Avrupa Birliği ve 51 Ülkenin Rusya’ya Ateşkes Çağrısı (Eylül, 2026)

Avrupa Birliği ve 51 Ülkenin Rusya’ya Ateşkes Çağrısı, 23 Eylül 2026 tarihinde New York’ta, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin Ukrayna konulu üst düzey toplantısı öncesinde Ukrayna, Avrupa Birliği (AB) ve çok sayıda ülke adına yayımlanan ve Rusya’yı tam, derhal ve koşulsuz bir ateşkesi kabul etmeye çağıran ortak bildiridir.

^{Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, ABD'nin New York kentinde Birleşmiş Milletler (BM) 81. Genel Kurulu'nda konuşma yapıyor, 23 Eylül 2026 - (Anadolu Ajansı)}

Bildiri, AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas tarafından Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot ve Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha ile birlikte okunmuştur.^【1】 Metinde BM Şartı’na bağlılık, Ukrayna ile dayanışma, sivillerin korunması, Karadeniz’de seyrüsefer serbestisi, alıkonulan Ukraynalı sivillerin ve savaş esirlerinin iadesi ile uluslararası hukuka uygun kapsamlı, adil ve kalıcı barış çağrısı yer almıştır. Amerika Birleşik Devletleri (ABD) bildiriye katılmamıştır.^【2】

Bildiri, New York’ta düzenlenen BM Genel Kurulu’nun 81. oturumu sırasında yayımlanmıştır. Bildiriden bir gün önce ABD Başkanı Donald Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’e Rusya’nın Ukrayna’ya karşı yürüttüğü savaşı sona erdirme çağrısında bulunmuştur.

Bildirinin yayımlanmasından önceki hafta sonunda Moskova ve Rusya’nın diğer bazı bölgeleri, BM Siyasi İşler ve Barış İnşası Genel Sekreter Yardımcısı Rosemary DiCarlo’nun ifadesiyle o tarihe kadarki en büyük insansız hava aracı saldırı dalgasına maruz kalmıştır.^【3】 Moskova Belediye Başkanı Sergey Sobyanin, “benzeri görülmemiş” olarak nitelendirdiği saldırıda her yönden 1.600’den fazla insansız hava aracının kullanıldığını açıklamıştır.

Saldırıda başkentin banliyölerinde iki sivil hayatını kaybetmiş; bir petrol rafinerisi, konutlar ve sivil altyapı hasar görmüştür. Rusya Savunma Bakanlığı saldırının ardından yaptığı açıklamada, Rus ordusunun buna karşılık olarak “Kiev’deki askeri hedeflere yönelik yüksek hassasiyetli saldırılarını daha da yoğunlaştıracağını” bildirmiştir.^【4】 20 Eylül’deki bir saldırı, 2024 yılında günde yaklaşık 230.000 varil ham petrol işleyen Moskova petrol rafinerisinin ham petrol işlemeyi durdurmasına yol açmıştır. Ukrayna aynı ay içinde sınırından 3.000 kilometreden daha uzakta bulunan iki Arktik gaz kondensat tesisini hedef almıştır.^【5】 Ukraynalı yetkililerin verilerine göre Rusya ise 15 Eylül’de Ukrayna genelinde yaklaşık 200 insansız hava aracıyla saldırı düzenlemiş; Kiev’de akaryakıt istasyonları ile başka bölgelerdeki enerji ve liman altyapısı vurulmuştur.^【6】

BM verilerine göre 2026 yılının ilk sekiz ayında Ukrayna’da ölen ya da yaralanan sivillerin sayısı, 2025 yılının tamamındaki sayıyı aşmıştır.^【7】

Ortak bildiri, 23 Eylül 2026’da New York’ta, BM Güvenlik Konseyi’nin Ukrayna konulu üst düzey toplantısı öncesinde düzenlenen basın açıklamasında Kaja Kallas tarafından, Jean-Noël Barrot ve Andrii Sybiha ile birlikte okunmuştur.^【8】 Ukrayna Dışişleri Bakanlığı, bildiriye ilişkin kararı Telegram üzerinden yaptığı açıklamayla da duyurmuştur. Kallas, sosyal medya platformundaki paylaşımında Ukrayna’nın Mart 2025’ten bu yana koşulsuz bir ateşkesi kabul ettiğini belirtmiş ve Rusya’yı da aynısını yapmaya çağırmıştır.

Ukrayna Dışişleri Bakanı Sybiha, aynı gün BM Güvenlik Konseyi’nin “Uluslararası Barış ve Güvenliğin Korunması: Ukrayna” gündem maddesiyle düzenlenen toplantısına katılmıştır.

Bildiri, Ukrayna Dışişleri Bakanlığı ve İtalya Dışişleri ve Uluslararası İşbirliği Bakanlığı tarafından yayımlanan metinlerde Ukrayna, Avrupa Birliği, Arnavutluk, Andorra, Avustralya, Avusturya, Belçika, Bosna-Hersek, Bulgaristan, Kanada, Kosta Rika, Hırvatistan, Kıbrıs, Çekya, Danimarka, Estonya, Finlandiya, Fransa, Gürcistan, Almanya, Yunanistan, Honduras, Macaristan, İzlanda, İrlanda, İsrail, İtalya, Japonya, Letonya, Lihtenştayn, Litvanya, Lüksemburg, Malta, Monako, Karadağ, Hollanda, Yeni Zelanda, Kuzey Makedonya, Norveç, Polonya, Portekiz, Kore Cumhuriyeti, Moldova Cumhuriyeti, Romanya, San Marino, Slovakya, Slovenya, İspanya, İsveç, İsviçre ve Birleşik Krallık adına sunulmuştur.^【9】

Avrupa Dış İlişkiler Servisi tarafından yayımlanan metinde bu ülkelere ek olarak Panama da yer almıştır.^【10】

Bildirinin ilk bölümünde imzacılar, BM Şartı’nın ilkelerine ve barışa bağlılıklarını yinelemiş ve Ukrayna ile dayanışma içinde olduklarını belirtmiştir. Metnin bu bölümü şu şekildedir: “Güvenlik Konseyi Ukrayna’daki durumu görüşmek üzere toplanırken, BM Şartı’nın ilkelerine ve barışa olan ortak bağlılığımızı yeniden teyit ediyoruz. Rusya’nın saldırı savaşıyla karşı karşıya kalmaya devam eden Ukrayna ile dayanışma içindeyiz. BM Şartı’nın tüm devletlerin egemenliğini, bağımsızlığını ve toprak bütünlüğünü ve doğal meşru müdafaa hakkını güvence altına aldığını hatırlatıyoruz.”^【11】

Bildiride, topyekun savaşın başlamasından bu yana geçen süre “dört yıl, altı ay ve otuz gün” olarak ifade edilmiş ve sivillere yönelik saldırılara ilişkin şu ifadelere yer verilmiştir: “Dört yıl, altı ay ve otuz günlük topyekûn savaşın ardından insani bedel artmaya devam etmektedir. Rusya’nın Ukrayna genelinde sivillere ve sivil altyapıya yönelik, BM tarafından kayda geçirildiği üzere son aylarda rekor düzeyde kayba yol açan tırmandırmasından derin endişe duyuyoruz. Uluslararası insancıl hukuka tam saygı gösterilmesi, hesap verebilirlik ve sivillerin korunması çağrısında bulunuyoruz.”

Bildiride Karadeniz’deki saldırılara ayrı bir bölüm ayrılmış ve Karadeniz’de seyrüsefer serbestisini güvence altına alacak bir düzenlemeye yönelik çabalara destek verilmiştir: “Karadeniz’deki saldırılardan özellikle endişe duyuyoruz. Rusya, Ukrayna’nın tahıl ihracatını boğmaya çalışmakta ve böylece küresel gıda güvenliğini tehlikeye atmaktadır. Bu nedenle seyrüsefer serbestisini güvence altına almak amacıyla Karadeniz’de bir düzenlemeye yönelik çabaları destekliyor, ticari deniz taşımacılığının ve kritik altyapının korunması çağrısında bulunuyoruz.”

Bildirinin temel çağrısı, Ukrayna’nın Mart 2025’ten bu yana kabul ettiği tam, derhal ve koşulsuz ateşkesin Rusya tarafından da kabul edilmesidir: “Ukrayna, Mart 2025’ten bu yana tam, derhâl ve koşulsuz bir ateşkesi kabul etmiştir. Rusya’yı, barışa götürecek anlamlı bir diplomasi ve müzakereler yolunda gerekli bir adım olarak nihayet aynısını yapmaya çağırıyoruz.”

Bildiride Rusya’dan, alıkonulan, zorla nakledilen veya sürgün edilen Ukraynalı sivillerin, çocukların ve savaş esirlerinin iadesi “önemli güven artırıcı önlemler” olarak talep edilmiştir: “Rusya’yı, önemli güven artırıcı önlemler olarak, çocuklar da dâhil olmak üzere keyfî biçimde alıkonulan, zorla nakledilen veya sürgün edilen tüm Ukraynalı sivillerin derhâl, güvenli ve koşulsuz şekilde Ukrayna’ya iadesini, tüm savaş esirlerinin eksiksiz iadesini ve enterne edilen tüm kişilerin iadesini sağlamaya acilen çağırıyoruz.”

Ukrayna İnsan Hakları Komiseri Dmitro Lubinets’in açıkladığı resmî verilere göre Şubat 2022’de başlayan topyekûn savaştan bu yana Rus kuvvetleri tarafından en az 707 Ukraynalı çocuk öldürülmüş, 2.548 çocuk yaralanmış, 2.318’den fazla çocuk ise resmi olarak kayıp statüsünde bulunmaktadır.^【12】 Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) Moskova Mekanizması kapsamında görevlendirilen bağımsız uzmanlar, Temmuz ayında AGİT Daimi Konseyi’ne sundukları değerlendirmede, Rusya’nın yıldırma, zorlama ve diğer şiddet biçimlerini kullanarak Ukraynalı çocukları uluslararası insancıl hukuku ihlal edecek şekilde sistematik biçimde militarize ettiği ve ideolojik telkine tabi tuttuğu sonucuna varmıştır. Kiev yönetimi, yerinden edilmiş tüm çocukların koşulsuz iadesinin olası herhangi bir çözümün temel unsuru olması gerektiğini defalarca dile getirmiştir.

Bildiri şu ifadelerle sona ermiştir: “Ukrayna barış istiyor. Biz barış istiyoruz. Rusya saldırganlığını durdurmalı, bir ateşkesi kabul etmeli ve uluslararası hukuka uygun, kapsamlı, adil ve kalıcı bir barışa yönelik müzakerelere anlamlı biçimde katılmalıdır.”^【13】

Bildirinin açıklandığı 23 Eylül 2026’da Ukrayna, gece boyunca ve sabah saatlerinde Rus saldırılarına maruz kalmıştır. Saldırılarda en az iki kişi hayatını kaybetmiş, 40’tan fazla kişi yaralanmıştır. Saldırılarda Ukrayna’nın büyük veri merkezleri ile Kiev’de içinde öğrencilerin bulunduğu bir kolej binası da hedef alınmıştır.^【14】 Kiev’de jet motorlu insansız hava araçlarının iki akaryakıt istasyonu ve başka noktaları vurduğu saldırılarda bir kişi hayatını kaybetmiş, en az yedi kişi yaralanmıştır.

Ukrayna Dışişleri Bakanı Sybiha saldırılara ilişkin şu açıklamayı yapmıştır: “BM Genel Kurulu’nun 81. oturumu savaşı sona erdirmeye yönelik barış çabalarına ve diplomasiye odaklanmışken, Ukrayna bir kez daha büyük çaplı bir Rus saldırısı altındadır.”

Sybiha daha güçlü yaptırımlar ve daha fazla füze önleyici talep etmiş, “Bu saldırılar yeni normal haline gelmemelidir.” demiştir. Bu açıklamadan bir gün önce, 22 Eylül’de Avrupa Birliği, Letonya’nın iki Rus oligarkı yaptırım listesinden çıkaracak yeni versiyona yönelik itirazını geri çekmesinin ardından Rusya’ya yönelik yaptırımları üç yıl süreyle uzatmıştır.

Ortak bildirinin ardından BM Güvenlik Konseyi, 23 Eylül 2026’da 10227. oturumunda Ukrayna’daki durumu üst düzey katılımla görüşmüştür. Toplantı, BM Genel Kurulu’nun 81. oturumu sırasında New York’taki BM Genel Merkezi’nde yapılmıştır.^【15】

BM Siyasi İşler ve Barış İnşası Genel Sekreter Yardımcısı Rosemary DiCarlo, Konsey’e yaptığı brifingde Rusya ve Ukrayna’nın daha geniş bir çatışma ile bilinçli bir şekilde barışa yönelme arasında bir tercihle karşı karşıya olduğunu belirtmiş ve derhal, tam ve koşulsuz bir ateşkese yönelik diplomatik çabaların yenilenmesi çağrısında bulunmuştur.

DiCarlo, Moskova ve Rusya’nın diğer bölgelerine yönelik insansız hava aracı saldırılarına değinerek “Bu saldırılar – Ukrayna’da ve Rusya Federasyonu’nda – kabul edilemez ve derhâl durmalıdır.” demiştir. DiCarlo, son haftalarda Ukrayna’nın Moldova Cumhuriyeti ve Polonya ile sınır bölgelerinde, ayrıca Litvanya ve Romanya’da insansız hava araçlarıyla ilgili olaylar yaşandığını, Ukrayna’daki ve Rusya’daki nükleer tesislerde ve çevresinde bildirilen askerî faaliyetlerin de ciddi endişe kaynağı olmaya devam ettiğini belirtmiştir.

DiCarlo ayrıca “Bir savaş kışı daha yaklaşırken, Ukrayna’nın zaten zorlanan enerji altyapısını etkileyen yoğunlaşan saldırılar özellikle endişe vericidir.” ifadesini kullanmış, bu saldırıların birikimli etkisinin “önümüzdeki aylarda milyonlarca insanı karanlığa ve soğuğa sürükleyebileceğini” söylemiştir.

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, ABD özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner ile yakın zamanda yaptığı görüşmeleri hatırlatmış ve bu temsilcilerin Washington’un Ukrayna’da bir çözüme ulaşma isteğini dile getirdiğini belirtmiştir. Lavrov, Moskova’nın kalıcı ve adil bir barış için müzakereye hazır olduğunu, çözülmesi gereken meselelerin Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin tarafından Haziran 2024’te ortaya konduğunu ifade etmiştir.^【16】

Lavrov, ateşkes çağrılarına ilişkin “Özel askeri operasyonumuzda bir ara vermeyeceğiz. Avrupa, ne düşünürse düşünsün, yalnızca bir ara elde etmek ve bunu Kiev rejimini silahlarla doldurmak için kullanmak istiyor.” demiştir. Lavrov bu tutumu “açık ve pervasız biçimde terör yöntemlerinin kullanılması” olarak nitelendirmiştir.

Lavrov, özel askeri operasyonun amacının Moskova’nın güvenlik çıkarlarını güvence altına almak ve yalnızca Kırım, Donbas ve Novorossiya’da değil, Ukrayna genelinde Rusların ve Rusça konuşan nüfusun haklarını tam olarak gözetmek olduğunu vurgulamıştır. Lavrov ayrıca Avrupa ülkeleri “oyunlarına girişmeseydi” Ukrayna’nın 1991 sınırlarını koruyabileceğini söylemiştir. Geçici bir ateşkesin yalnızca Kiev’in yararına olacağını ileri süren Lavrov, Rusya’nın çatışmanın temel nedenlerini ele alan kapsamlı bir çözüme her iki taraf da yöneldiğinde askeri faaliyetleri durduracağını savunmuştur.

Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha Konsey’de şunları söylemiştir: “Bu savaş durmalıdır. Ukrayna onu şimdi sona erdirmek istiyor. Daha sonra değil.” Sybiha, ülkesinin savaşı “şimdi durdurmaya hazır” olduğunu belirterek “Tam burada.” demiştir. Sybiha, Konsey’in “insanlık tarihinin en yıkıcı savaşının külleri üzerine” kurulduğunu hatırlatmış, dünyanın bugün yeni bir küresel felakete yakın durduğunu ifade etmiş ve “Bu herkesin savaşıdır, çünkü sonuçları her yere ulaşmaktadır.” demiştir.^【17】

Sybiha, Ukrayna’nın Rus ordusunda 37 Afrika ülkesinden yaklaşık 3.000 paralı asker tespit ettiğini belirtmiş ve Moskova’nın yurt dışındaki asker toplama faaliyetlerine dikkat çekmiştir. Sybiha, Rusya’nın Avrupa’ya karşı zaten savaş yürüttüğünü ve Moskova’nın savaşının artık “hibrit” olmadığını ifade etmiştir.

Sybiha, Lavrov’un açıklamalarına ilişkin "BM Güvenlik Konseyi’nin 15 üyesinden 14’ü ateşkesi destekliyor. Onu yalnızca tek bir saldırgan engelliyor.” demiştir.

Sybiha, Rusya’nın “bu masadaki SSCB koltuğunu yasa dışı biçimde işgal ettiğini” belirterek Rusya’nın Konsey’den çıkarılması çağrısında bulunmuştur. Sybiha, doğrudan Lavrov’a hitap ederek Moskova’ya üç soru yöneltmiştir: Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in neden Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile görüşmediğini, Ağustos ayında kaybedilen on binlerce Rus askerinin ne için öldüğünü ve dört yıl önce Kiev’i üç günde almayı planlayan Moskova’nın bugün nasıl yanıyor olduğunu sormuştur.

Sybiha, Dinyeper Nehri’nin sol yakasında, Herson bölgesinde bulunan Oleşki kasabasında insanların Rusya’nın “tasarlanmış ablukası” nedeniyle “yardım için haykırdığını” belirtmiş ve üye devletleri Moskova’dan insani koridor açmasını talep etmeye çağırmıştır. Sybiha bu konuda “Bu toplantıdan yalnızca tek bir şeyi hatırlayacaksanız, Oleşki’yi hatırlayın.” demiştir.

Ukrayna Parlamentosu İnsan Hakları Komiseri Dmitro Lubinets, kenti “ölüm tuzağı” olarak nitelendirmiştir. Lubinets, 16 Eylül’de ofisine Oleşki’deki insani durumla ilgili 176 başvuru yapıldığını ve kentten güvenli şekilde ayrılmak için acil yardıma ihtiyaç duyan en az 358 kişinin tespit edildiğini açıklamıştır.

Sybiha konuşmasını şu ifadelerle tamamlamıştır: “Rusya’nın savaşını desteklemeyi reddeden her ülke barışa katkıda bulunabilir. […] Bu savaşı şimdi durdurmalıyız. Putin evinize girmeden önce. O zaten kapının eşiğinde.”

ABD temsilcisi, Başkan Donald Trump’ın “Öldürme durmalıdır.” sözünü yineleyerek “Mesele kazanmak değildir; tüm taraflar kaybediyor; dünya kaybediyor.” demiş ve ayda 25.000 kayba dikkat çekmiştir. ABD temsilcisi, “bu salonları barışa dair konuşmalarla doldurabileceklerini”, ancak Başkan’ın bu barışı sağlamak için elinden gelen her şeyi yaptığını belirtmiştir.

Temsilci, “Savaşı genişletmeyin, askerî bir çözüm olmadığını kabul edin […] ve müzakere masasına dönün.” diyerek Washington’un üçlü görüşmelere arabuluculuk yapmaya ve tarafları bir araya getirmek için her diplomatik fırsatı kullanmaya hazır olduğunu ifade etmiştir.

Çin temsilcisi ise “İlgili taraflar ve geniş uluslararası toplum, barışın şafağı için el ele vermelidir.” demiş, kilit paydaşlar arasındaki son temasları memnuniyetle karşılamış ve “Müzakere masası barışın başlangıç noktasıdır.” ifadesini kullanmıştır. Çin temsilcisi, diyaloğun sürmesi hâlinde bir çözüm bulunmasının mümkün olduğunu vurgulamıştır.

Fransa Avrupa ve Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot şunları söylemiştir: “Neredeyse beş yıl önce Vladimir Putin, kendi ülkesini ve kendi vatandaşlarını, Ukrayna’ya karşı vahşi ve yasa dışı bir saldırganlığa yönelik paranoyadan beslenen bir hırsın peşine sürüklemiştir.”

Barrot, Rusya’yı savaş nedeniyle “yok edilmiş, harap olmuş, yalnızlaştırılmış” olarak nitelendirmiş ve “Yalnızca tek bir adamın inatçılığı şimdiden 500.000 Rus’u ölüme mahkûm etmiştir.” demiştir.

Avrupa Konseyi Başkanı António Costa, “Moskova’nın son 12 ay içinde Avrupa Birliği üye devletlerinin güvenliğini defalarca tehdit etmesi kabul edilemez.” demiş, bunu “tehlikeli bir tırmanma” olarak nitelendirmiş ve AB’nin savaşı sona erdirmeye yönelik tüm çabaları desteklediğini vurgulamıştır.

Letonya Cumhurbaşkanı Edgars Rinkēvičs, “Bu Konsey’in görevi bu savaşı durdurmaktır.” demiştir. Rinkēvičs, Özel Temsilcilerin Kiev’e yaptığı ilk ziyaret de dâhil olmak üzere ABD’nin girişimlerini memnuniyetle karşılamış ve tüm ülkeleri Ukrayna’nın hava savunmasını desteklemeye ve enerji sistemini korumaya çağırmıştır.

Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Løkke Rasmussen, birçok komşu ülkenin hava sahası ihlalleri, insansız hava araçları ve füze olaylarıyla karşılaştığını belirterek “Avrupa yıldırılmış değildir ve yıldırılmayacaktır.” demiştir. Rasmussen, Ukrayna’ya ilişkin barışçıl bir çözümün Ukrayna’nın katılımı olmadan kararlaştırılamayacağını ve Avrupa’nın sürece anlamlı biçimde dâhil edilmesi gerektiğini vurgulamıştır.

Birleşik Krallık Dışişleri, Milletler Topluluğu ve Kalkınma Bakanı Ed Miliband, Birleşik Krallık’ın ve Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO)’nun Moskova ile çatışma arayışında olmadığını belirterek “NATO bir savunma ittifakıdır ve her zaman öyle kalacaktır.” demiştir. Miliband, Londra’nın Kiev’i desteklemeye, Rusya üzerindeki baskıyı artırmaya ve diplomasiyi desteklemeye devam edeceğini ifade etmiş ve şunları söylemiştir: “Rus temsilciye söylüyorum: Bakanların Putin’e gerçeği söylemesinin zamanı gelmiştir. Dünya, Rusya’nın bu savaşta başarısız olduğunu biliyor. […] Ve o da bunu biliyor.”

Polonya Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Radosław Sikorski, “Dört yıllık anlamsız sömürgeci savaşın ardından Vladimir Putin hiçbir şey elde etmemiştir.” demiştir. Sikorski, Rusya Devlet Başkanı’nın bir NATO ülkesini kışkırtmaya ve savaşı daha da yaymaya çalışabileceğini belirterek Rus heyetine “Avrupa’yı ve dünyayı daha fazla tehlikeye atmayın. Rusya’nın geleceğini yok etmeyi bırakın.” diye seslenmiştir.

Romanya Cumhurbaşkanı Nicuşor-Daniel Dan, ülkesinin topraklarında yaşanan insansız hava aracı olaylarını hatırlatmış; Rus insansız hava araçlarının ulusal hava sahasını giderek artan sıklıkta ihlal ettiğini ve bu ihlallerin deniz alanına da uzandığını belirtmiştir. Dan, Karadeniz’deki gelişmelerin küresel tedarik zincirlerini aksattığını, seyrüsefer serbestisinin ihlallerinin tekrarlanır hâle geldiğini ifade etmiş; Tuna Nehri’nde ve Karadeniz’de Ukrayna limanlarına ve ticari taşımacılığa yönelik yoğunlaşan saldırılara dikkat çekmiştir.

Dan, seyrüsefer serbestisinin yeniden tesis edilmesi çağrısında bulunarak yakın zamanda kurulan Avrupa Birliği Deniz Güvenliği Merkezi’ni ve Bulgaristan ve Türkiye ile mayın temizleme alanındaki bölgesel ortaklığı örnek göstermiştir.

Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb şunları söylemiştir: “Savaş tam anlamıyla bir çıkmazdır: Bu yıl Rusya yaklaşık 900 kilometrekare elde etmiş, ancak Ukrayna 800 kilometrekareyi geri almıştır.” Stubb, “temas hattının temelde hareket etmediğini” belirterek “Bu bir can israfıdır.” demiş ve “Birinin saldırgana bunun askerî bir çözümü olmayacağını söylemesi gerekiyor.” ifadesini kullanmıştır. Stubb, ideal bir dünyada koşulsuz ya da koşullu bir ateşkes olacağını eklemiştir.

Slovakya Cumhurbaşkanı Peter Pellegrini, “Ukrayna’nın topyekûn işgalinin başlangıcından bu yana, sorumlu her komşunun yapacağı gibi Ukrayna halkını destekledik.” demiş ve “her ülkenin kendini yönetme hakkına sahip olduğunu, sınırların asla zorla değiştirilmemesi gerektiğini ve hiçbir ulusun hukukun üzerinde olmadığını” vurgulamıştır. Pellegrini, “Kısmi bir ateşkes bile daha geniş bir anlaşmaya yol açabilir.” ifadesini kullanmıştır.

Hollanda Başbakanı Rob Jetten, Belçika ve Lüksemburg adına da konuşarak “Sınırlar zorla değiştirilemez ve saldırganlık ödüllendirilemez.” demiştir. Jetten, hesap verebilirliğin gerekliliğine dikkat çekmiş ve ülkesinin 2025’ten bu yana attığı “önemli adımlar” arasında Ukrayna’ya Karşı Saldırı Suçu Özel Mahkemesi ile bir Tazminat Komisyonu’nun hukuki temellerinin oluşturulmasını saymıştır. Jetten, “Saldırganlık kazandırmaz ve asla kazandırmayacaktır.” demiştir.^【18】

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, 23 Eylül 2026’da BM Genel Kurulu’na hitap etmiştir. Bu konuşma, Zelenskiy’nin Rusya’nın topyekun işgalinden bu yana Genel Kurul önündeki beşinci konuşması olmuştur. Zelenskiy konuşmasında şunları söylemiştir: “Neredeyse beş yıldır Rusya’nın generalleri Putin’in çılgın savaşını yürütmeye çalışıyor.”

Zelenskiy, bu savaşı “tek bir adam dışında” kimsenin açıkça desteklemediğini belirtmiştir. Rusya’nın son sekiz ayda Ukrayna’da 248.000 asker kaybettiğini ve “bu yıl topraklarımızın 1.000 kilometrekareden biraz fazlasını” ele geçirebildiğini ifade etmiştir. Zelenskiy “Putin her kilometre için 248 insan harcadı. Hâlâ onun akıllı olduğunu düşünen var mı? […] Bunlar sadece istatistik değil. Bu insanlarla ilgili.” demiş ayrıca eklemiştir: “Putin’in bir türlü ‘Bu kadar. Yeter. Barış.’ demesini engelleyen bir şey hep var gibi görünüyor. Onu savaşsız hayal edebiliyor musunuz? O, ‘sıfırıncı hasta’dır; savaşın ondan giderek daha da yayıldığı kişidir. ‘Sıfırıncı hasta’ durdurulmalıdır.”

Zelenskiy, Rusya’nın önümüzdeki aylarda Ukrayna’ya yönelik bombardımanını yoğunlaştırmasını beklediğini belirterek “Ukraynalılar bu kışın bizim için çok zorlu geçebileceğini anlıyor, ancak buna karşılık onu Rusya için de zorlu hâle getirmekten başka seçeneğimiz olmayacak.” demiştir. Rusya’nın ticaretten elde ettiği gelirin “bu savaşa daha fazla zaman kazandırdığını” belirterek “İşte tam da bu yüzden saldırganla ticaretin sınırlandırılmasında ısrar ediyoruz ve bu yüzden Rusya’nın gelirlerini kendimiz yakıyoruz.” ifadesini kullanmıştır.

Zelenskiy, 47 ülkenin vatandaşlarının Ukrayna’da Rusya’nın yanında savaştığını ileri sürmüş; geçen yıl Rusya’nın Kursk bölgesinde Ukrayna kuvvetleri tarafından esir alınan ve Kiev tarafından Güney Kore’ye gönderilen iki Kuzey Koreli askere değinerek “Koreliler neden Ukrayna’daki bir savaşta canlarını versin?” diye sormuştur. Zelenskiy ayrıca veto yetkisine ilişkin “Burada bulunan birçoğunuz, BM’de veto yetkisinin kötüye kullanılmasının dünyayı nasıl zayıflattığını ve barışı nasıl daha da uzaklaştırdığını birden fazla kez gördü.” demiştir.^【19】