Aktaş Kilise Camii

Aktaş Kilisesi, Niğde merkezde yer alan ve 1842 yılında inşa edildiği yöre halkı tarafından aktarılan, üç nefli, tonoz örtülü bazilikal planlı bir Rum kilisesidir. Kuzeybatı köşesine eklenen minaresi ve 1950’li yıllarda yıkılan narteksin yerine yapılan son cemaat yeri ile camiye dönüştürülmüştür.

Aktaş Kilisesi (Türkiye Kültür Portalı)

Mimari Özellikler

Kilise, doğu-batı doğrultusunda uzanan üç nefli ve tonoz örtülü bazilikal plana sahiptir. Kuzeybatı köşesine sonradan bir minare eklenmiştir. İç mekân sıvalıdır. Yapıda sarımsı trakit taşı ile bazalt taş malzeme birlikte kullanılmıştır.

Yapının narteks bölümü, 1950’li yıllarda yıkılmış, yerine son cemaat yeri yapılmıştır. Bu bölgedeki bazı mimari parçalar (sütunlar, başlıklar) halen yapı çevresinde yer almaktadır.

Aktaş Kilisesi Mimari Plan (Türkiye Kültür Portalı)

Naos kısmında yer alan ikonostasis orijinal konumundadır. Ayrıca, ikonostasisin içinde bulunan prothesis bölümünde üzerlerinde haç motifi bulunan cam aydınlatma elemanları muhafaza edilmektedir. Bu özgün aydınlatma parçaları yapının dinsel işlevine dair önemli detaylardır.

Avlu ve Şadırvan Unsurları

Kilisenin avlusunda yer alan şadırvanda, oturma birimleri olarak kullanılan küçük boyutlu taş başlıklar bulunur. Bu başlıklar muhtemelen yapının kadınlara ayrılmış bölümü olan gynekaion’a aittir. Ayrıca avluda bulunan büyük boyutlu başlık ve sütunların, orijinalde nartekste kullanılmış mimari parçalar olduğu düşünülmektedir.

Günümüzdeki Durumu

Ataş Kilisesi, geçmişte hem kilise hem cami olarak işlev görmüş olup günümüzde restore edilerek korunmaktadır. Mimari öğeleri, süslemeleri ve orijinal yapısal elemanlarıyla Niğde’deki geç Osmanlı dönemi Hristiyan mimarisinin önemli örneklerinden biri olarak değerlendirilmektedir.