Gündem
kure star outline

2026 Fransa Öğrenci Protestoları

Alıntıla
Fransa'da eğitim koşullarına yönelik lise protestoları üniversitelere ve Belçika'ya yayılmıştır. 2 Ekim'de 400'den fazla eğitim kurumu kapalı kalmıştır.
2026 Fransa Öğrenci Protestoları image
Broadcast IconSon Eklenen:

2 Ekim 2026

2026 Fransa öğrenci protestoları, Eylül 2026'nın ortasında Fransa'da bazı liselerde başlayan, öğrencilerin okul girişlerini kapatması (blokaj; Fr. blocus) biçiminde gerçekleşen ve sonraki günlerde ülke geneline, üniversitelere ve Belçika'nın Liège kentine yayılan protesto hareketidir. Hareket, Fransız basınında "lise blokajları" (blocages des lycées) ve "lise hareketi" (mouvement lycéen) adlarıyla da anılmaktadır.


Öğrenciler; kalabalık sınıflar, öğretmen eksikliği, yerine öğretmen atanmaması, yıpranmış okul binaları ve yoğun ders programları gibi konulardaki şikayetlerini dile getirmiş ve eğitime daha fazla kaynak ayrılmasını talep etmiştir. 29 Eylül 2026'da, Union syndicale lycéenne'in (USL) çağrısıyla ülke genelinde bir eylem günü düzenlenmiştir. 1 Ekim 2026'da, Başbakan Sébastien Lecornu'nun başkanlık ettiği bakanlıklar arası kriz toplantısının ardından hükümet olayları "kentsel şiddet" (violences urbaines) olarak nitelemiştir. Eğitim Bakanı Édouard Geffray ise 2 Ekim 2026'da 400'den fazla eğitim kurumunun kapalı olacağını açıklamıştır.

Fransa'da öğrenci protestoları, 1 Ekim 2026 - (Anadolu Ajansı)


Başlangıç ve Yayılma Süreci

Eylül Ortasındaki İlk Blokajlar

Hareket, Eylül 2026'nın ortasında az sayıda okulda başlamıştır. İlk blokajlar, okul yılının başlamasından kısa süre sonra Bretagne bölgesinde, Rennes yakınlarındaki Le Rheu'da bulunan Théodore-Monod Lisesi'nde gerçekleştirilmiştir. Öğrenciler, okulda yaşanan "insani ve maddi sorunları" dile getirmiştir. 15 Eylül'de Nord'daki Villeneuve-d'Ascq'ta Queneau Lisesi'nde ve Calvados'taki Caen'de Victor-Hugo Lisesi'nde de blokaj yapılmıştır. Bu okullardaki öğrencilerin memnuniyetsizliğinin başlıca nedeni yoğun ders programı olmuştur.

Créteil'deki Blokaj

Hareket, Val-de-Marne'daki Créteil'de belirgin hâle gelmiştir. 17 Eylül'de, bir öğretmen grevinin ardından, Créteil'deki Saint-Exupéry Lisesi öğrencileri okul girişini bloke etme girişiminde bulunmuştur. USL, bu blokajı ulusal hareketin başlangıç noktası olarak değerlendirmiştir. Okulun première sınıfı öğrencisi Cheick Sanogo (17), "Öğretmenler bize memnuniyetsizliklerinin nedenlerini açıkladı ve onlara katılmaya karar verdik" demiştir. Öğrenciler, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından ihmal edildiklerini savunmuş; personel ve kaynak eksikliği, kalabalık sınıflar ve bazı dersliklerde masa bulunmaması gibi sorunları dile getirmiştir.

Sosyal Medyanın Rolü

Sanogo, "Mobilizasyon beklenmedik bir boyut kazandı" demiş ve hareketin TikTok, Snapchat ve Instagram üzerinden yayıldığını belirtmiştir. İçeriklerin bir bölümü gençler, bir bölümü ise çevrim içi medya kuruluşları tarafından paylaşılmıştır. Booska-P, 24 Eylül'de Saint-Exupéry Lisesi'nden sekiz öğrencinin katıldığı bir röportaj yayımlamıştır. Röportaj, TikTok'ta 1,5 milyon görüntülenmeye ulaşmıştır. Öğrenciler röportajda, banliyöde yaşayan gençler olarak hissettikleri terk edilmişlik duygusunu ve okullarını bloke etme kararlarını anlatmıştır. Öğrencilerden biri, "Tüm liseleri bunu yapmaya davet ediyorum" demiştir.


Créteil Akademi Müdürlüğü (rectorat), 28 Eylül'de yaptığı açıklamada, "Sosyal ağlar bir mobilizasyon güçlendiricisi olarak işlev görmekte ve çeşitli sahiplenmelere maruz bırakmaktadır" ifadelerini kullanmıştır.

Fransa'da öğrenci protestoları, 1 Ekim 2026 - (Anadolu Ajansı)

Siyasetçilerin Ziyaretleri ve Yayılma

21 Eylül'de La France Insoumise (LFI) grubundan milletvekilleri Louis Boyard ve Clémence Guetté, Créteil'deki okulu ziyaret etmiştir. Boyard'ın paylaşımı yaklaşık 520.000 kez görüntülenmiştir. Sanogo, "Önemli kişilerin, Cumhuriyet'in seçilmişlerinin gelip bize destek olması bizi memnun ediyor. Kendimizi daha çok dinlenmiş hissediyoruz" demiştir.


25 Eylül'de Créteil Akademisi, özellikle Seine-Saint-Denis ve Val-de-Marne'da yaklaşık bir düzine (grosse dizaine) lisenin bloke edildiğini kaydetmiştir. Versailles Akademisi ise Essonne'daki üç okulda "aksamalar" yaşandığını bildirmiştir. 28 Eylül'de Eğitim Bakanı Édouard Geffray, RMC'de yaklaşık "on" lisenin bloke edildiğini söylemiştir. Nice Akademisi de aynı gün Alpes-Maritimes ve Var'da dört lisenin bloke edildiğini ve hasarın ağırlıklı olarak Nice'te meydana geldiğini bildirmiştir. Créteil Akademisi, mobilizasyonun hafta boyunca yoğunlaştığını ve etkilenen okul sayısının arttığını belirtmiştir.


USL, 2025'te de benzer gerekçelerle ulusal blokaj çağrısı yapmıştır. Örgüt, o dönemde çağrıya 170 kurumun katıldığını belirtmiştir.

29 Eylül Ulusal Eylem Günü

Lise öğrencilerinin başlıca temsilci örgütlerinden USL, 29 Eylül Salı günü için ulusal eylem çağrısı yapmıştır. Örgütün bildirisinde öğretmen ve personel eksikliği, "harap durumdaki liseler", "yoğun ders programları ve kalabalık sınıflar" ile "Parcoursup'un yarattığı stres" öne çıkarılmış; öğrenciler kamu çalışanlarının düzenlediği gösterilere katılmaya da çağrılmıştır. USL, Fransa'daki yaklaşık 3.700 lisenin 400'ünün bloke edildiğini öne sürmüştür. Milli Eğitim Bakanlığı ise gün sonunda, sabah saatlerinde itibaren 416 kurumun eylemlerden etkilendiğini, bunlardan 338'inde eylemlerin devam ettiğini, 45'inin bloke edildiğini ve öğrenciler ile personel arasında 31 kişinin yaralandığını bildirmiştir.

Fransa'da öğrenci protestoları, 1 Ekim 2026 - (Anadolu Ajansı)


İçişleri Bakanı Laurent Nuñez, BFM-TV'ye yaptığı açıklamada 440 kişinin yakalandığını söylemiştir. Nuñez, yakalamaların yaklaşık üçte ikisinin gözaltıyla sonuçlandığını ve bunların ağırlıklı olarak tahribat ile iç güvenlik güçlerine yönelik şiddet nedeniyle gerçekleştirildiğini belirtmiştir. Olayları "yine de oldukça ağır olaylar" olarak nitelemiştir.


Île-de-France bölgesi, 75 lisenin eylemlerden etkilendiğini, bunlardan 20'sinde "çatışmalar ve tahribat" yaşandığını bildirmiştir. Bölge Başkanı Valérie Pécresse, "Île-de-France liselerindeki tahribat ve yağmanın faturası ağırlaşıyor ve bu akşam yaklaşık 1 milyon euroya ulaşıyor" açıklamasını yapmıştır. Paris'te akademi müdürlüğü, günün ilk saatlerinde 90 liseden "ondan azının" "blokaj girişiminden" etkilendiğini ve yaralanma veya büyük çaplı bir olay bildirilmediğini açıklamıştır.


Seine-Saint-Denis'te, Saint-Denis'teki Paul-Éluard Lisesi önünde birkaç yüz lise öğrencisi toplanmış; itfaiye ekipleri okul girişinde yakılan bir ateşi söndürmüştür. Rennes'te yaklaşık 100 öğrenci Bréquigny Lisesi'ne çeşitli cisimler atmıştır. Lille'de, César-Baggio Lisesi yakınında kolluk kuvvetlerine yönelik tahribat ve cisim atma olayları yaşanmış, güvenlik güçleri göz yaşartıcı gaz kullanmıştır. Nord Valiliği, sabah saatlerinden itibaren dört kişinin yakalandığını ve 12 lisenin eylemlerden etkilendiğini bildirmiştir.


Marsilya'da, öğrenci örgütlerine göre beş kurum bloke edilmiştir. Bordeaux'da François-Magendie Lisesi birkaç yüz öğrenci tarafından bloke edilmiştir. Lyon ve çevresinde birçok kurumda eğitim faaliyetleri aksamış, Villeurbanne'de dersler iptal edilmiştir. Rhône Valiliği, yedi kişinin yakalandığını, havai fişek ve çeşitli cisimlerin atıldığını, güvenlik güçlerinin bunlara göz yaşartıcı gazla karşılık verdiğini açıklamıştır.


Lille'deki Montebello Lisesi önünde derslerin gün boyunca askıya alındığı sırada konuşan USL Başkanı Ryad Rani, okullardaki personel eksikliğine dikkat çekmiştir. Rani, bazı kurumlarda eğitim asistanı (AED) kadrolarının yüzde 50'sinin boş olduğunu, okul hemşiresi ve sosyal hizmet uzmanı bulunmadığını ve bakalorya sınıflarında felsefe ile Fransızca öğretmeni eksikliği yaşandığını belirtmiştir. Rani, bu sorunlar nedeniyle ulusal eylem çağrısı yaptıklarını söylemiştir.

Kamu Çalışanları Grevi ve Bütçe Bağlamı

Okul protestoları, hükümetin bütçe planlarına karşı ülke genelinde düzenlenen kamu çalışanları greviyle aynı güne denk gelmiştir. Hükümetin önerdiği bütçe, 54 milyar euroluk kesinti ve tasarruf öngörmektedir. Hükümet ayrıca devlet memurlarının taban maaşlarının 2027'de dondurulmasını önermiş ve bu uygulamayla yaklaşık 2 milyar euro tasarruf sağlamayı planlamıştır. Sendikalar, bunun üst üste dördüncü yıllık ücret dondurması olacağını belirtmiştir.


Milli Eğitim Bakanlığı, öğretmenler ve diğer okul personelinin yüzde 11'inden fazlasının eyleme katıldığını açıklamıştır. Nuñez, kamu sektöründeki eylemlere en az 200.000 kişinin katıldığını ve gösterilerin büyük bölümünün olaysız geçtiğini söylemiştir. FSU eğitim sendikaları federasyonu Genel Sekreteri Caroline Cheve, öğrencilerin eğitim alanındaki sorunlara ilişkin gözlemlerini paylaşarak "Kalabalık sınıflarda bulunuyorlar. Bazen personel yetersizliği nedeniyle yeterli sayıda öğretmenleri olmuyor. Bizim gördüğümüz gerçekliği görüyorlar ve öfkeliler" demiştir.

Fransa'da öğrenci protestoları, 29 Eylül 2026 - (Anadolu Ajansı)

30 Eylül: İkinci Eylem Çağrısı

30 Eylül'de USL ve Union étudiante, Paris'te ortak bir basın toplantısı düzenlemiştir. USL Başkanı Ryad Rani, "Yarın için bir ikinci perde (acte deux) çağrısı yapıyoruz" demiştir. İki örgüt, 6 Ekim'in genel kurullar, üniversite blokajları ve gösterilerle "belirleyici" bir gün olmasını ve liseler ile üniversitelere daha fazla kaynak ayrılmasını talep etmeyi amaçladıklarını belirtmiştir.


USL'nin internet sitesinde, öğrencilerin "lisesini ve fakültesini bloke etmesine" yönelik bir tuto (öğretici) ile seferberlik kiti yer almıştır. Île-de-France Bölgesi'ne göre 30 Eylül'de 75 lise eylemlerden etkilenmiş, bunlardan 36'sında şiddet, çatışma ve tahribat yaşanmıştır. Hareketin 30 Eylül'deki etkisi bir önceki güne göre bir miktar azalmış olsa da çok sayıda kurumda blokajlar devam etmiştir.

1 Ekim: Üniversitelere Yayılma

1 Ekim Perşembe günü öğrenciler, lise öğrencilerine katılarak hareketin "ikinci perdesini" başlatmıştır. Union étudiante, 640 lisenin blokaj altında olduğunu veya blokaj girişiminden etkilendiğini açıklamıştır. Sabah saatlerinde 300'den fazla eylem kayda geçmiş, güvenlik kaynakları gün içinde 900'den fazla eylem gerçekleştiğini bildirmiştir. İçişleri Bakanlığı, 1.027 lisenin eylemlerden etkilendiğini ve 222 lisede blokaj yapıldığını açıklamıştır. Eğitim Bakanı Édouard Geffray ise perşembe günü "1.207 lisenin aksatıldığını veya bloke edildiğini" söylemiştir.


Aynı gün üniversitelerde de blokajlar başlamıştır. Union étudiante, yaklaşık 30 üniversitenin hareketten etkilendiğini bildirmiştir. Yükseköğretim Bakanı Philippe Baptiste, "yaklaşık kırk site"de çeşitli olaylar yaşandığını belirtmiştir. Fransa'da site ifadesi, bir üniversitenin binasını veya yerleşkesinin belirli bir bölümünü ifade edebilmektedir. Baptiste, "Birkaç blokaj, çok sınırlı birkaç tahribat oldu. Dolayısıyla bu aşamada, bugün, liselerde görülenle hiçbir ilgisi yok" demiştir. Liselerdeki durumu "tahammül edilmez şiddet" olarak nitelemiştir. Baptiste ayrıca yükseköğretim alanında öğrenci sendikalarının daha açık ve ölçülü talepleri bulunduğunu belirtmiştir. Fage, Union étudiante ve Unef, gösteri ve blokaj çağrısı yapan başlıca öğrenci örgütleri arasında yer almıştır.


Île-de-France'da Paris Cité Üniversitesinin Grands Moulins yerleşkesi, Paris 1 Panthéon-Sorbonne ve La Chapelle üniversiteleri hareketten etkilenmiştir. Nanterre, Poitiers ve Seine-et-Marne'daki Gustave-Eiffel Üniversitesi'nde de eylemler düzenlenmiştir. Saint-Denis'teki Paris 8 Üniversitesi önünde bir grup üniversite öğrencisi çöp kutularıyla bariyer oluşturmuş ve hükümetten öğrencilere ayrılan bütçenin artırılmasını talep etmiştir.


Paris'teki Place de la République'de, 1 Ekim günü saat 17.30'dan itibaren 150 ila 200 öğrenci, UNEF, LFI, CGT ve FO bayrakları altında toplanmıştır. Paris Cité Üniversitesi sosyal bilimler lisans öğrencisi Mohamed, üniversite blokajlarının gerekçelerini açıklamıştır. Mohamed, öğrencilerin ve lise öğrencilerinin kamu hizmetlerine yönelik kesintilere karşı harekete geçtiğini ve eğitimin herkes için ücretsiz, laik ve zorunlu olmasını savunduklarını belirtmiştir. Ayrıca öğrencilerin temel yaşam giderlerini karşılamakta yaşadığı güçlüklerin de eylemlerin nedenleri arasında bulunduğunu ifade etmiştir.

Fransa'da öğrenci protestoları, 29 Eylül 2026 - (Anadolu Ajansı)

2 Ekim ve Sonraki Eylem Günü

2 Ekim Cuma günü eylemler devam etmiştir. Union étudiante Sözcüsü Sabrine Kharbach, France Inter'e yaptığı açıklamada, 6 Ekim Salı günü "ülke genelinde" bir "üçüncü perde" (acte trois) eylemi düzenleneceğini söylemiştir.


Adalet Bakanı Gérald Darmanin, aynı gün RTL'ye yaptığı açıklamada "kentsel şiddet" olaylarından endişe duyduğunu belirtmiştir. Darmanin, "Kentsel şiddetten korkuyorum, mümkün, bu akşam, hafta sonu, salı günü" ifadelerini kullanmıştır.


Ulusal Polis bölgesinde (Paris ve yakın çevresi hariç) 2 Ekim sabahı, yaklaşık 15.000 kişinin katıldığı 140 eylem (blokaj veya blokaj girişimi) kayda geçmiştir. Aynı saatlerde 175 kişi yakalanmış, bunlardan yaklaşık 50'si gözaltına alınmıştır.

Talepler ve Öğrenci Açıklamaları

Öğrenci Örgütlerinin Talepleri

Eylemlerin merkezinde kalabalık sınıflar, öğretmen ve personel eksikliği, yerine yeni öğretmen atanmaması, yıpranmış okul binaları ve yoğun ders programları yer almaktadır. Öğrenciler ayrıca Parcoursup'un yarattığı baskıyı ve tıbbi-sosyal personel eksikliğini dile getirmektedir. Eylemlerin amaçları arasında yedek öğretmenlerin istihdam edilmesi, eğitim kaynaklarının artırılması ve öğrenme koşullarının iyileştirilmesi yer almaktadır.


USL Başkanı Ryad Rani, BFM TV'ye yaptığı açıklamada öğrencilerin "genel kaynak eksikliğine", 32 ila 35 öğrencinin bulunduğu sınıflara, öğretmen ve diğer personel eksikliğine karşı protesto düzenlediğini söylemiştir. Rani, Café pédagogique'e verdiği demeçte, "Bugün lisedeki sorun, Fransızca bakalorya yılında öğretmeninin olmaması, birkaç ay boyunca Fransızca öğretmeninin olmamasıdır" demiştir. Rani, bu durumu Emmanuel Macron'un iki dönemlik cumhurbaşkanlığının bilançosu olarak değerlendirmiştir.


2 Ekim'de Rani ve Union étudiante Sözcüsü Sabrine Kharbach, France Inter'e yaptıkları açıklamada Milli Eğitim Bakanı tarafından kabul edileceklerini duyurmuştur. Rani, "Taleplerimizle gideceğiz ve neler alabileceğimize bakacağız" demiştir. Rani ayrıca öğretmenlerin kitlesel olarak istihdam edilmesini ve okulların fiziki koşullarının iyileştirilmesi için acil bir plan hazırlanmasını talep etmiş, öğrenciler için "çalışmak için düzgün koşulların" sağlanmasını istemiştir.


Kharbach, üniversitelerde ve okullarda "yapısal bir yetersiz finansman sorunu" bulunduğunu belirtmiştir. Bazı liselerdeki yıpranmış binalara, bakalorya yılında öğretmen bulunmamasına ve üniversitelerde "sosyal ve ırkçı seçilim" sorununa değinen Kharbach, "öfkenin gerçek" ve "meşru" olduğunu söylemiştir. Hükümetin gençlere yönelik "küçümsemesini" eleştiren Kharbach, "Yanan çöp kutularından söz edildiğini duymaktan bıkıldı" demiştir.

Fransa'da öğrenci protestoları, 29 Eylül 2026 - (Anadolu Ajansı)


Rani, "Blokajlardan gelen mesaj, dinlenmediğimiz, küçümsendiğimiz yönünde" demiştir. Gençlerin taleplerini duyurmaya çalıştıklarında verilen "tek yanıtın" "bastırılmak" olduğunu savunan Rani, eğitim personeline yönelik şiddeti ise hareket açısından "ters etki yapan" bir durum olarak nitelemiştir.


Renouveau Lycéen sendikasından Nathanaël Combary, olayları "lise öğrencileri ile eğitim kurumları arasındaki kopmuş diyaloğun belirtisi ve mükemmel örneği" olarak nitelemiştir. Combary, "Milli Eğitim Bakanlığı ile pek temasımız kalmadı, hiç yok denecek kadar az" demiştir. Şiddeti "kesinlikle kabul edilemez" olarak niteleyen Combary, şiddet olaylarının lise öğrencilerinin taleplerini "tamamen gayrimeşru kıldığını" söylemiştir. Combary ayrıca bazı siyasetçilerle "biraz zorluk yaşadığını" belirtmiş ve bu siyasetçilerin hareketi seçim amacıyla kullandığını ifade etmiştir.


USL federal sorumlusu ve lise öğrencisi Philémon Jouglet Marcus, BFMTV'ye yaptığı açıklamada "Müdürlere yönelik şiddet kabul edilemez" demiştir. Marcus, "Liselerin çoğunda birkaç giriş vardır ve blokajlar tek girişte yapılır; bu da eğitimin sürekliliğini aksatmaz" ifadelerini kullanmıştır. Ayrıca okulların çevresinde alınan güvenlik tedbirlerinin de şiddet olaylarının gelişmesinde kısmen etkili olduğunu savunmuştur.


Rani, 29 Eylül'de BFM TV'ye yaptığı açıklamada, İçişleri ve Milli Eğitim bakanlıklarının polise okulların önünde orantılı güç kullanarak düzeni sağlama talimatı vermesini eleştirmiştir. Rani, "15-18 yaşındaki öğrencilerden söz ediyoruz ve hükümetin tek yanıtı otomatik ve kurumsallaşmış baskı. Bu kabul edilemez" demiş ve göstericilere "barışçıl kalmaları" çağrısında bulunmuştur.


30 Eylül'de Rani, hükümetin "küçümsemesinden", "baskısından" ve kolluk kuvvetlerinin "yere yatırılan, başlarına diz konulan lise öğrencilerine yönelik akıl almaz şiddetinden" endişe duyduğunu söylemiştir. Rani, bakanla görüşmeye açık olduğunu ancak "kabul edilmek için sürünecek olanın biz olmadığını" belirtmiş ve "Bizi hemen kabul edebilirdi" demiştir.


Café pédagogique'e konuşan Rani, "Hareketleri destekledik, polis şiddetini kınıyoruz. Tours'da bir lise öğrencisinin gözü çıkarıldı" demiştir. Olayları "bizi dehşete düşüren bir şiddet" ve "2019'daki sarı yelekliler gibi, akıl almaz bir şiddet" olarak nitelemiştir. Rani ayrıca İçişleri ve Milli Eğitim bakanlarının ilk kez ortak bir genelgeyle kolluk kuvvetlerinin liselerin çevresinde müdahale etmesine izin verdiğini öne sürmüş ve "İçişleri Bakanı, Milli Eğitim Bakanı'nın kendisinden daha çok konuşuyor, talimatı o veriyor" demiştir.


Rani'nin diğer açıklamaları arasında "Bizi susturmak istiyorlar", "Şiddet onların tarafında" ve "Herhangi bir örgüt tarafından hiçbir araçsallaştırma yok. Lise öğrencileri ne yaptıklarının bilincinde" ifadeleri yer almıştır. Rani ayrıca göstericilere "Sakin kalalım, taleplerimiz gibi onurlu kalalım" çağrısında bulunmuştur.

Eylemlerin Biçimi ve Şiddet Olayları

Eylem Biçimleri

Eylemler büyük ölçüde okul girişlerinin kapatılması (blokaj) şeklinde gerçekleştirilmiştir. Paris'teki François-Truffaut Lisesi'nde öğrenciler, çöp kutuları ve bariyerler yerleştirerek okul girişine erişimi engellemiştir. Claude-Monet Lisesi önünde toplanan yüzlerce lise öğrencisi ise okul girişini çöp kutularıyla kapatarak pankartlar taşıyıp sloganlar atmış ve eğitim koşullarının iyileştirilmesini talep etmiştir.


Périgueux'de Bertrand-de-Born Lisesi önünde filtreli barikatlar (barrages filtrants) kurulmuştur. Strazburg'da öğrenciler, kontrol bariyerleri kullanarak tramvay raylarını kapatmıştır. Çok sayıda okulun önünde çöp kutuları ateşe verilmiş, Paris'in 11. ve 19. bölgelerinde iki ayrı lisenin önünde çöp bidonları ve demir bariyerler yakılmıştır.

28-30 Eylül

Eğitim Bakanı Édouard Geffray, 28 Eylül'de BFM TV'ye yaptığı açıklamada, "geçen haftanın sonunda Milli Eğitim personelinin yaralandığını ve bir öğrencinin bir mortir atışıyla yandığını" söylemiştir. Başbakan Sébastien Lecornu ise bir lise öğrencisinin hidroklorik asit kullanılarak ellerinden ve yüzünden yaralandığını belirtmiştir. Alpes-Maritimes Bölge Yönetimi, 28 Eylül Pazartesi günü yangın çıkarma, cisim atma ve iki öğrencinin yaralanmasıyla sonuçlanan diğer şiddet olayları nedeniyle 10 lise öğrencisinin yakalandığını bildirmiştir.


29 Eylül'de Lille'de César-Baggio Lisesi yakınında otobüs durakları ve reklam panoları hasar görmüş, bazı çöpler ateşe verilmiş ve güvenlik güçlerine kaldırım taşları, şişeler ve çeşitli cisimler atılmıştır. Polis, öğrencilere biber gazıyla müdahale etmiştir. Lyon'da Martinière-Duchère Lisesi önünde toplanan bazı kişiler okula doğru havai fişek atmış, yüzleri maskeli bazı gençler ise okulun önündeki çöp kutularını ateşe vermiştir. Rennes'te Bréquigny Lisesi önünde yaklaşık 100 öğrenci okul binasına çeşitli cisimler atmıştır. Bordeaux, Nantes ve Marsilya'da da çatışmalar bildirilmiş; bazı bölgelerde otobüs durakları ve reklam panolarının tahrip edilmesinin ardından polis göz yaşartıcı gaz kullanmıştır.


Seine-Saint-Denis'te kalabalıkların oluştuğu sırada kalkan taşıyan polislerin bazı öğrencilere copla müdahale ettiği bildirilmiştir. İçişleri Bakanı Laurent Nuñez, 30 Eylül'de düzenlediği basın toplantısında blokajların çevresinde "yüzü kapalı, siyah giyinmiş, projektil, mortir, bazen de hidroklorik asit şişeleriyle donanmış kişilerin" bulunduğunu söylemiştir. Nuñez ayrıca polise hidroklorik asit atıldığı yedi olay yaşandığını belirtmiştir.


Eğitim Bakanı Geffray, 29 Eylül Salı günü en az 10 öğretmen ve birkaç öğrencinin yaralandığını, bir öğretmenin de darp edildiğini açıklamıştır. Lille'de bir öğretmenin, yanan bir çöp kutusunu bildirmek üzere itfaiyeyi aramaya çalışmasının ardından saldırıya uğradığı ve olay nedeniyle şok geçirdiği bildirilmiştir. Toulouse'daki Stéphane-Hessel Lisesi'nde okul yönetiminden bir kişinin öğrenciler tarafından tekmelenerek darbedildiği anlar başka bir öğrenci tarafından kaydedilmiş ve sosyal medyada paylaşılmıştır.


Tours yakınlarındaki Balzac Lisesi'nde bir lise öğrencisi kaşından ve gözünden yaralanmıştır. Indre-et-Loire Valiliği, olayla ilgili soruşturma başlatıldığını açıklamıştır.


30 Eylül'de Lyon yakınlarındaki Caluire-et-Cuire'de André-Cuzin Lisesi önünde bir otomobil yakılmıştır. Bordeaux'da Gustave-Eiffel Lisesi yakınında yakılan bir çöp kutusunun neden olduğu yangında bir binanın cephesi zarar görmüştür. Saint-Denis'teki Paul-Éluard Lisesi'nde ise derslerin resmî olarak devam etmesine rağmen blokaj sürmüştür.


Aynı günlerde, iki öğretmene öğrenciler tarafından saldırıldığını gösterdiği öne sürülen görüntüler ortaya çıkmıştır. Görüntüler, Fransa Cumhurbaşkanı, yetkililer ve öğretmen sendikaları tarafından kınanmıştır. Saint-Denis'teki Paul-Éluard Lisesi'nin giriş kapısının bir bölümünün de söküldüğü bildirilmiştir.

1 Ekim

1 Ekim'de olaylar çok sayıda kentte yoğunlaşmıştır. İçişleri Bakanlığı verilerine göre 1.027 lise eylemlerden etkilenmiş, bunların 222'sinde blokaj yapılmıştır. Bölgesel eğitim yönetimleri, valilikler ve sendika temsilcileri, bazı okul müdürlerinin blokajlar sırasında yaralandığını, taciz edildiğini veya saldırıya uğradığını bildirmiştir.

Nantes

Şehir merkezindeki Nelson-Mandela Lisesinin giriş holü sabah saatlerinde ateşe verilmiş, tüm personel ve öğrenciler tahliye edilmiştir. Önce bir çöp kutusunun yandığı, ardından yangının okulun cephesine ve girişine sıçradığı bildirilmiştir. Yangın öğle saatlerinde kontrol altına alınmış, müdür yardımcısı olayı "kasıtlı" olarak nitelemiştir. İtfaiye ekipleri giriş holündeki hasarı incelemiştir.


Nantes'teki bir okulun, yangının yol açtığı hasarın büyüklüğü nedeniyle bir ay kapalı kalacağı açıklanmıştır. 2014'te inşa edilen ve bölgeye 52 milyon euroya mal olan Nelson-Mandela Lisesi'nde onarım çalışmalarının birkaç hafta sürmesinin beklendiği ve okulun en az Kasım ayına kadar kapalı kalacağı aktarılmıştır. Nantes'teki Talensac Lisesinde de yangın çıkmış, okulun cam giriş kapıları birkaç dakika içinde alevler nedeniyle tahrip olmuştur.


Loire-Atlantique Valiliği, liselerin çevresinde "şiddet eylemleri" yaşandığını ve "lise öğrencilerine katılıp tahribat yapan şiddet yanlısı kişilerin" bulunduğunu bildirmiştir. Valilik, dokuz kurumun hasar gördüğünü, Nantes kentindeki üç kurumda Nelson-Mandela Lisesi de dahil olmak üzere yangın çıkarıldığını ve hasarın "önemli" olduğunu açıklamıştır. Ayrıca ebeveynlerden çocuklarına "tahripçilere karışmamalarını" hatırlatmalarını istemiştir.

Marsilya

Victor-Hugo Lisesi'nde bir öğrencinin çöp kutusuna benzin dökmeye çalıştığı sırada benzin iki öğretmenin üzerine sıçramıştır. Savcılık, daha önce öğretmenlerin saldırıya uğradığını ve "benzine bulandığını" açıklamıştır. Okul müdürü ve yardımcısının da benzine maruz kaldığı, M6 kanalından bir gazetecinin aynı okulda saldırıya uğradığı yerel yetkililer tarafından aktarılmıştır.


Saint-Exupéry Lisesi önünde yüzlerce genç, yangın söndürmek üzere gelen itfaiye aracının çevresini sarmış ve itfaiyecileri araçtan uzaklaşmaya zorlamıştır. Ardından araç ateşe verilmiş, bir deniz itfaiyecisi hafif yaralanmıştır. Deniz itfaiyecileri, saat 12.15'e kadar Marsilya'da 45 yangın kaydetmiştir.


Marsilya toplu taşıma işletmesi RTM, ulaşım ağının tamamında aksama yaşandığını açıklamıştır. Floride Lisesi çevresinde iki otobüsün hasar gördüğü, sürücülerin araçlarını aceleyle terk etmek zorunda kaldığı ve bir sürücünün saldırıya uğradığı bildirilmiştir. Sosyal medyada öğrencilerin bir otobüsü ateşe verdiğini gösterdiği öne sürülen görüntüler paylaşılmıştır. Eylemcilerin bazı halk otobüslerini durdurduğu, bir tramvay hattında yangın çıktığı ve demir yolu ulaşımının aksadığı da bildirilmiştir. Bouches-du-Rhône Valiliği, 40 lisenin eylemlerden etkilendiğini, bunların 18'inin tamamen bloke edildiğini açıklamıştır.

Strazburg ve Çevresi

Vali, tramvay seferlerinin "kargaşa çıkaranların ve göstericilerin hareketlerini kısıtlamak" amacıyla durdurulduğunu açıklamıştır. Bischheim'da bir okulun cephesi yangın nedeniyle hasar görmüş, bir otomobil yakılmıştır. Bas-Rhin Valisi, "Bu sabah Strazburg'da bulunan çok sayıdaki tahripçinin lise hareketinin talepleriyle hiçbir ilgisi yoktur ve birçoğu ilgili kurumlarda okumamaktadır" demiştir.


Bas-Rhin Valiliği, 1 ve 2 Ekim'de departman genelinde eğlence amaçlı havai fişeklerin bulundurulmasını, taşınmasını ve kullanılmasını yasaklamıştır. Ayrıca gerekçesiz olarak bidon veya şişelerle akaryakıt dağıtılması, satın alınması ve taşınmasına da yasak getirilmiştir.

Île-de-France

Paul-Éluard Lisesi perşembe günü kapalı tutulmuştur. Paris'in 20. bölgesinde bir kadın polis stajyer teğmeninin, İçişleri Bakanı Nuñez'in ifadesine göre "takip edildiği, yere atıldığı ve birkaç kişi tarafından saldırıya uğradığı" bildirilmiştir. Ulusal Meclis Başkanı Yaël Braun-Pivet, sosyal medyada yaptığı paylaşımda güvenlik güçlerine ve itfaiyecilere yönelik saldırıları ve liselerde çıkan yangınları eleştirmiştir.

Kuzey Fransa

Lille yakınlarındaki Haubourdin'de önemli hasar meydana gelmiş ve bazı kamu binaları tahrip edilmiştir. Beaupré Lisesi perşembe ve cuma günleri, yakınındaki iki okul ise sonraki iki gün boyunca kapalı kalmıştır. Pas-de-Calais'deki Auchel'de Fernand-Degrugillier Meslek Lisesi müdürü bir cismin isabet etmesi sonucu yaralanarak hastaneye kaldırılmıştır. Müdürün başıboş bir havai fişek nedeniyle kulağından yaralandığı da bildirilmiştir.


Béthune Savcılığı, bir polis memurunun üzerine bariyer atılması sonucu elinden yaralandığını, olayla ilgili soruşturma başlatıldığını ve bir şüphelinin yakalandığını açıklamıştır. Lille'de ise siyah kapüşonlu bazı gençlerin bir otobüs durağını tahrip ettiği bildirilmiştir.

Normandiya

Seine-Maritime'da Rouen'deki Blaise-Pascal Lisesi ile Petit-Quevilly'deki Elisa-Lemonnier Lisesi müdürleri yaralanmış ve sağlık ekiplerince tedavi edilmiştir. Akademi müdürlüğü, olayları "kabul edilemez ve akıl almaz şiddette saldırılar" olarak nitelemiştir. Rouen'de bir okulun girişinin alevler içinde kaldığını gösteren görüntüler paylaşılmış, Le Havre'da başka bir okulun cephesi yangında hasar görmüştür.


Seine-Maritime Valiliği, "önemli sayıda lisede" ciddi şiddet olayları yaşandığını, beş kişinin yaralandığını, bloke edilen okullara girildiğini ve bina ile ekipmanlarda hasar meydana geldiğini bildirmiştir.

Diğer Bölgeler

Tours'ta Grandmont Lisesi önünde polis ile göstericiler arasında gerginlik yaşanmış ve polis göz yaşartıcı gaz kullanmıştır. Bordeaux'da François-Mauriac Teknoloji Lisesinin girişi yangında hasar görmüş ve okulun en azından haftanın sonuna kadar kapalı kalacağı açıklanmıştır. Kentte bazı otobüs durakları da tahrip edilmiştir.


Grenoble'da toplu taşıma ağı tamamen durdurulmuştur. Clermont-Ferrand ve Montluçon'da liseler bloke edilmiş, Issoire ve Chamalières'deki blokajlar ise haftanın başından beri sürmüştür. Toulouse'da çevik kuvvet polisi ile gençler arasında çatışma yaşanmış ve birkaç çöp kutusu ateşe verilmiştir. Aude'da çöp ve paletlerin yakılması, çeşitli cisimler ve havai fişeklerin atılması gibi olaylar yaşanmış; Carcassonne'da iki polis hafif yaralanmıştır.


Calvados Valiliği, olası taşkınlıkları izlemek amacıyla Caen, Hérouville-Saint-Clair ve Mondeville'de saat 19.00'a kadar drone ile hava gözetimi yapılacağını açıklamıştır. Auvergne-Rhône-Alpes Bölge Valisi de drone kullanımına izin verdiğini duyurmuştur.


RMC BFM Grubu, BFM DICI muhabirinin Manosque'ta lise blokajlarını takip ettiği sırada saldırıya uğramasını "kabul edilemez şiddet" olarak nitelemiştir.

2 Ekim

2 Ekim sabahı Paris'te 15. bölgedeki Léonard-de-Vinci Lisesi önünde itfaiye ekipleri, giriş kapısının yakınındaki alevleri söndürmüştür. 13. bölgedeki Gaston-Bachelard Meslek Lisesinin girişinde ise bir bisiklet ve çöp kutusunun yanması sonucu yangın okulun kapılarına sıçramış ve giriş bölümü kararmıştır. Paris Emniyet Müdürlüğü, yangının saat 07.55 civarında söndürüldüğünü açıklamıştır. Okulun giriş kapıları ve merdivenleri hasar görmüş, bazı camlar kırılmıştır.


Paris'in 6. bölgesindeki Montaigne Lisesi önünde yaklaşık 100 kişi toplanmış, polis ekipleri bölgeye müdahale etmeden çevreyi gözetim altında tutmuştur. 11. bölgedeki Voltaire Lisesi önünde de eylem düzenlenmiştir.


Lyon'da RhOne Valiliği, sabah saatlerinde 11 kurumun münferit eylemlerden, aralarında çöp kutusu yangınları ve mortir atışlarının da bulunduğu olaylardan etkilendiğini bildirmiştir. En ciddi olaylar, 6. bölgedeki Édouard-Herriot Lisesi çevresinde yaşanmıştır. Yaklaşık 100 genç barikat kurarak polise çeşitli cisimler atmış, polis müdahale ederek göz yaşartıcı gaz kullanmıştır. Kimliği belirlenemeyen kişiler tarafından polise Molotofkokteyli atıldığı da bildirilmiştir. Lise öğrencisi göstericiler ise gazetecilere "kırıp dökmekten yana olmadıklarını" söylemiştir.


Villeurbanne'de Frédéric-Faÿs Lisesi'nde öğrenciler, veliler ve öğretmenler barışçıl bir toplanma düzenlemiştir.

Yakalamalar ve Yaralanmalar

Yakalama ve Gözaltı Sayıları

Yakalama ve gözaltı sayılarına ilişkin veriler, farklı tarihlerde farklı yetkililer tarafından açıklanmıştır. 29 Eylül'de Milli Eğitim Bakanlığı, gün içinde 300'den fazla okulda eğitim faaliyetlerinin aksadığını, 40 kişinin gözaltına alındığını ve 10 öğrenci ile eğitim personelinin yaralandığını açıklamıştır. Gün sonunda İçişleri Bakanı Laurent Nuñez, 440 kişinin yakalandığını bildirmiştir.


30 Eylül'de Nuñez, 625 kişinin yakalandığını ve 83 polisin yaralandığını açıklamıştır. Hükümet ise öğrenciler, eğitim personeli ve güvenlik güçleri dahil 202 kişinin yaralandığını bildirmiştir. Salı ve çarşamba günleri boyunca kolluk kuvvetlerinin toplam 1.065 yakalama gerçekleştirdiği aktarılmıştır.


İçişleri Bakanlığı, 1 Ekim'de 1.949 kişinin başta kamu otoritesini temsil eden kişilere yönelik saldırı ve şiddet ile toplanma (attroupement) suçlamaları kapsamında yakalandığını açıklamıştır. Aynı gün 305 polis ve jandarmanın yaralandığı bildirilmiştir. Nuñez, olayları "dizginsiz şiddet" olarak nitelemiştir.


Adalet Bakanlığı, 28 Eylül Pazartesi gününden bu yana 1.793 kişinin gözaltına alındığını bildirmiştir. Başka bir aktarımda ise İçişleri Bakanlığı'nın, protestoların başlamasından itibaren 15-18 yaş arasındaki yaklaşık 3.000 lise öğrencisinin gözaltına alındığını, bunlardan 1.949'unun yalnızca 1 Ekim'de gözaltına alındığını açıkladığı belirtilmiştir.


Adalet Bakanı Gérald Darmanin, 2 Ekim'de RTL'ye yaptığı açıklamada, hareketin başlangıcından bu yana yaklaşık 2.000 kişinin yakalandığını ve bunların yaklaşık üçte ikisinin gözaltına alındığını söylemiştir. Başka bir aktarımda Darmanin'in, hareketin başlangıcından bu yana yaklaşık 2.000 gözaltı bulunduğunu, bunların yüzde 90'ının reşit olmayanlardan oluştuğunu ve perşembe günü kaydedilen şiddet olaylarının yaklaşık üçte birinin kişileri hedef aldığını söylediği aktarılmıştır.

Yaralanmalar

29 Eylül günü sonunda Milli Eğitim Bakanlığı, öğrenciler ve eğitim personeli arasında 31 kişinin yaralandığını bildirmiştir. İçişleri Bakanı Laurent Nuñez ise aynı gün 48 kolluk görevlisinin yaralandığını açıklamıştır.


30 Eylül'de Eğitim Bakanı Édouard Geffray, hareketin başlangıcından bu yana 119 kişinin, bunlardan 85 öğrenci ve 34 Milli Eğitim personeli olmak üzere, yaralandığını açıklamıştır. Geffray, durumu "Milli Eğitim'de görülmemiş bir şey" olarak nitelemiş ve bir gencin mortir ateşlerken elinin bir bölümünü kullanamaz hâle geldiğini belirtmiştir.


1 Ekim'de Geffray, France 2'de yaptığı açıklamada, Milli Eğitim personeli ve öğrenciler arasında toplam 235 kişinin yaralandığını söylemiştir. Bu kişilerin 65'i personel, 170'i öğrencidir.


2 Ekim'de BFM TV'ye konuşan Geffray, 65 Milli Eğitim personelinin, bunlardan 40'ının okul müdürü olduğunu belirtmiştir. Yaralanmaların niteliğine ilişkin ayrıntı vermeyen Geffray, çok sayıda okul müdürünün kendisine, şiddet olayları sırasında karşılarında bulunan kişilerin kendi öğrencileri olmadığını söylediğini aktarmıştır.


Geffray ayrıca, "Başlangıçta şiddet uygulayan lise öğrencisi yok ya da çok az. Zarar vermek için orada bulunan dışarıdan kişiler var" demiştir. Mortirlerin sıradan satış noktalarından kolayca temin edilemeyeceğini savunan Geffray, "Dolayısıyla bu kişilerin yaptıklarını yapmalarını sağlayan bir lojistikleri var" ifadesini kullanmıştır.

Kolluk Kuvvetlerinin Müdahalesi ve Soruşturmalar

Polis, eylemler sırasında göz yaşartıcı gaz, cop ve biber gazı kullanmıştır. Öğrenciler, kolluk kuvvetlerinin göz yaşartıcı gaz ve flash-ball tabancaları da dahil olmak üzere ağır müdahale yöntemlerine başvurduğunu öne sürmüştür. İçişleri Bakanı Laurent Nuñez, polis müdahalesinin "son derece orantılı biçimde" yürütüldüğünü belirtmiştir.


Nuñez, 30 Eylül'de, Polis Genel Müfettişliği'nin (IGPN) Saint-Ouen-l'Aumône, Sevran ve Tours'da lise öğrencilerinin yaralanmasına ilişkin üç soruşturma yürüttüğünü açıklamıştır. İçişleri Bakanlığı da üç öğrenciye yönelik aşırı güç ve şiddet kullanıldığı iddialarıyla ilgili iç soruşturma başlatıldığını bildirmiştir. 1 Ekim gecesi Argenteuil'deki olayla ilgili olarak bir soruşturma daha açılmıştır. Nuñez, bazı bölgelerde karışıklık çıkaran kişilerin okuldan okula geçerek şiddeti teşvik ettiğini söylemiştir.


İçişleri ve Milli Eğitim bakanları, 28 Eylül'de yayımladıkları bir telgrafta, "Lise öğrencilerinin ifadesine saygı gösterilmeliyse de şiddet eylemlerine tahammül edilemez" ifadelerine yer vermiştir. Telgrafta, tam blokaj durumunda kolluk kuvvetlerinin müdahalesinin okul müdürüyle istişare edildikten sonra başlatılacağı belirtilmiştir.


1 Ekim gecesi tüm valiler, 2 Ekim'de kapalı olan liselerin çevresinde gösteri yapılmasını yasaklayan kararlar almıştır. Paris Emniyet Müdürü Patrice Faure de 2 Ekim'de kapalı olan 13 Paris lisesinin çevresinde toplanmayı yasaklamıştır. Bu liseler Martin-Nadaud (20. bölge), Jean-Lurçat (13.), Pierre-Lescot (1.), Turquetil (11.), Caroline-Dorian (11.), Edgar-Quinet (9.), Elisa-Lemonnier (12.), Colbert (10.), Marcel-Desprez (11.), Simone-Weil (3.), Henri-Bergson (19.), Chaptal (8.) ve Drouant (15.) liseleridir.

Okulların Kapatılması ve Uzaktan Eğitim

Eğitim Bakanı Édouard Geffray, 1 Ekim akşamı France 2'de yaptığı açıklamada, 2 Ekim'de 400'den biraz fazla kurumun kapalı olacağını söylemiştir. Kapatma gerekçeleri arasında yangın güvenliği sistemlerinin tahrip edilmesi ve personelin "çok doğrudan ve kasıtlı biçimde" hedef alınması gösterilmiştir. Öğrencilerin derslerini uzaktan takip edeceği belirtilmiştir.


Geffray, "Yapılması gereken ilk şey öğrencilerimizi korumaktır" demiştir. Ayrıca, "Eş zamanlı olarak diyaloğu da sürdüreceğiz, çünkü lise hareketi başlangıçta meşruydu" ifadelerini kullanmıştır. Geffray, sosyal medya paylaşımında okul müdürlerinden "tahribat veya blokajlar öğrencilerin güvenli biçimde kabulünü engellediğinde uzaktan ders yapmalarını" istemiştir.


Başbakanlık, şiddet olaylarının artmasının "kamu eğitiminin sürekliliğini sürdürmeyi neredeyse imkânsız kıldığını ve personeli ve öğrencileri tehlikeye attığını" belirtmiştir.


Kapatılan veya eğitime ara verilen kurumlar arasında Saint-Denis'teki Paul-Éluard Lisesi, Haubourdin'deki Beaupré Lisesi, Bordeaux'daki François-Mauriac Teknoloji Lisesi ve Lyon'daki Saint-Just Lisesi yer almıştır. Paul-Éluard Lisesi perşembe günü, Beaupré Lisesi perşembe ve cuma günleri kapalı tutulmuştur. François-Mauriac Teknoloji Lisesi'nin en azından haftanın sonuna kadar kapalı kalacağı, Saint-Just Lisesi'nde ise 1 Ekim'de eğitime ara verildiği açıklanmıştır.


Le Havre Belediye Başkanı Édouard Philippe, kentteki tüm liselerin 2 Ekim'de önlem amacıyla kapalı tutulacağını duyurmuştur. Auvergne-Rhône-Alpes Bölgesi Başkanı Fabrice Pannekoucke, bölgedeki 300'ü biraz aşan lisenin 93'ünün cuma günü kapalı olduğunu söylemiştir. Buna karşılık Var Valiliği, 2 Ekim'de departmandaki tüm liselerin açık olacağını bildirmiştir.


Polis, 1 Ekim'de ülke genelinde lise çevrelerinde yaklaşık 900 gösteri, blokaj ve ilgili olayın devam ettiğini ve bunların sonucunda 160'tan fazla okulun kapatıldığını bildirmiştir.

Hükümet ve Yetkililerin Açıklamaları

28-30 Eylül

Başbakan Sébastien Lecornu, 28 Eylül'de sosyal medyada paylaşımda, "Hiçbir şey öğrencileri, personeli veya polisleri tehlikeye atmayı haklı kılmaz" demiştir. Lecornu, aynı paylaşımda seçilmişlerin görevinin gençleri korumak ve sakin olmaya çağırmak olduğunu belirtmiştir. Ayrıca "Şiddet açık biçimde kınanmalı ve failleri yaptıklarının hesabını vermelidir" ifadelerini kullanmıştır.


Eğitim Bakanı Édouard Geffray, aynı gün BFM TV'ye yaptığı açıklamada, "LFI'li seçilmişlerin yaptığı gibi blokaj çağrısı yapmaya devam etmek sorumsuzluktur" demiştir. Geffray, "Talepler meşru olabilir. Ne blokajları ne de şiddeti haklı kılarlar" ifadelerini kullanmıştır.


Geffray, başka bir paylaşımında "Talep dile getirmek bir haktır. Vurmak, tehdit etmek, yakmak veya başkalarının ders görmesini engellemek bir hak değildir" demiştir. Blokajların yayılması yönünde çağrı yapılmasını "sorumsuzca" olarak niteleyen Geffray, öğrencileri, bu hafta toplanmasını istediği ve "arkadaşları tarafından seçildikleri için meşru" olduğunu belirttiği Lise Yaşam Konseylerine (conseils de la vie lycéenne) yönlendirmiştir. Geffray, bu yapıların "siyasi sloganların hizmetinde saptırılmasını" kabul etmeyeceğini söylemiştir.


30 Eylül'de Geffray, lise öğrencilerinin taleplerini, endişelerini ve beklentilerini akademi müdürlükleri (rectorat) düzeyinde toplamak amacıyla bir "istişare platformu" (plateforme de concertation) kurulacağını duyurmuştur. Geffray, "Yapılandırılmış yanıtlar verebilmek için, demokratik bir çerçevede ulusal bir sunum etkinliği düzenleyeceğim" demiştir. Taleplerin, sayıların, bölgesel dağılımın ve verilebilecek yanıtların "şeffaf" biçimde paylaşılacağını belirtmiştir. Platformun pazartesi veya en geç salı sabahı erişime açılacağı bildirilmiştir.


2 Ekim'de Geffray, girişimi savunarak "Gençlerimizin dinlendiklerini hissetmeye ihtiyacı var" demiş ve yerel düzeyde "çok somut yanıtlar" bulunabileceğini belirtmiştir.


Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Madrid'deki devlet ziyareti sırasında 30 Eylül'de yaptığı açıklamada, "Gençliğimizin zaman zaman duyduğu kaygıları ve öfkeleri duyuyor ve anlıyorum. Ancak bu tartışmaların hiçbiri, bu korkuların hiçbiri şiddeti meşrulaştırmaz" demiştir. Macron, siyasi sorumluların hiçbir koşulda "karesi alınmış bir şiddeti" (une violence au carré) meşrulaştıramayacağını belirtmiştir. Ayrıca gazetecilere, "Okulların önünde öğrencileri tahrik eden birçok siyasetçi gördük, bunun ciddi olduğunu düşünüyorum" demiştir.

1 Ekim: Kriz Toplantısı

Başbakan Sébastien Lecornu, 1 Ekim'de saat 13.00'te İçişleri Bakanlığında (Place Beauvau) bakanlıklar arası kriz toplantısına başkanlık etmiştir. Lecornu, bakanlardan resmî seyahatlerini iptal etmelerini istemiştir.


Başbakanlık, toplantının ardından olaylarda "şiddet açısından bir kırılma" (bascule de violence) yaşandığını ve hareketin "kentsel şiddete" dönüştüğünü açıklamıştır. Başbakanlık açıklamasında, "Bu şiddet artışı kamu eğitiminin sürekliliğini sürdürmeyi neredeyse imkânsız kılmakta ve personeli ve öğrencileri tehlikeye atmaktadır" ifadelerine yer verilmiştir.


Başbakan'a yakın bir kişinin aktardığı toplantı dökümünde, hareketin bir "kırılma noktasına" ulaştığı ve okul blokajlarından kentsel şiddete dönüştüğü belirtilmiştir. Dökümde, istihbarat servislerinin ortak değerlendirmesine dayanılarak hareketin kökeninin "LFI (Boyun Eğmeyen Fransa) ve aşırı soldaki vekillerinin (proxys) düzenlediği bir operasyon" olduğu yönünde ifadeler yer almıştır.⁷ Başbakanlık da istihbarat servislerine dayanarak "LFI ve aşırı solun proxysinin" hareketin "kökeninde" olduğunu açıklamıştır.


Geffray, aynı akşam France 2'de yaptığı açıklamada, "Başlangıçta, on gün kadar önce lise öğrencilerinin talepleri üzerine başlamış bir lise hareketiydi" demiştir. Geffray; okul binaları, tuvaletler, kantinler, yoğun ders saatleri ve bazı öğretmenlerin yerine yeni öğretmen atanmaması gibi sorunlara değinerek "Bütün bunlar işitilebilir [ve] dinlenmeyi hak ediyor" ifadelerini kullanmıştır.


Geffray, "Şimdi bir nitelik değişikliği var; yani çok açık biçimde, aşırı şiddet yanlısı küçük gruplar tarafından rehin alınmış bir lise hareketi var" demiştir. LFI'nin blokajları "körüklediğini ve sahiplendiğini" savunan Geffray, "aşırı sol küçük grupların" şiddet içeren davranışlar sergilediğini belirtmiştir. Ayrıca "Çok açık biçimde bir kamu eğitim hizmetine saldırı ve onu yok etme girişimi var; yani oradaki kişiler kurumlara ateş ediyor, onları yakıyor, personele saldırıyor" ifadelerini kullanmıştır.


Geffray, 1 Ekim'de sosyal medyada yaptığı paylaşımda "bu sabahtan beri işlenen son derece ağır şiddeti" kınamış ve "Bunlar yalnızca okul meselesini çok aşıyor. Hiçbir talep bu tür eylemleri haklı çıkaramaz" demiştir. Geffray, şiddet eylemlerinde bulunanların "kovuşturulması ve cezalandırılması" gerektiğini belirtmiştir. Ayrıca "Şiddet bizim öğrencilerimizi temel eğitim haklarından alıkoyamaz" ifadelerini kullanmıştır.


İçişleri Bakanı Laurent Nuñez, polis stajyer teğmene yönelik saldırıyla ilgili sosyal medyada yaptığı açıklamada "Bir kolluk görevlisine bu şekilde saldırmak tahammül edilemez" demiştir.

Fransa Dışına Yayılma

Belçika'nın Liège Kenti

1 Ekim'de Belçika'nın Liège kentinde çok sayıda okulun önünde öğrenciler eylem düzenlemiştir. Liège'deki çeşitli ortaöğretim kurumlarında öğrenciler, sabah saatlerinde derslerin başlamasını engelleyen eylemler gerçekleştirmiştir. Eylemlerden Athénée de Fragnée, Athénée Royal de Montegnée, Institut Maria Goretti, Collège Saint-Barthélemy, Saint-Laurent, Saint-Sépulcre ve Institut Marie-Thérèse dahil çok sayıda okul etkilenmiştir.


Liège'in Hors-Château bölgesindeki Institut Marie-Thérèse önünde zaman zaman gerginlik yaşanmış, okulun önünde ateş yakılmış ve bölgeye çok sayıda polis sevk edilmiştir. Polis, bazı okulların önünde havai fişek türü patlayıcılar, yumurta, elma ve bariyerler fırlatıldığını ve çeşitli noktalarda maddi hasar meydana geldiğini açıklamıştır.


Esneux, Visé, Angleur ve Soumagne beldelerindeki bazı okullarda da eylemler düzenlenmiştir. Visé, Angleur ve Soumagne'da öğrenciler kısa süre sonra okullara dönmüş; diğer bazı kurumlarda ise öğrencilerin ve öğretmenlerin okula girişini engellemek amacıyla gözcü hatları oluşturulmuştur. Polis ve yerel kaynaklar, eylemlerin öğretmenler veya sendikalar tarafından değil, öğrenciler tarafından başlatılan spontane bir hareket olduğunu aktarmıştır.


Polis, Liège kentinde 6 kişinin gözaltına alındığını açıklamış ve olaylarla ilgili soruşturma başlatılmıştır. Yetkililer, Liège'de ertesi gün eğitime ara verileceğini duyurmuştur. Yerel medyada Liège'deki tüm okulların 2 Ekim'de kapatılacağı bildirilmiş, ancak belediye sözcüsü bu bilgiyi o aşamada doğrulamamıştır. Başka bir açıklamada ise polis, Liège'deki bazı okullarda protesto ve maddi hasar meydana geldiğini bildirmiştir.


Valonya-Brüksel Federasyonu Eğitim Bakanı Valérie Glatigny, öğrencilerin "bir araç olarak kullanıldığı" değerlendirmesinde bulunmuş ve eğitim alanında alınan önlemlerin öğrencilere sağlanan desteği azaltmadığını belirtmiştir. Glatigny, herkesin kararlara itiraz etme hakkı bulunduğunu ancak eylemlerin şiddete dönüşmemesi gerektiğini ifade ederek "Öğrencilerin sınıfa girmesini engellemek, polislere cisim atmak, okul dışından gelen kişilerin baskısı altında tahribat yapmak kabul edilemez" demiştir.

Kaynakça

Al Jazeera. “School Protests Spread As Fires, Blockades Deepen Unrest In France.” Al Jazeera. Erişim 2 Ekim 2026. https://www.aljazeera.com/news/2026/10/1/school-protests-spread-as-fires-blockades-deepen-unrest-in-france

Al Jazeera. “What’s Behind French Student Protests That Turned Violent?” Al Jazeera. Erişim 2 Ekim 2026. https://www.aljazeera.com/news/2026/9/30/whats-behind-french-student-protests-that-turned-violent

Anadolu Ajansı. “Fransa'da Eğitim Koşullarının İyileşmesini Talep Eden Liselilerin Düzenlediği Eylemlerde 10 Kişi Yaralandı.” Anadolu Ajansı. Erişim 2 Ekim 2026. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/fransada-egitim-kosullarinin-iyilesmesini-talep-eden-liselilerin-duzenledigi-eylemlerde-10-kisi-yaralandi/4072619

Anadolu Ajansı. “Fransa'da Eğitim Koşullarının İyileştirilmesini İsteyen Liselilerin Eylemlerinde 400'den Fazla Gözaltı.” Anadolu Ajansı. Erişim 2 Ekim 2026. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/fransada-egitim-kosullarinin-iyilestirilmesini-isteyen-liselilerin-eylemlerinde-400-den-fazla-gozalti/4073589

Anadolu Ajansı. “Fransa'da Şiddet Olaylarının Da Yaşandığı Lise Eylemleri Yayılıyor.” Anadolu Ajansı. Erişim 2 Ekim 2026. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/fransada-siddet-olaylarinin-da-yasandigi-lise-eylemleri-yayiliyor/4074694

Anadolu Ajansı. “Fransa'daki Lise Eylemleri Kapsamında 1793 Kişi Gözaltına Alındı.” Anadolu Ajansı. Erişim 2 Ekim 2026. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/fransadaki-lise-eylemleri-kapsaminda-1793-kisi-gozaltina-alindi/4075717

Anadolu Ajansı. “Fransa'daki Lise Öğrencilerinin Eylemleri Belçika'ya Sıçradı.” Anadolu Ajansı. Erişim 2 Ekim 2026. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/fransadaki-lise-ogrencilerinin-eylemleri-belcikaya-sicradi/4074833

BBC Newsround. “Why Are Students In France Protesting?” BBC Newsround. Erişim 2 Ekim 2026. https://www.bbc.co.uk/newsround/articles/cvgl7ln5j1n7o

BBC Newsround. “Why Are Students In France Protesting?” BBC Newsround. Erişim 2 Ekim 2026. https://www.bbc.co.uk/newsround/articles/cvgl7ln5j1n7o

BBC. “Dozens Hurt And Hundreds Arrested In Wave Of French School Protests.” BBC. Erişim 2 Ekim 2026. https://www.bbc.com/news/articles/c862epne7glyo

BBC. “Fires Break Out At French Schools As Students Protest Nationwide.” BBC. Erişim 2 Ekim 2026. https://www.bbc.com/news/articles/c6d080d1e3l4o

BFM TV. “Lycées Bloqués : Le Ministre De L'Éducation Nationale Annonce ‘Un Peu Plus De 400 Établissements’ Fermés Demain.” BFM TV. Erişim 2 Ekim 2026. https://www.bfmtv.com/societe/education/direct-blocus-des-lycees-le-mouvement-se-poursuit-partout-en-france-et-s-etend-aux-universites-des-tensions-dans-plusieurs-villes_LN-202610010305.html

CNN. “French High School Students Set Fires, Clash With Police In Anger Over School Conditions.” CNN. Erişim 2 Ekim 2026. https://edition.cnn.com/2026/10/01/europe/france-protests-high-schools-violence-intl

Café Pédagogique. “Lycéens Mobilisés : Ce Qu’ils Disent, Ce Qu’on Leur Répond.” Café Pédagogique. Erişim 2 Ekim 2026. https://www.cafepedagogique.net/2026/10/01/lyceens-mobilises-ce-quils-disent-ce-quon-leur-repond/

Daily Sabah. “France Closes 400 Schools As Education Protests Spiral Into Unrest.” Daily Sabah. Erişim 2 Ekim 2026. https://www.dailysabah.com/world/europe/france-closes-400-schools-as-education-protests-spiral-into-unrest

France 24. “French Student Protests Fuel Political Clash Ahead Of 2027 Presidential Vote.” France 24. Erişim 2 Ekim 2026. https://www.france24.com/en/france/20260928-french-student-protests-political-clash-presidential-vote

France 24. “Hundreds Of French Schools Remain Closed As Student Protests Turn Violent.” France 24. Erişim 2 Ekim 2026. https://www.france24.com/en/france/20261002-hundreds-of-french-schools-remain-closed-as-student-protests-turn-violent

France 24. “Lycées Bloqués : Le Mouvement Se Poursuit, 624 Interpellations Depuis Le Début De La Mobilisation.” France 24. Erişim 2 Ekim 2026. https://www.france24.com/fr/france/20260930-lyc%C3%A9es-bloqu%C3%A9es-le-mouvement-se-poursuit-des-appels-%C3%A0-la-convergence-des-luttes

Franceinfo. “Revendications Locales, Vidéos Virales, Soutien De LFI… Comment Le Blocage De Quelques Lycées S'est Transformé En Un Mouvement D'ampleur.” Franceinfo. Erişim 2 Ekim 2026. https://www.franceinfo.fr/societe/education/blocage-des-lycees/la-mobilisation-a-pris-une-ampleur-inattendue-comment-le-mouvement-de-blocage-des-lycees-s-est-propage-en-france_8216054.html

Franceinfo. “‘Surenchère Irresponsable’ D'un Côté, ‘Répression’ De La Jeunesse De L'autre… Le Gouvernement Et Les Élus LFI S'écharpent Sur Le Mouvement De Blocus Dans Les Lycées.” Franceinfo. Erişim 2 Ekim 2026. https://www.franceinfo.fr/societe/education/surenchere-irresponsable-d-un-cote-repression-de-la-jeunesse-de-l-autre-le-gouvernement-et-les-elus-lfi-s-echarpent-sur-le-mouvement-de-blocus-dans-les-lycees_8213252.html

Le Monde. “Blocages Des Lycées : 338 Établissements Concernés Mardi, Dont 45 Encore Bloqués, Selon Le Ministère De L’Éducation Nationale.” Le Monde. Erişim 2 Ekim 2026. https://www.lemonde.fr/societe/article/2026/09/29/blocages-des-lycees-338-etablissements-concernes-et-dix-blesses-selon-le-ministere-de-l-education-nationale_6785573_3225.html

Le Monde. “En Direct, Blocages De Lycées : 40 Proviseurs Ont Été Blessés Depuis Le Début Du Mouvement, Affirme Edouard Geffray.” Le Monde. Erişim 2 Ekim 2026. https://www.lemonde.fr/societe/live/2026/10/02/en-direct-blocages-de-lycees-ce-qui-remonte-des-blocus-c-est-qu-on-n-est-pas-entendus-qu-on-est-meprises_6786491_3224.html

Le Monde. “French High School Protests Spread, Hundreds Of Arrests Amid Unrest.” Le Monde. Erişim 2 Ekim 2026. https://www.lemonde.fr/en/france/article/2026/10/02/french-high-school-protests-spread-hundreds-of-arrests-amid-unrest_6758166_7.html

RFI. “DIRECT – Nouvelle Journée De Blocage Des Lycées En France : Plus De 400 Établissements Fermés Ce Vendredi.” RFI. Erişim 2 Ekim 2026. https://www.rfi.fr/fr/france/20261002-direct-%E2%80%93-nouvelle-journ%C3%A9e-de-blocage-des-lyc%C3%A9es-en-france-plus-de-400-%C3%A9tablissements-ferm%C3%A9s-ce-vendredi

Radio France. “Blocages Des Lycées Et Des Universités : Le Point Sur Les Mobilisations.” Radio France. Erişim 2 Ekim 2026. https://www.radiofrance.fr/franceinfo/podcasts/les-documents-franceinfo/blocages-des-lycees-et-des-universites-le-point-sur-les-mobilisations-6829041

Reuters. “About 400 French Schools Closed As Some Student Protests Turn Violent.” Reuters. Erişim 2 Ekim 2026. https://www.reuters.com/world/about-400-french-schools-closed-some-student-protests-turn-violent-2026-10-02/

Reuters. “Attackers Douse Teacher With Petrol, Student Protests Rage Across France.” Reuters. Erişim 2 Ekim 2026. https://www.reuters.com/world/europe/attackers-douse-teacher-petrol-student-protests-rage-across-france-2026-10-01/

Reuters. “Crisis Meeting Told France's Hardleft Party Behind School Protests, Says Source.” Reuters. Erişim 2 Ekim 2026. https://www.reuters.com/world/europe/attackers-douse-teacher-petrol-student-protests-rage-across-france-2026-10-01/

TF1 Info. “EN DIRECT - Blocage Des Lycées : 140 ‘Actions’ Recensées En France Ce Vendredi Matin, Hors Paris Et Petite Couronne.” TF1 Info. Erişim 2 Ekim 2026. https://www.tf1info.fr/societe/direct-blocus-des-lycees-et-des-universites-le-mouvement-se-poursuit-laurent-nunez-edouard-geffray-france-insoumise-education-les-informations-du-vendredi-2-octobre-2026-2467571.html

The Guardian. “France School Protests Escalate Into ‘Urban Violence’ As PM Calls Crisis Cabinet Meeting.” The Guardian. Erişim 2 Ekim 2026. https://www.theguardian.com/world/2026/oct/01/france-school-protests-escalate-pm-crisis-cabinet-meeting

Sen de Değerlendir!

0 Değerlendirme

Yazar Bilgileri

Avatar
YazarEdanur Karakoç2 Ekim 2026 11:55

Özet

Fransa'da Eylül 2026'nın ortasında az sayıda liseyle başlayan blokajlar, kalabalık sınıflar, öğretmen eksikliği ve yıpranmış okul binaları gerekçesiyle kısa sürede ülke geneline yayıldı. İçişleri Bakanlığı, 1 Ekim'de 1.027 lisenin eylemlerden etkilendiğini ve aynı gün 1.949 kişinin yakalandığını açıkladı. Başbakan Sébastien Lecornu'nun başkanlık ettiği kriz toplantısının ardından hükümet olayları "kentsel şiddet" olarak niteledi. Eğitim Bakanı Édouard Geffray, 2 Ekim'de 400'den fazla kurumun kapalı kalacağını ve eğitimin uzaktan sürdürüleceğini bildirdi. Union syndicale lycéenne ile Union étudiante, 6 Ekim için yeni bir eylem günü çağrısı yaptı.

Tartışmalar

Henüz Tartışma Girilmemiştir

"2026 Fransa Öğrenci Protestoları" maddesi için tartışma başlatın

Tartışmaları Görüntüle

İçindekiler

  • 2 Ekim 2026

    Başlangıç ve Yayılma Süreci

  • 2 Ekim 2026

    29 Eylül Ulusal Eylem Günü

  • 2 Ekim 2026

    Kamu Çalışanları Grevi ve Bütçe Bağlamı

  • 2 Ekim 2026

    30 Eylül: İkinci Eylem Çağrısı

  • 2 Ekim 2026

    1 Ekim: Üniversitelere Yayılma

  • 2 Ekim 2026

    2 Ekim ve Sonraki Eylem Günü

  • 2 Ekim 2026

    Talepler ve Öğrenci Açıklamaları

  • 2 Ekim 2026

    Eylemlerin Biçimi ve Şiddet Olayları

  • 2 Ekim 2026

    Yakalamalar ve Yaralanmalar

  • 2 Ekim 2026

    Hükümet ve Yetkililerin Açıklamaları

  • 2 Ekim 2026

    Fransa Dışına Yayılma