toplumsal_Cerceveden_Bir_Bakis/link/61f80ebcaad5781d41c14e90/download?_tp=eyJjb250ZXh0Ijp7ImZpcnN0UGFnZSI6InB1YmxpY2F0aW9uIiwicGFnZSI6InB1YmxpY2F0aW9uIn19
Anadolu Ajansı. “ASELSAN İlk Yerli Süper İletken Kuantum İşlemci Birimini Geliştirecek.” 25 Haziran 2026. Erişim 4 Eylül 2026. https://www.aa.com.tr/tr/bilim-teknoloji/aselsan-ilk-yerli-super-iletken-kuantum-islemci-birimini-gelistirecek/3977564
Anadolu Ajansı. “ASELSAN’ın Kuantum Çalışmalarında İlk Ürünler Ortaya Çıktı.” 27 Aralık 2023. Erişim 4 Eylül 2026. https://www.aa.com.tr/tr/bilim-teknoloji/aselsanin-kuantum-calismalarinda-ilk-urunler-ortaya-cikti/3093412
Anadolu Ajansı. “Kuantum Hesaplamalarının 20 Yılda Trilyon Dolarlık Piyasaya Ulaşması Bekleniyor.” 24 Nisan 2026. Erişim 4 Eylül 2026. https://www.aa.com.tr/tr/bilim-teknoloji/kuantum-hesaplamalarinin-20-yilda-trilyon-dolarlik-piyasaya-ulasmasi-bekleniyor/3916580
Anadolu Ajansı. “Kuantum Teknolojileri ‘TÜBİTAK Ulusal Kuantum Enstitüsü’ ile Desteklenecek.” 28 Mart 2025. Erişim 4 Eylül 2026. https://www.aa.com.tr/tr/bilim-teknoloji/kuantum-teknolojileri-tubitak-ulusal-kuantum-enstitusu-ile-desteklenecek/3522214
Anadolu Ajansı. “Türk Savunma Sanayisinde ‘Kuantum’ Dönemi.” 24 Haziran 2026. Erişim 4 Eylül 2026. https://www.aa.com.tr/tr/bilim-teknoloji/turk-savunma-sanayisinde-kuantum-donemi/3976753
Anadolu Ajansı. “Türkiye Kuantum Teknolojileri Geliştirme Merkezi Kuruluyor.” 21 Ağustos 2024. Erişim 4 Eylül 2026. https://www.aa.com.tr/tr/bilim-teknoloji/turkiye-kuantum-teknolojileri-gelistirme-merkezi-kuruluyor/3309243
Anadolu Ajansı. “Türkiye’nin Kuantum Çalışmaları Sınır Ötesi İşbirliğiyle Hızlandırılacak.” 24 Eylül 2025. Erişim 4 Eylül 2026. https://www.aa.com.tr/tr/bilim-teknoloji/turkiyenin-kuantum-calismalari-sinir-otesi-isbirligiyle-hizlandirilacak/3697282
Anadolu Ajansı. “Türkiye’nin Uygulamalı Kuantum Teknolojileri Uluslararası Çağrılarla Geliştirilecek.” 25 Temmuz 2026. Erişim 4 Eylül 2026. https://www.aa.com.tr/tr/bilim-teknoloji/turkiyenin-uygulamali-kuantum-teknolojileri-uluslararasi-cagrilarla-gelistirilecek/4008898
Anadolu Ajansı. “Türkiye’nin İlk Kuantum Bilgisayarı ‘QuanT’ Tanıtıldı.” 21 Kasım 2024. Erişim 4 Eylül 2026. https://www.aa.com.tr/tr/bilim-teknoloji/turkiyenin-ilk-kuantum-bilgisayari-quant-tanitildi/3400083
Anadolu Ajansı. “İlk Kuantum Bilgisayarı Türkiye’nin Teknoloji Sahnesinde İddiasını Artıracak.” 20 Aralık 2024. Erişim 4 Eylül 2026. https://www.aa.com.tr/tr/bilim-teknoloji/ilk-kuantum-bilgisayari-turkiye-nin-teknoloji-sahnesinde-iddiasini-artiracak/3429743
Anadolu Ajansı. “İlk Kuantum Bilgisayarı Türkiye’nin Teknoloji Sahnesinde İddiasını Artıracak.” YouTube videosu. 20 Aralık 2024. Erişim 4 Eylül 2026. https://www.youtube.com/watch?v=AytL89RMXpM
Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı. “Kuantum Algılama.” Türkiye Kuantum Platformu. Erişim 4 Eylül 2026. https://kuantum.ssb.gov.tr/teknoloji-alanlari/kuantum-algilama
Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı. “Kuantum Haberleşme.” Türkiye Kuantum Platformu. Erişim 4 Eylül 2026. https://kuantum.ssb.gov.tr/teknoloji-alanlari/kuantum-haberlesme
Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı. “Kuantum Hesaplama.” Türkiye Kuantum Platformu. Erişim 4 Eylül 2026. https://kuantum.ssb.gov.tr/teknoloji-alanlari/kuantum-hesaplama
Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı. “Türk Savunma Sanayii Kuantum Teknolojilerine Kapı Araladı.” 11 Ocak 2023. Erişim 4 Eylül 2026. https://www.ssb.gov.tr/haber/turk-savunma-sanayii-kuantum-teknolojilerine-kapi-araladi-yRyNEN
TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi. “Türkiye’nin İlk Kuantum Bilgisayarı QuanT Tanıtım Töreni Gerçekleştirildi.” 21 Kasım 2024. Erişim 4 Eylül 2026. https://www.etu.edu.tr/tr/haber/turkiye-nin-ilk-kuantum-bilgisayari-quant-tanitim-toreni-gerceklestirildi
Türkiye Teknoloji Takımı Vakfı. “Türkiye’nin Kuantum Geleceğine Yatırım, 3 Bin 500’den Fazla Öğrenci Kuantum Teknolojileriyle Buluştu.” 19 Haziran 2026. Erişim 4 Eylül 2026. https://t3vakfi.org/tr/haberler/turkiyenin-kuantum-gelecegine-yatirim-3-bin-500den-fazla-ogrenci-kuantum-teknolojileriyle-bulustu
Yılmaz, Ayşe, Berna Hanım Subaşı ve Büşra Arslan. “Kuantum Bilim ve Teknolojilerinde Farkındalık.” İTÜ Vakfı. 14 Kasım 2025. Erişim 4 Eylül 2026. https://www.ituvakif.org.tr/kuantum-bilim-ve-teknolojilerinde-farkindalik
İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü. “Kuantum Teknolojileri Uygulama ve Araştırma Merkezi.” Erişim 4 Eylül 2026. https://kuantam.iyte.edu.tr/
[1]
Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı, “Kuantum Hesaplama,” Türkiye Kuantum Platformu, erişim 4 Eylül 2026, https://kuantum.ssb.gov.tr/teknoloji-alanlari/kuantum-hesaplama
[2]
Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı, “Kuantum Hesaplama.”
[3]
Anadolu Ajansı, “Kuantum Hesaplamalarının 20 Yılda Trilyon Dolarlık Piyasaya Ulaşması Bekleniyor,” 24 Nisan 2026, erişim 4 Eylül 2026, https://www.aa.com.tr/tr/bilim-teknoloji/kuantum-hesaplamalarinin-20-yilda-trilyon-dolarlik-piyasaya-ulasmasi-bekleniyor/3916580
[4]
Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı, “Kuantum Algılama,” Türkiye Kuantum Platformu, erişim 4 Eylül 2026, https://kuantum.ssb.gov.tr/teknoloji-alanlari/kuantum-algilama
[5]
Anadolu Ajansı, “Türkiye’nin Uygulamalı Kuantum Teknolojileri Uluslararası Çağrılarla Geliştirilecek,” 25 Temmuz 2026, erişim 4 Eylül 2026, https://www.aa.com.tr/tr/bilim-teknoloji/turkiyenin-uygulamali-kuantum-teknolojileri-uluslararasi-cagrilarla-gelistirilecek/4008898
[6]
Anadolu Ajansı, “Türkiye’nin Uygulamalı Kuantum Teknolojileri Uluslararası Çağrılarla Geliştirilecek.”
[7]
Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı, “Kuantum Haberleşme,” Türkiye Kuantum Platformu, erişim 4 Eylül 2026, https://kuantum.ssb.gov.tr/teknoloji-alanlari/kuantum-haberlesme
[8]
TÜBİTAK BİLGEM, “Kuantum Teknolojileri,” erişim 4 Eylül 2026, https://bilgem.tubitak.gov.tr/kuantum-teknolojileri/
[9]
Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı, “Kuantum Haberleşme.”
[10]
TÜBİTAK BİLGEM, “Kuantum Bilgisayarların Güvenli İletişim Üzerine Olumsuz Etkileri ve Alınacak Önlemler,” erişim 4 Eylül 2026, https://bilgem.tubitak.gov.tr/kuantum-bilgisayarlarin-guvenli-iletisim-uzerine-olumsuz-etkileri-ve-alinacak-onlemler/
[11]
Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı, “Kuantum Haberleşme.”
[12]
Anadolu Ajansı, “Türkiye’nin Uygulamalı Kuantum Teknolojileri Uluslararası Çağrılarla Geliştirilecek.”
[13]
İ. Semih Akçomak ve Zeki C. Seskir, “Türkiye’de ve Dünya’da Kuantum Teknolojilerinin Mevcut Durumu: Toplumsal Çerçeveden Bir Bakış,” 2, 7, erişim 4 Eylül 2026.
[14]
Akçomak ve Seskir, “Türkiye’de ve Dünya’da Kuantum Teknolojilerinin Mevcut Durumu,” 12–13.
[15]
Akçomak ve Seskir, “Türkiye’de ve Dünya’da Kuantum Teknolojilerinin Mevcut Durumu,” 15.
[16]
Anadolu Ajansı, “Türkiye’nin Uygulamalı Kuantum Teknolojileri Uluslararası Çağrılarla Geliştirilecek,” 25 Temmuz 2026, erişim 4 Eylül 2026, https://www.aa.com.tr/tr/bilim-teknoloji/turkiyenin-uygulamali-kuantum-teknolojileri-uluslararasi-cagrilarla-gelistirilecek/4008898
[17]
Anadolu Ajansı, “Türkiye’nin İlk Kuantum Bilgisayarı QuanT Tanıtıldı,” 21 Kasım 2024, erişim 4 Eylül 2026, https://www.aa.com.tr/tr/bilim-teknoloji/turkiyenin-ilk-kuantum-bilgisayari-quant-tanitildi/3400083
[18]
Anadolu Ajansı, “Kuantum Teknolojileri ‘TÜBİTAK Ulusal Kuantum Enstitüsü’ ile Desteklenecek,” 28 Mart 2025, erişim 4 Eylül 2026,https://www.aa.com.tr/tr/bilim-teknoloji/kuantum-teknolojileri-tubitak-ulusal-kuantum-enstitusu-ile-desteklenecek/3522214
[19]
Anadolu Ajansı, “Kuantum Teknolojileri ‘TÜBİTAK Ulusal Kuantum Enstitüsü’ ile Desteklenecek,” 28 Mart 2025, erişim 4 Eylül 2026, https://www.aa.com.tr/tr/bilim-teknoloji/kuantum-teknolojileri-tubitak-ulusal-kuantum-enstitusu-ile-desteklenecek/3522214
[20]
Anadolu Ajansı, “Türkiye’nin Kuantum Çalışmaları Sınır Ötesi İşbirliğiyle Hızlandırılacak,” 24 Eylül 2025, erişim 4 Eylül 2026, https://www.aa.com.tr/tr/bilim-teknoloji/turkiyenin-kuantum-calismalari-sinir-otesi-isbirligiyle-hizlandirilacak/3697282
[21]
Anadolu Ajansı, “Türkiye’nin Kuantum Çalışmaları Sınır Ötesi İşbirliğiyle Hızlandırılacak.”
[22]
Anadolu Ajansı, “Türkiye’nin Uygulamalı Kuantum Teknolojileri Uluslararası Çağrılarla Geliştirilecek,” 25 Temmuz 2026, erişim 4 Eylül 2026, https://www.aa.com.tr/tr/bilim-teknoloji/turkiyenin-uygulamali-kuantum-teknolojileri-uluslararasi-cagrilarla-gelistirilecek/4008898
[23]
Anadolu Ajansı, “Türkiye’nin Uygulamalı Kuantum Teknolojileri Uluslararası Çağrılarla Geliştirilecek.”
[24]
Anadolu Ajansı, “Kuantum Teknolojileri ‘TÜBİTAK Ulusal Kuantum Enstitüsü’ ile Desteklenecek.”
[25]
Anadolu Ajansı, “İlk Kuantum Bilgisayarı Türkiye’nin Teknoloji Sahnesinde İddiasını Artıracak,” 20 Aralık 2024, erişim 4 Eylül 2026, https://www.aa.com.tr/tr/bilim-teknoloji/ilk-kuantum-bilgisayari-turkiye-nin-teknoloji-sahnesinde-iddiasini-artiracak/3429743
[26]
Anadolu Ajansı, “Türkiye’nin İlk Kuantum Bilgisayarı ‘QuanT’ Tanıtıldı,” 21 Kasım 2024, erişim 4 Eylül 2026, https://www.aa.com.tr/tr/bilim-teknoloji/turkiyenin-ilk-kuantum-bilgisayari-quant-tanitildi/3400083
[27]
TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi, “Türkiye’nin İlk Kuantum Bilgisayarı QuanT Tanıtım Töreni Gerçekleştirildi,” 21 Kasım 2024, erişim 4 Eylül 2026, https://www.etu.edu.tr/tr/haber/turkiye-nin-ilk-kuantum-bilgisayari-quant-tanitim-toreni-gerceklestirildi
[28]
TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi, “Türkiye’nin İlk Kuantum Bilgisayarı QuanT Tanıtım Töreni Gerçekleştirildi,” 21 Kasım 2024, erişim 4 Eylül 2026, https://www.etu.edu.tr/tr/haber/turkiye-nin-ilk-kuantum-bilgisayari-quant-tanitim-toreni-gerceklestirildi
[29]
Anadolu Ajansı, “İlk Kuantum Bilgisayarı Türkiye’nin Teknoloji Sahnesinde İddiasını Artıracak,” 20 Aralık 2024, erişim 4 Eylül 2026, https://www.aa.com.tr/tr/bilim-teknoloji/ilk-kuantum-bilgisayari-turkiye-nin-teknoloji-sahnesinde-iddiasini-artiracak/3429743
[30]
Anadolu Ajansı, “Türkiye’nin İlk Kuantum Bilgisayarı ‘QuanT’ Tanıtıldı.”
[31]
Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı, “Türk Savunma Sanayii Kuantum Teknolojilerine Kapı Araladı,” 11 Ocak 2023, erişim 4 Eylül 2026, https://www.ssb.gov.tr/haber/turk-savunma-sanayii-kuantum-teknolojilerine-kapi-araladi-yRyNEN
[32]
Anadolu Ajansı, “Türk Savunma Sanayisinde ‘Kuantum’ Dönemi,” 24 Haziran 2026, erişim 4 Eylül 2026, https://www.aa.com.tr/tr/bilim-teknoloji/turk-savunma-sanayisinde-kuantum-donemi/3976753
[33]
Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı, “Türk Savunma Sanayii Kuantum Teknolojilerine Kapı Araladı.”
[34]
Anadolu Ajansı, “Türkiye Kuantum Teknolojileri Geliştirme Merkezi Kuruluyor,” 21 Ağustos 2024, erişim 4 Eylül 2026, https://www.aa.com.tr/tr/bilim-teknoloji/turkiye-kuantum-teknolojileri-gelistirme-merkezi-kuruluyor/3309243
[35]
Anadolu Ajansı, “ASELSAN’ın Kuantum Çalışmalarında İlk Ürünler Ortaya Çıktı,” 27 Aralık 2023, erişim 4 Eylül 2026, https://www.aa.com.tr/tr/bilim-teknoloji/aselsanin-kuantum-calismalarinda-ilk-urunler-ortaya-cikti/3093412
[36]
Anadolu Ajansı, “ASELSAN İlk Yerli Süper İletken Kuantum İşlemci Birimini Geliştirecek,” 25 Haziran 2026, erişim 4 Eylül 2026, https://www.aa.com.tr/tr/bilim-teknoloji/aselsan-ilk-yerli-super-iletken-kuantum-islemci-birimini-gelistirecek/3977564
[37]
Türkiye Teknoloji Takımı Vakfı, “Türkiye’nin Kuantum Geleceğine Yatırım, 3 Bin 500’den Fazla Öğrenci Kuantum Teknolojileriyle Buluştu,” 19 Haziran 2026, erişim 4 Eylül 2026, https://t3vakfi.org/tr/haberler/turkiyenin-kuantum-gelecegine-yatirim-3-bin-500den-fazla-ogrenci-kuantum-teknolojileriyle-bulustu
[38]
Ayşe Yılmaz, Berna Hanım Subaşı ve Büşra Arslan, “Kuantum Bilim ve Teknolojilerinde Farkındalık,” İTÜ Vakfı, 14 Kasım 2025, erişim 4 Eylül 2026, https://www.ituvakif.org.tr/kuantum-bilim-ve-teknolojilerinde-farkindalik
[39]
Anadolu Ajansı, “Türkiye’nin Kuantum Çalışmaları Sınır Ötesi İşbirliğiyle Hızlandırılacak,” 24 Eylül 2025, erişim 4 Eylül 2026, https://www.aa.com.tr/tr/bilim-teknoloji/turkiyenin-kuantum-calismalari-sinir-otesi-isbirligiyle-hizlandirilacak/3697282
[40]
Yılmaz, Subaşı ve Arslan, “Kuantum Bilim ve Teknolojilerinde Farkındalık.”
[41]
Türkiye Teknoloji Takımı Vakfı, “Türkiye’nin Kuantum Geleceğine Yatırım.”
[42]
Anadolu Ajansı, “Türkiye’nin Kuantum Çalışmaları Sınır Ötesi İşbirliğiyle Hızlandırılacak.”
[43]
Anadolu Ajansı, “Türkiye’nin Kuantum Çalışmaları Sınır Ötesi İşbirliğiyle Hızlandırılacak,” 24 Eylül 2025, erişim 4 Eylül 2026, https://www.aa.com.tr/tr/bilim-teknoloji/turkiyenin-kuantum-calismalari-sinir-otesi-isbirligiyle-hizlandirilacak/3697282
[44]
Anadolu Ajansı, “Türkiye’nin Uygulamalı Kuantum Teknolojileri Uluslararası Çağrılarla Geliştirilecek,” 25 Temmuz 2026, erişim 4 Eylül 2026, https://www.aa.com.tr/tr/bilim-teknoloji/turkiyenin-uygulamali-kuantum-teknolojileri-uluslararasi-cagrilarla-gelistirilecek/4008898
[45]
Anadolu Ajansı, “Türkiye’nin Kuantum Çalışmaları Sınır Ötesi İşbirliğiyle Hızlandırılacak.”
[46]
Anadolu Ajansı, “Türkiye’nin Uygulamalı Kuantum Teknolojileri Uluslararası Çağrılarla Geliştirilecek.”
[47]
Anadolu Ajansı, “Türkiye’nin Kuantum Çalışmaları Sınır Ötesi İşbirliğiyle Hızlandırılacak.”
[48]
Anadolu Ajansı, “Türkiye’nin Uygulamalı Kuantum Teknolojileri Uluslararası Çağrılarla Geliştirilecek.”
[49]
Anadolu Ajansı, “Türkiye’nin Kuantum Çalışmaları Sınır Ötesi İşbirliğiyle Hızlandırılacak.”

Temel alanlar | Kuantum hesaplama kuantum haberleşme kuantum algılama kuantum metrolojisi | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Araştırma kuruluşları | TÜBİTAK BİLGEM TÜBİTAK Ulusal Metroloji Enstitüsü İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü Kuantum Teknolojileri Uygulama ve Araştırma Merkezi | ||||||||
Üniversite laboratuvarı | TOBB ETÜ Kuantum Teknolojileri Araştırma Laboratuvarı (KUANTAL) | ||||||||
İlgili sanayi kuruluşu | ASELSAN | ||||||||
İlk kuantum bilgisayarı | QuanT | ||||||||
Başlıca program | Kuantum Teknolojilerinin Geliştirilmesi Programı | ||||||||
Çalışma konuları | Kuantum işlemcileri kuantum sensörleri kuantum radar ve lidar sistemleri kuantum kriptografisi kuantum sonrası kriptografi atomik saatler kuantum rassal sayı üretimi | ||||||||
No Discussion Added Yet
Start discussion for "Türkiye’de Kuantum Teknolojileri" article
Kuantum Teknolojilerinin Kapsamı
Kuantum Hesaplama
Kuantum Algılama
Kuantum Haberleşme
Kuantum Sonrası Kriptografi
Kuantum Metrolojisi
Türkiye’deki İlk Araştırmalar ve Akademik Altyapı
TÜBİTAK Bünyesindeki Çalışmalar
TOBB ETÜ Kuantum Teknolojileri Araştırma Laboratuvarı
QuanT Kuantum Bilgisayarı
Savunma Sanayisindeki Çalışmalar
Kuantum Teknolojilerinin Geliştirilmesi Programı
Türkiye Kuantum Teknolojileri Geliştirme Merkezi
ASELSAN’ın Kuantum Projeleri
İnsan Kaynağı ve Eğitim
Uluslararası İş Birliği ve Destek Programları
This article was created with the support of artificial intelligence.