BEKLEYECEK.

Alan Turing, 20. yüzyılın en etkili matematikçilerinden ve bilgisayar biliminin öncülerinden biri olarak kabul edilir. Sayılar Teorisi, kriptografi ve yapay zekâ gibi pek çok alanda çığır açan çalışmalarıyla tanınan Turing, özellikle II. Dünya Savaşı sırasında Almanların Enigma şifre sistemini çözerek savaşın seyrini değiştirmiştir. Onun teorik temellerini attığı "Turing Makinesi", modern bilgisayarların çalışma prensiplerinin temelini oluşturmuştur.

Alan Mathison Turing, 23 Haziran 1912 tarihinde Londra'nın Paddington bölgesinde doğdu. Babası Julius Mathison Turing, Britanya Hindistanı’nda Sivil Hizmetler'de görevliydi. Annesi Ethel Sara ise Madras Demiryolları baş mühendisinin kızıydı. Ailesi çocuklarının İngiltere'de büyümesini istedikleri için Alan Turing, erken yaşlarından itibaren İngiltere'de eğitim aldı.

Turing, 1926’da Sherborne Okulu’na başladı. Bu yıllarda matematiğe yoğun ilgi duydu ve genç yaşta Albert Einstein’ın çalışmalarını anlamaya çalıştı. 1931 yılında Cambridge Üniversitesi’ne bağlı King’s College’da matematik öğrenimine başladı. 1934’te yüksek başarıyla mezun oldu. 1935’te merkezi limit teoremi üzerine yazdığı tez sayesinde 22 yaşında akademi üyeliğine kabul edildi.

1936 yılında yayımladığı "On Computable Numbers, with an Application to the Entscheidungsproblem" başlıklı makalesinde "Turing Makinesi" kavramını ortaya koydu. Bu soyut hesaplama modeli, algoritmik hesaplama fikrine dayalıydı ve kuramsal bilgisayar biliminin temellerini oluşturdu. Aynı yıl Princeton Üniversitesi’ne giderek Alonzo Church ile doktora çalışmalarına başladı. 1938 yılında "ordinal mantık" konusundaki teziyle doktora derecesi aldı.

Savaşın başlamasıyla birlikte Turing, İngiltere’deki Bletchley Park şifre çözme merkezinde görev aldı. Burada, Almanların Enigma isimli şifreleme sistemini çözmeye yönelik çalışmalara katıldı. Bombe adlı cihazın geliştirilmesinde matematiksel ve teknik katkılar sundu. Bu çalışmalar, savaşın seyrini önemli ölçüde etkiledi. Turing ayrıca istatistiksel analiz ve bilgi ölçümü üzerine çalışarak, şifre çözme süreçlerini optimize etti.

Savaş sonrasında Ulusal Fizik Laboratuvarı’nda (NPL) ACE (Automatic Computing Engine) adlı bilgisayar tasarımını geliştirdi. Bu proje kurumsal sorunlar nedeniyle ilerlemedi. 1948'de Manchester Üniversitesi’ne geçti. Burada, Manchester Mark I adlı bilgisayarın geliştirilmesine katkı sağladı. Aynı zamanda, programlama ve donanım üzerine teknik deneyimler kazandı.

1950 yılında "Computing Machinery and Intelligence" başlıklı makalesini yayımladı. Bu yazısında makinelerin düşünebilirliğini tartıştı ve günümüzde "Turing Testi" olarak bilinen yöntemi tanıttı. Bu test, bir bilgisayarın insan gibi davranıp davranmadığını anlamaya yönelik bir deneysel yaklaşımdı. Turing, makinelerin zekâya sahip olabileceğini savundu.

Turing, 1951’den itibaren biyolojik sistemlerin matematiksel modellenmesiyle ilgilendi. Özellikle canlı organizmalarda gözlenen yapısal desenlerin oluşumunu anlamaya çalıştı. Bu çalışmaları, biyolojik morfogenez alanında önemli bir matematiksel katkı olarak değerlendirilmiştir.

1952 yılında eşcinsel olduğu gerekçesiyle İngiliz yasaları uyarınca "ağır ahlaki sapkınlık" ile suçlandı. Ceza olarak kimyasal kastrasyonu kabul etti. Bu süreçte güvenlik yetkileri elinden alındı ve devlet projelerinde çalışma imkânı ortadan kalktı.

Alan Turing, 7 Haziran 1954 tarihinde Wilmslow, Cheshire’da siyanür zehirlenmesi sonucu yaşamını yitirdi. Ölümü resmi olarak intihar olarak kayıtlara geçti. Ölümünden sonra çalışmaları uzun yıllar gizli tutuldu. 1966’dan itibaren adına verilen Turing Ödülü, bilgisayar biliminin en saygın ödüllerinden biri haline geldi. 2009 yılında İngiltere hükümeti özür diledi; 2013 yılında ise Kraliçe II. Elizabeth tarafından resmi olarak affedildi.