Amasya Keşkeği

Amasya Keşkeği, keşkeklik buğday, koyun eti, dana kemik iliği, koyun kuyruğu yağı, nohut, çemen, tuz ve su kullanılarak hazırlanan, Amasya’ya özgü geleneksel bir yemektir. Malzemeler “cab” adı verilen toprak çömleğe bütün halde yerleştirilir ve odun ateşiyle yanan taş fırında en az 12 saat pişirilir. Bu yemek, özellikle düğün ve özel günlerde ikram edilmesiyle yöre kültüründe önemli bir yere sahiptir.

Ürünün Tanımı ve Ayırt Edici Özellikleri

Amasya Keşkeği, malzemelerin bütün halde kullanılması ve pişirilmesi ile karakterize edilir. Kullanılan tüm bileşenler dövülmez; bu nedenle pişirme sonrası malzemeler birbirinden ayrı ve bütün olarak görülebilir. Bu özellik Amasya usulünün en önemli ayırt edici yönüdür. Keşkeklik buğdayın yanı sıra, kemikli koyun eti (genellikle kuzu kol veya belden), dana kemik iliği, koyun kuyruğu yağı, nohut ve çemen karışımı temel bileşenleri oluşturur.

Üretimde salça kullanılmaz; ancak pişme sürecinde keşkek üzerinde biriken fazla yağ, sıcak su ve isteğe bağlı olarak salça ile karıştırılarak sos haline getirilir ve servis sırasında üzerine dökülebilir. Bu sos, yemeğin sunumuna farklı bir tat ve görünüm kazandırır.

Amasya Keşkeği (Türkiye Kültür Portalı)

Üretim Metodu

Malzemeler

Amasya Keşkeği’nin üretiminde kullanılan malzemeler ve ortalama miktarları aşağıdaki gibidir:

• 1 kg keşkeklik buğday (kendimelik),
• 500 g koyun eti (kol veya bel bölgesinden, rostoluk et tercih edilebilir),
• 200 g dana kemik iliği,
• 200 g koyun kuyruğu yağı,
• 100 g nohut,
• 30 g çemen (1 yemek kaşığı suda inceltilmiş),
• 10 g tuz,
• Yaklaşık 4 litre su.

Hazırlanışı

Keşkek, “cab” adı verilen özel toprak çömleğe buğday, koyun eti, çemen, nohut, koyun kuyruğu yağı, tuz, kemik iliği ve su katmanlar halinde yerleştirilerek hazırlanır. Çömleğin kapağı kapatılır ve odun ateşiyle yanan taş fırına konur. Pişirme işlemi en az 12 saat sürecek şekilde, ağır ateşte gerçekleştirilir.

Pişme sürecinin sonunda, keşkek üzerinde biriken yağ tavaya alınır. Bu yağ, sıcak su ve isteğe bağlı olarak az miktarda salça ile karıştırılarak sos haline getirilir. Pişmiş keşkek tabaklara alınır ve arzuya bağlı olarak bu sos üzerine dökülerek servis edilir.

Coğrafi İşaret Bilgileri

Amasya Keşkeği, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından 28 Temmuz 2022 tarihinde Mahreç işareti ile tescillenmiş ve üretimi, tescil kapsamındaki Amasya ili sınırları içinde gerçekleşen ürünler için geçerlidir.(Tescil numarası:1183)

Denetimler; Yeşilırmak Havzası Kalkınma Birliği koordinatörlüğünde Amasya Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu, Amasya Turizm Derneği ve Amasya Belediyesi’nden uzmanların yer aldığı dört kişilik denetim kurulunca düzenli olarak yapılır. Denetimler yılda en az bir kez gerçekleştirilir, gerekli durumlarda ek denetimler de yapılabilir. Denetimlerde malzeme uyumluluğu, üretim yöntemi ve coğrafi işaret logosunun doğru kullanımı kontrol edilir.

Bu tescil, Amasya Keşkeği’nin özgünlüğünü korumak, yöresel üretim tekniklerini standartlaştırmak ve tescilli ürünün kalitesini garanti altına almak amacıyla yürütülmektedir.