Aydın Sınıfı Mayın Avlama Gemileri

Aydın sınıfı mayın avlama gemileri, Türk Deniz Kuvvetleri envanterinde yer alan ve deniz mayınlarının tespit edilmesi, sınıflandırılması, teşhis edilmesi ve etkisiz hâle getirilmesi amacıyla kullanılan askerî deniz platformlarıdır.^【1】 Bu gemiler; deniz ulaşım yollarının, limanların ve askerî üslerin giriş ve çıkışlarının mayın tehdidine karşı kontrol edilmesi ile su üstü gemileri, ticaret gemileri ve denizaltılar için emniyetli geçiş güzergâhlarının oluşturulmasına yönelik görevlerde kullanılmaktadır.

^{Bir Mayın Avlama Gemisinden Denize İndirilen Görev Botu} (Anadolu Ajansı)

Sınıf, Türk Deniz Kuvvetlerinin mayın avlama kabiliyetini geliştirme süreci kapsamında tedarik edilmiştir. Gemiler, Alman Mayın Avlama Konsorsiyumu bünyesinde yer alan Abeking & Rasmussen ile Fr. Lürssen Werft tersanelerinin tasarımı temel alınarak ortak üretim modeliyle inşa edilmiştir.^【2】 Toplam altı gemiden oluşan sınıfta TCG Alanya (M-265), TCG Amasra (M-266), TCG Ayvalık (M-267), TCG Akçakoca (M-268), TCG Anamur (M-269) ve TCG Akçay (M-270) yer almaktadır.

Gemiler, su altında kaza geçiren uçak ve gemilere ait parçaların veya batıkların konumlarının belirlenmesine yönelik arama ve tespit faaliyetlerine de destek sağlamaktadır.^【3】

Sınıfa ait gemiler, Türk Deniz Kuvvetlerinin ulusal faaliyetlerinin yanı sıra Karadeniz’deki sürüklenen mayınların gözetlenmesine yönelik görevlerde, NATO Daimî Mayın Karşı Tedbirleri Deniz Görev Grubu-2 bünyesindeki faaliyetlerde ve Karadeniz Mayın Karşı Tedbirleri Görev Grubu kapsamında yürütülen çok uluslu çalışmalarda yer almaktadır.^【4】

Türkiye’nin Asya ile Avrupa arasındaki deniz ulaşım yolları üzerinde bulunması; Karadeniz, Ege Denizi ve Doğu Akdeniz’e kıyısının olması, Türk Deniz Kuvvetlerinin mayın harbi faaliyetlerinin kapsamını etkileyen coğrafi unsurlar arasında yer almaktadır. Deniz mayınlarının su üstü gemileri, ticaret gemileri ve denizaltılar için oluşturduğu tehditlerin değişmesi üzerine, Türk Deniz Kuvvetlerinin mayın harbi yaklaşımı 1990’lı yıllardan itibaren yeniden düzenlenmiştir.^【5】

^{Türk Deniz Kuvvetlerinde Mayın Avlama Faaliyetini Gösteren Temsili Görsel (Yapay Zeka ile Oluşturulmuştur)}

Bu süreçte, mayın tarama yöntemleri ile mayın avlama yöntemleri arasındaki operasyonel farklılıklar değerlendirilmiştir. Mayın tarama faaliyetlerinde, belirlenen deniz alanları mekanik veya etki taraması yöntemleriyle kontrol edilmektedir. Mayın avlama faaliyetleri ise su altındaki şüpheli temasların sonarlarla tespit edilmesi, sınıflandırılması, teşhis edilmesi ve ayrı ayrı etkisiz hâle getirilmesi aşamalarından oluşmaktadır.^【6】 Türk Deniz Kuvvetleri, bu dönemde mayın tarama ağırlıklı uygulamalardan aktif arama ve temas teşhisine dayanan mayın avlama yöntemlerine yönelmiştir.

Bu dönüşüm kapsamında Fransa’dan beş Engin sınıfı mayın avlama gemisi tedarik edilmiş ve gemiler 1999 yılında hizmete alınmıştır. Engin sınıfı gemiler, su altındaki temasların incelenmesi amacıyla PAP Plus uzaktan kumandalı su altı araçlarıyla donatılmıştır. Bu platformların envantere katılmasıyla sonar kullanımı, su altı temaslarının sınıflandırılması ve uzaktan kumandalı araçlarla teşhis edilmesine yönelik yöntemler Türk Deniz Kuvvetlerinin mayın harbi faaliyetlerinde kullanılmaya başlanmıştır.

Engin sınıfı gemilerle yürütülen faaliyetler, mayın avlama yöntemlerine ilişkin personel eğitimi ve görev uygulamalarının geliştirilmesine katkı sağlamıştır. Sonraki dönemde Türkiye’nin çevre denizlerindeki hidrografik ve oşinografik koşullar ile mayın karşı tedbir görevlerinin teknik gereksinimleri doğrultusunda yeni bir mayın avlama gemisi sınıfının tedarikine yönelik çalışmalar yürütülmüştür.^【7】

Engin sınıfı mayın avlama gemileriyle edinilen taktik ve operasyonel deneyimin ardından, Türk Deniz Kuvvetlerinin mayın karşı tedbirleri kapasitesini geliştirmek amacıyla 2000’li yıllarda Aydın Sınıfı Mayın Avlama Gemisi Projesi başlatılmıştır. Proje; limanların, askerî üslerin ve deniz geçitlerinin giriş ve çıkışlarında mayın tehdidinin belirlenmesi, su üstü savaş gemileri, ticaret gemileri ve denizaltılar için emniyetli geçiş güzergâhlarının oluşturulması ve deniz ulaşımının mayın tehdidine karşı korunması amacıyla yürütülmüştür.

Projede ortak üretim modeli benimsenmiştir. Bu model kapsamında, yabancı tasarım ve mühendislik birikiminden yararlanılması ile gemilerin bir bölümünün Türkiye’de inşa edilmesi öngörülmüştür. Projenin yürütülmesi için Abeking & Rasmussen ile Fr. Lürssen Werft tersanelerinin yer aldığı Alman Mayın Avlama Konsorsiyumu ile iş birliği yapılmıştır.^【8】

Proje, altı mayın avlama gemisinin tedarik edilmesini ve personel eğitiminde kullanılmak üzere karaya konuşlu bir simülatörün kurulmasını kapsamıştır. Sınıfın ilk gemisinin Almanya’da, diğer beş geminin ise teknoloji aktarımı çerçevesinde İstanbul Tersanesi Komutanlığında inşa edilmesi planlanmıştır.

Aydın sınıfı projesindeki inşa faaliyetleri, iş birliği ve teknoloji aktarımı esaslarına göre iki aşamada yürütülmüştür. Sınıfın ilk gemisi TCG Alanya (M-265), Alman konsorsiyum ortağı Abeking & Rasmussen tarafından Almanya’da inşa edilmiştir. İlk geminin tamamlanmasının ve tasarım verilerinin aktarılmasının ardından diğer beş geminin yapımına Türkiye’de başlanmıştır. TCG Amasra (M-266), TCG Ayvalık (M-267), TCG Akçakoca (M-268), TCG Anamur (M-269) ve TCG Akçay (M-270), İstanbul Tersanesi Komutanlığında inşa edilerek donatılmıştır.^【9】

Aydın sınıfı mayın avlama gemilerinin Türk Deniz Kuvvetlerine teslimi ve kesin kabulü farklı tarihlerde gerçekleştirilmiştir. Sınıfın ilk gemisi TCG Alanya (M-265), 2003 yılında teslim edilerek hizmete alınmış, kesin kabul işlemi ise 10 Nisan 2006 tarihinde tamamlanmıştır.

Proje kapsamında İstanbul Tersanesi Komutanlığında inşa edilen diğer beş gemi ile karaya konuşlu eğitim simülatörünün kabul işlemleri de kademeli olarak yürütülmüştür. Karaya konuşlu eğitim simülatörünün kesin kabulü 15 Eylül 2006 tarihinde yapılmıştır. Simülatör, Mayın Harbi Eğitim Merkezi bünyesinde mayın harbi, sonar, radar ve PAP operatörlerinin eğitiminde kullanılmak üzere hizmete alınmıştır. Sınıfa ait gemilerin kesin kabul tarihleri şöyledir:

• TCG Alanya (M-265): 10 Nisan 2006
• TCG Amasra (M-266): 24 Ocak 2008
• TCG Ayvalık (M-267): 24 Haziran 2008
• TCG Akçakoca (M-268): 23 Ocak 2009
• TCG Anamur (M-269): 9 Ekim 2009
• TCG Akçay (M-270): 16 Eylül 2011

TCG Akçay’ın kesin kabulünün tamamlanmasıyla sınıfa ait altı geminin kabul süreci sona ermiştir. Böylece Aydın sınıfı projesinin kesin kabul işlemleri 2006 ile 2011 yılları arasında tamamlanmıştır.^【10】

Sınıfın tasarımında düşük manyetik iz, hassas manevra ve konum koruma gereksinimleri dikkate alınmıştır. Gemilerin mayın avlama görevi için gerekli sonar, komuta-kontrol, manevra ve su altı aracı sistemleri aynı platform üzerinde bir araya getirilmiştir.^【11】

Deniz mayınlarının bir bölümü, gemilerin oluşturduğu manyetik alandaki değişimleri algılayan sensörlerle çalışmaktadır. Bu tür mayınların bulunduğu alanlarda görev yapan mayın avlama gemilerinin manyetik izinin düşük tutulması, gövde tasarımında dikkate alınan başlıca ölçütlerden biridir.^【12】

Manyetik olmayan çelik, mayın karşı tedbir gemilerinde düşük manyetik ve akustik iz ile darbe dayanımı sağlamak amacıyla kullanılan gövde malzemelerinden biridir. Malzemenin üretim ve işleme gereksinimleri gemi inşa maliyetini etkileyen unsurlar arasında yer almaktadır. Aydın sınıfı gemiler de kullanılan gövde malzemesi nedeniyle Türk Deniz Kuvvetleri envanterindeki birim alan maliyeti yüksek platformlar arasında yer almaktadır.

Aydın sınıfı mayın avlama gemileri 54,5 metre uzunluğa, 9,66 metre genişliğe ve 2,6 metre su çekimine sahiptir. Gemilerin tam yük deplasmanı 657,2 tondur. Bu boyutlar; gövde yapısı, sevk ve manevra sistemleri, mayın tespit ve imha donanımları ile mürettebat ve görev personeline ayrılan bölümlerin aynı platform üzerinde düzenlenmesine imkân sağlamaktadır.

^{Karadeniz’de Mayın Gözetleme Faaliyetlerinde Görev Yapan TCG Akçay (M-270) -} (Anadolu Ajansı)

Aydın sınıfı mayın avlama gemilerinin sevk düzeni, iki dizel motor ile kıç bölümünde yer alan iki pervaneden oluşmaktadır. Gemilerde MTU 8V396TE84K tipi dizel motor kullanılmaktadır. Sevk sistemi, geminin seyir hareketlerinin yanı sıra mayın avlama faaliyetleri sırasında ihtiyaç duyulan düşük süratli ve kontrollü manevraların gerçekleştirilmesine hizmet etmektedir.^【13】

Gemiler 14,2 knot azami sürate ulaşabilmekte, 10 knot seyir hızıyla 2.400 deniz mili menzil sağlayabilmektedir. Bu seyir değerleri, Aydın sınıfı gemilerin konuşlu bulundukları üslerden farklı görev bölgelerine intikal etmelerine ve mayın karşı tedbir faaliyetlerini ikmal yapılmaksızın belirli bir mesafe boyunca sürdürmelerine imkân vermektedir.^【14】

Mayın avlama faaliyetleri, geminin düşük süratte ve belirlenen arama hattı üzerinde kontrollü biçimde hareket etmesini gerektirir. Sonar sistemleriyle su altı temaslarının incelenmesi, uzaktan kumandalı su altı araçlarının sevk edilmesi ve imha işlemlerinin yürütülmesi sırasında geminin rota ve konumunu koruması gerekir. Aydın sınıfı mayın avlama gemileri, bu görev gereksinimleri doğrultusunda yanal hareket gerçekleştirebilmekte ve kendi eksenleri çevresinde 360 derece dönebilmektedir.^【15】

Aydın sınıfı mayın avlama gemilerinde seyir, makine, haberleşme ve mayın harbi görevleri farklı uzmanlık alanlarında görev yapan personel tarafından yürütülmektedir. Mayın avlama faaliyetlerinde mayın harbi subayları, sonar ve harekât astsubayları, uzaktan kumandalı su altı aracı operatörleri ile mayın harbi dalgıçları görev almaktadır.

Mayın harbi faaliyetlerinin yönetildiği temel bölüm Savaş Harekât Merkezidir. Sonar sistemlerinden elde edilen veriler bu merkezde takip edilmekte; su altındaki temasların tespiti, sınıflandırılması, teşhisi ve imhasına ilişkin süreçler burada görev yapan mayın harbi personeli tarafından koordine edilmektedir.

Gemide, ECA PAP Mk 5 uzaktan kumandalı su altı araçlarının muhafaza edildiği ve göreve hazırlandığı bir PAP hangarı bulunmaktadır.^【16】 Gemilerde uzun süreli görevler sırasında personelin temel ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik yaşam ve dinlenme alanları ile kantin bulunmaktadır.

Mayın avlama faaliyetleri; tespit, sınıflandırma, teşhis ve imha olmak üzere birbirini izleyen dört aşamada yürütülmektedir. Süreç, gemideki Savaş Harekât Merkezinden koordine edilmekte; sonar sistemleri, uzaktan kumandalı su altı araçları ve mayın harbi dalgıçları görev aşamalarına göre birlikte kullanılmaktadır.^【17】

Tespit aşamasında, mayın avlama gemisinin sonar sistemleriyle su altındaki saha taranır ve deniz tabanında ya da su kolonunda bulunan şüpheli temasların konumları belirlenir. Sonar, su altına gönderilen ses sinyallerinin cisimlerden yansıyarak geri dönmesi sonucunda oluşan akustik görüntüler üzerinden mayın ve mayın benzeri cisimlerin yerinin belirlenmesini sağlar.^【18】 Mayın karşı tedbirleri faaliyetlerinde tespit işlemi, geminin sonarı veya otonom su altı araçlarıyla da gerçekleştirilebilmektedir.^【19】

Sınıflandırma aşamasında, tespit edilen temasların sonar görüntüleri incelenerek mayın olma ihtimalleri değerlendirilir. Temasın boyutu, biçimi, konumu ve akustik görüntüsü, mayın ve mayın benzeri cisimlerin birbirinden ayrılmasında kullanılır.^【20】 Sonar sistemleri bu aşamada hem temasın konumlandırılmasını hem de belirlenen teknik ölçütlere göre sınıflandırılmasını sağlar.^【21】

Teşhis aşamasında, mayın olabileceği değerlendirilen temasın niteliği görsel olarak doğrulanır. Bu işlem için uzaktan kumandalı su altı araçları veya mayın harbi dalgıçları temasın bulunduğu bölgeye sevk edilir.^【22】 Araçlardaki kamera ve sonar sistemlerinden elde edilen veriler, cismin mayın, mühimmat, enkaz parçası veya farklı bir su altı nesnesi olup olmadığının belirlenmesinde kullanılır.^【23】

İmha aşamasında, mayın olduğu teşhis edilen cismin yakınına patlayıcı yük yerleştirilir. Yük, uzaktan kumandalı su altı aracı ya da mayın harbi dalgıcı tarafından hedefin yanına bırakılarak güvenli mesafeden kontrollü biçimde patlatılır.^【24】 Mayınlar, görev koşullarına göre uzaktan kumandalı araçlar aracılığıyla nötralize edilebilmekte veya tehlike oluşturmayacak biçimde başka bir konuma taşınabilmektedir.^【25】

Savaş Harekât Merkezi, Aydın sınıfı mayın avlama gemilerinde mayın karşı tedbirleri faaliyetlerinin yönetildiği gemi içi komuta ve koordinasyon bölümüdür. Sonar sistemleriyle belirlenen su altı temaslarının incelenmesi, sınıflandırılması, teşhis ve imha aşamalarının planlanması ile uzaktan kumandalı su altı araçlarının kullanılmasına ilişkin faaliyetler bu merkez üzerinden koordine edilmektedir.^【26】

^{Mayın Avlama Sürecinin Aşamalarını Gösteren Şema (Yapay Zeka ile Oluşturulmuştur)}

Merkezde mayın harbi, sonar ve seyir-harekât alanlarında görev yapan personel bulunmaktadır. Sonar operatörleri su altından elde edilen akustik verileri inceleyerek temasların konumlarını ve özelliklerini değerlendirirken, mayın harbi personeli temasların teşhis edilmesi ve etkisiz hâle getirilmesine yönelik görev sürecini yürütmektedir. Teşhis ve imha aşamalarında ECA PAP Mk 5 gibi uzaktan kumandalı su altı araçları ile mayın harbi dalgıçlarının sevk edilmesi de Savaş Harekât Merkeziyle koordineli biçimde gerçekleştirilmektedir.^【27】

Mayın avlama faaliyetlerinin planlanmasında görev sahasına ilişkin çevresel ve coğrafi verilerden de yararlanılmaktadır. Su derinliği, deniz tabanının yapısı ve sınıflandırması, akıntılar, oşinografik koşullar, su altı engelleri, batıklar, kablo ve boru hatları ile daha önce belirlenmiş temaslara ilişkin bilgiler, görev planının hazırlanmasına ve sonar faaliyetlerinin düzenlenmesine katkı sağlamaktadır. Bu verilerin toplanması ve saklanması, Mayın Harbi Veri Merkezi tarafından yürütülen destek faaliyetleri arasında yer almaktadır.^【28】

Görev bölgesindeki su üstü ve su altı unsurlarına ilişkin bilgiler, tanımlanmış deniz resminin oluşturulması ve güncel tutulmasında kullanılmaktadır. Bu veri bütünü, görev sahasındaki unsurların hareketlerinin izlenmesine ve mayın karşı tedbirleri faaliyetlerinin mevcut deniz trafiğiyle koordineli biçimde yürütülmesine imkân vermektedir.^【29】

Aydın sınıfı mayın avlama gemilerinde sonar sistemleri, su altındaki mayın ve mayın benzeri cisimlerin tespit edilmesi ve sınıflandırılması amacıyla kullanılmaktadır. Aktif sonar, suya gönderilen ses sinyallerinin bir cisme çarparak alıcıya geri dönmesi esasına göre çalışır. Geri dönen sinyalin süresi, yönü ve özellikleri işlenerek temasın gemiye göre konumu belirlenir ve sonar ekranında incelenebilir bir görüntü oluşturulur. Yüksek frekanslı sonarlar, daha kısa tespit menziline karşılık küçük su altı cisimlerinin görüntülenmesinde daha yüksek çözünürlük sağladığından mayın harbi faaliyetlerinde kullanılmaktadır.

Sonar operatörleri, tespit edilen temasları akustik görüntüleri üzerinden değerlendirir. Temasın biçimi, boyutu, konumu ve deniz tabanında meydana getirdiği gölge, mayın ile mayın benzeri cisimlerin birbirinden ayrılmasında kullanılan unsurlar arasındadır. Bu inceleme sonucunda mayın olabileceği değerlendirilen temaslar, uzaktan kumandalı su altı araçları veya mayın harbi dalgıçlarıyla yürütülecek teşhis aşamasına aktarılır. Aydın sınıfı gemilerdeki sonar sistemiyle mayın ve mayın benzeri cisimlerin konumu yaklaşık 400 ila 600 metre mesafeden belirlenebilmektedir.^【30】

Gemilerde değişebilir derinlikli sonar sistemi de bulunmaktadır. Bu sistem, sonar biriminin kablo aracılığıyla gemiden farklı bir derinliğe indirilmesine imkân verir. Değişebilir derinlikli sonarlar, mayınların su kolonunda veya deniz tabanında tespit edilmesi ve sınıflandırılmasında kullanılmaktadır. Sonarın çalışma derinliğinin değiştirilebilmesi, deniz suyundaki sıcaklık ve yoğunluk farklılıklarının sesin yayılımı üzerinde oluşturduğu etkilerin görev planlamasında dikkate alınmasını sağlar.^【31】

Sonarlarla elde edilen temas verileri Savaş Harekât Merkezinde değerlendirilir. Mayın olabileceği sınıflandırılan temasların konumu kaydedilir ve teşhis için kullanılacak su altı aracının veya mayın harbi dalgıçlarının görev planı hazırlanır. Böylece sonar sistemi, mayın avlama sürecinin tespit ve sınıflandırma aşamaları ile sonraki teşhis ve imha faaliyetleri arasında veri sağlayan temel görev donanımını oluşturur.^【32】

Mayın avlama faaliyetlerinde geminin önceden belirlenen arama hatlarını düşük süratle ve kontrollü biçimde takip etmesi gerekir. Sonar taramasının düzenli yürütülmesi, şüpheli temasların konumlarının kaydedilmesi ve su altı araçlarının belirlenen noktaya yönlendirilmesi, geminin rota ve mevki değişimlerinin sınırlandırılmasına bağlıdır.

Aydın sınıfı mayın avlama gemilerinde, küresel konumlandırma sistemi verilerinden yararlanan dinamik otopilot sistemi bulunmaktadır. Sistem, geminin otomatik olarak konumlandırılmasını ve belirlenen rota üzerinde seyretmesini sağlamaktadır. Bu özellik, geminin mayın arama faaliyeti sırasında planlanan izleri takip etmesine ve su altı temaslarının incelendiği alanlarda konumunu korumasına imkân vermektedir.

Dinamik otopilot sistemi, geminin sevk ve yönlendirme unsurlarıyla birlikte çalışarak rota ve konum kontrolünü desteklemektedir. Mayın teşhis ve imha araçlarının suya indirilmesi, hedef temasına yönlendirilmesi ve yeniden gemiye alınması sırasında geminin kontrollü hareket etmesi, su altı aracıyla gemi arasındaki bağlantının sürdürülmesine katkı sağlamaktadır.

^{Dinamik Otopilot Destekli Mayın Arama Faaliyeti (Yapay Zeka ile Oluşturulmuştur)}

Aydın sınıfı mayın avlama gemilerinde, sonarlarla tespit edilerek sınıflandırılan su altı temaslarının teşhis edilmesi ve etkisiz hâle getirilmesi amacıyla ECA PAP Mk 5 uzaktan kumandalı su altı araçları kullanılmaktadır. Her gemide iki adet PAP Mk 5 bulunmakta ve araçlar gemideki PAP hangarında muhafaza edilmektedir.^【33】

PAP Mk 5, bataryayla çalışan ve fiber optik kablo üzerinden gemideki kontrol biriminden yönetilen bir su altı aracıdır. Araç ile gemi arasındaki komut ve veri aktarımı 2.000 metre uzunluğundaki fiber optik kablo aracılığıyla gerçekleştirilmektedir. Üzerinde biri siyah-beyaz, diğeri renkli olmak üzere iki kamera ve geminin sonarından bağımsız çalışan bir sonar bulunmaktadır. Sevk sistemi, ikisi yatay ve ikisi dikey olmak üzere dört motordan oluşmaktadır.^【34】

Araç 300 metreye kadar çalışma derinliğine ve 90 dakikalık görev süresine sahiptir. Deniz durumu 4’e ve 25 knot rüzgâr hızına kadar görev yapabilmektedir. Bu sınırlar, aracın suya indirilmesi, temas bölgesine yönlendirilmesi ve yeniden gemiye alınması sırasında dikkate alınmaktadır.^【35】

Sonar sistemi tarafından sınıflandırılan bir temasın konumu PAP Mk 5 operatörüne aktarılır. Araç, fiber optik kablo üzerinden yönlendirilerek hedef bölgeye sevk edilir. Kamera ve bağımsız sonar verileri kullanılarak temas görsel ve akustik olarak incelenir. Mayın olduğu teşhis edilen cismin yakınına patlayıcı yük bırakıldıktan sonra araç gemiye geri alınır ve yük uzaktan kumandayla patlatılır. PAP Mk 5, demirli mayınların bağlantı kablolarını kesmek amacıyla harp makası da kullanabilmektedir.^【36】

PAP, 1970’lerden itibaren geliştirilen kablo güdümlü mayın teşhis ve imha araçları ailesinin bir üyesidir. Araç, mayın karşı tedbirleri faaliyetlerinde geminin mayına doğrudan yaklaşması yerine temasın uzaktan incelenmesine ve imha yükünün hedef yakınına taşınmasına olanak sağlamaktadır.^【37】

Hafif Otonom Su Altı Aracı (HOSA), mayın arama ve tarama faaliyetlerinde kullanılan insansız bir su altı sistemidir. Mayın Grup Komutanlığı bünyesinde HOSA Görev Timi Komutanlığı bulunmaktadır.

HOSA, görev öncesinde sisteme yüklenen saha koordinatları ve görev planı doğrultusunda operatörden bağımsız olarak hareket etmektedir. Araç, belirlenen rota üzerinde otonom tarama ve hedef tespit faaliyetleri gerçekleştirmektedir.

Sistem 5 ila 1.000 metre arasındaki derinliklerde görev yapabilmekte ve 8 ila 10 saat süreyle çalışabilmektedir.^【38】 Mayınlı sahalarda yürütülen tatbikatlarda HOSA timleri, su altı alanlarının taranması amacıyla kullanılmaktadır.^【39】

Aydın sınıfı mayın avlama gemilerinde, mayın avlama donanımlarına ek olarak Oropeza-4 mekanik mayın tarama sistemi bulunmaktadır. Sistem, mekanik tarama faaliyetlerinde kullanılan görev donanımları arasında yer almaktadır.

Oropeza tipi mekanik tarama sistemleri, demirli mayınlara karşı kullanılan çekili tarama düzenekleridir. Tarama sırasında mayını deniz tabanındaki ağırlığa bağlayan zincir veya kablo kesilerek mayının su yüzeyine çıkması sağlanır. Yüzeye çıkan mayın daha sonra belirlenerek etkisiz hâle getirilebilir.^【40】

Mayın harbi dalgıçları, deniz mayınlarının teşhis ve imha aşamalarında görev yapan uzman personeldir.^【41】 Mayın harbi dalgıçları, sonar veya su altı araçlarıyla belirlenen mayın benzeri temasların bulunduğu bölgeye sevk edilmektedir. Dalgıçlar, temasların görsel teşhisini yapmakta ve mayın olduğu belirlenen cisimlerin yakınına patlayıcı düzenek yerleştirerek kontrollü imha işlemini gerçekleştirmektedir.^【42】

Dalış faaliyetlerinde yarı kapalı devre dalış cihazları kullanılmaktadır. Bu sistemlerle görev yapan mayın harbi dalgıçları 55 metre derinliğe kadar dalabilmekte ve tespit edilen mayınların imhasında görev alabilmektedir.^【43】

Aydın sınıfı mayın avlama gemilerinde bulunan tespit, teşhis ve imha sistemleri, mayın avlama sürecinin birbirini izleyen aşamalarında birlikte kullanılmaktadır. EFES-2026 Tatbikatı kapsamında TCG Akçay (M-270) tarafından gerçekleştirilen mayın avlama eğitiminde Hafif Otonom Su Altı Aracı, uzman personel ve mayın harbi dalgıçları aynı görev zinciri içinde kullanılmıştır.^【44】

Eğitim sırasında HOSA mayınlı bölgeye indirilmiş ve su altı tarama faaliyetini tamamladıktan sonra TCG Akçay’a dönmüştür. Araç tarafından toplanan veriler gemideki uzman personel tarafından incelenmiş, bu inceleme sonucunda mayının konumu belirlenmiştir. Ardından mayın harbi dalgıçları botla bölgeye sevk edilmiştir.^【45】

Bölgeye ulaşan iki dalgıç, gemide hazırlanan patlayıcı maddeyi mayının üzerine yerleştirmiş ve güvenli bölgeye çekilmiştir. Yerleştirilen patlayıcının ateşlenmesiyle mayın etkisiz hâle getirilmiştir. Bu uygulamada HOSA'lardan su altı sahasının taranması ve mayın konumunun belirlenmesi, dalgıçlardan ise patlayıcı yükün yerleştirilmesi ve imha işleminin gerçekleştirilmesi aşamalarında yararlanılmıştr.^【46】

Aydın sınıfı gemilerde farklı görev koşullarına göre uzaktan kumandalı su altı araçlarından da yararlanılmaktadır. Bu araçlar, üzerlerindeki kamera aracılığıyla temas görüntülerini gemiye aktarabilmekte ve mayınların yakınına patlayıcı yük bırakabilmektedir. Mayın harbi dalgıçları ile uzaktan kumandalı araçların kullanımına, deniz ve hava şartları ile temasın bulunduğu derinlik dikkate alınarak karar verilmektedir.^【47】

Aydın sınıfı, Türk Deniz Kuvvetleri envanterindeki altı mayın avlama gemisinden oluşmaktadır. Sınıfın ilk gemisi TCG Alanya (M-265), Abeking & Rasmussen tersanesinde Almanya’da inşa edilmiştir. Diğer beş geminin inşası İstanbul Tersanesi Komutanlığında gerçekleştirilmiştir. ^【48】

Sınıfta TCG Alanya (M-265), TCG Amasra (M-266), TCG Ayvalık (M-267), TCG Akçakoca (M-268), TCG Anamur (M-269) ve TCG Akçay (M-270) yer almaktadır. TCG Alanya’nın ardından inşa edilen gemiler, aynı sınıfın tasarım ve görev özelliklerine göre Türk Deniz Kuvvetleri envanterine katılmıştır. TCG Akçay’ın adı ve M-270 borda numarası Millî Savunma Bakanlığının teknik belgelerinde ve Türk Deniz Kuvvetlerinin katıldığı tatbikatlara ilişkin kayıtlarda kullanılmaktadır.

Gemilerin teslim, hizmete giriş ve kesin kabul tarihleri aynı sürecin farklı aşamalarını ifade etmektedir. Teslim tarihi, geminin kullanıcı kuruma devredilmesini; hizmete giriş tarihi, göreve başlamasını; kesin kabul tarihi ise sözleşme kapsamındaki kabul işlemlerinin tamamlanmasını ifade eder.

TCG Alanya (M-265), Aydın sınıfının ilk gemisidir. Abeking & Rasmussen tarafından Almanya’da inşa edilen gemi, 2003 yılında Türk Deniz Kuvvetlerine teslim edilmiş ve mayın karşı tedbirleri görevlerinde kullanılmaya başlanmıştır.^【49】

^{TCG Anamur Gemisi} (Anadolu Ajansı)

TCG Amasra (M-266), Aydın sınıfının Türkiye’de inşa edilen gemilerinden biridir. Geminin inşa ve donatım faaliyetleri, sınıfın ortak üretim modeli kapsamında İstanbul Tersanesi Komutanlığında gerçekleştirilmiştir. TCG Amasra, Türk Deniz Kuvvetlerinin mayın karşı tedbirleri faaliyetlerinde ve NATO Daimî Mayın Karşı Tedbirleri Deniz Görev Grubu-2 kapsamındaki görevlerde kullanılmaktadır.

TCG Ayvalık (M-267), Aydın sınıfı mayın avlama gemilerinden biridir. İstanbul Tersanesi Komutanlığında inşa edilen gemi, Türk Deniz Kuvvetlerinin mayın karşı tedbirleri faaliyetlerinde kullanılmaktadır.^【50】 TCG Ayvalık; mayın harbi tatbikatlarında, NATO Daimî Mayın Karşı Tedbirleri Deniz Görev Grubu-2 faaliyetlerinde ve su altı arama çalışmalarında görev almıştır.^【51】

TCG Akçakoca (M-268), Aydın sınıfı mayın avlama gemilerinden biridir. İstanbul Tersanesi Komutanlığında inşa edilen gemi, mayın tespit, teşhis ve imha faaliyetlerinde kullanılmaktadır.^【52】 TCG Akçakoca, mayın harbi tatbikatlarında uzaktan kumandalı su altı araçları ve mayın harbi dalgıçlarıyla birlikte görev yapmış; 2022 yılında İstanbul Boğazı açıklarında tespit edilen mayının ardından yürütülen arama faaliyetlerine katılmıştır.^【53】 Geminin NATO Daimî Mayın Karşı Tedbirleri Deniz Görev Grubu-2 kapsamında 2024 yılında Yunanistan limanlarına ziyaretleri de gerçekleştirilmiştir.^【54】

TCG Anamur (M-269), Aydın sınıfı mayın avlama gemilerinden biridir. Lürssen-Werft tasarımı esas alınarak İstanbul Tersanesi Komutanlığında inşa edilen gemi, 2008 yılında Türk Deniz Kuvvetleri envanterine katılmıştır. Gövdesinde manyetik olmayan çelik kullanılan TCG Anamur, kendi ekseni çevresinde 360 derece dönebilmekte, yanal hareket gerçekleştirebilmekte ve sonar sistemiyle mayın ve mayın benzeri temasları yaklaşık 400 ila 600 metre mesafeden belirleyebilmektedir.^【55】

TCG Akçay (M-270), Aydın sınıfının altıncı gemisidir. İstanbul Tersanesi Komutanlığında inşa edilen gemi, Türk Deniz Kuvvetlerinin mayın karşı tedbirleri ve tatbikat faaliyetlerinde kullanılmaktadır.

TCG Akçay, EFES-2026 Tatbikatı kapsamında İzmir’in Seferihisar ilçesi açıklarında gerçekleştirilen mayın avlama harekâtına katılmıştır. Eğitim sırasında Hafif Otonom Su Altı Aracı mayınlı bölgeye indirilmiş, tarama sonucunda elde edilen veriler gemide değerlendirilerek mayının konumu belirlenmiştir. Ardından bölgeye sevk edilen mayın harbi dalgıçları, mayının üzerine patlayıcı madde yerleştirerek cismi etkisiz hâle getirmiştir.^【56】

Mayın Harbi Eğitim Merkezi Komutanlığı (MAHEM), Mayın Grup Komutanlığına bağlı gemilerde görev yapan personelin eğitim ve uzmanlık düzeyini geliştirmek amacıyla 2002 yılında kurulmuştur. Merkezde mayın harbi, hava savunması, seyir, denizcilik, makine ve yara savunma alanlarında eğitim faaliyetleri yürütülmektedir. Eğitimler, personelin gemilerde üstleneceği görevlerle ilgili teorik bilgileri ve uygulama usullerini kapsar.^【57】

Mayın Karşı Tedbirleri Gemisi Simülatörü (MCS Simülatörü), mayın karşı tedbirleri alanındaki personel eğitimlerinde kullanılmak üzere 2006 yılında kurulmuştur. Simülatör, Aydın sınıfı gemilerin Savaş Harekât Merkezi ve köprüüstünde kullanılan donanımlarla benzer özelliklere sahip sistemler içermektedir.^【58】

Simülatörde komuta ve kontrol, sonar, radar ve PAP operatörlüğüne yönelik uygulamalı eğitimler verilmektedir. Eğitim programları arasında Mayın Karşı Tedbirleri Tim Eğitimi, Mayın Avlama Fırsat Eğitimi, PAP Operatörlüğü Eğitimi ve İkinci Komutan Staj Programı yer almaktadır. Bu eğitimlerde mayın karşı tedbirleri faaliyetlerinde kullanılan usuller, farklı görev senaryoları üzerinden uygulanmaktadır.^【59】

Mayın Harbi Destek Merkezi (MHDM), mayın karşı tedbirleri faaliyetlerini destekleyen eğitim, simülatör, otonom su altı aracı ve veri birimlerinin birlikte faaliyet gösterdiği teşkilat yapısıdır. Merkez, bu birimlerin barış ve savaş dönemlerinde yürüttüğü görevlerin koordinasyonunu sağlamaktadır.^【60】

^{Mayın Harbi Destek Ve Veri Faaliyetlerini Gösteren Görsel (Yapay Zeka ile Oluşturulmuştur)}

Mayın Harbi Veri Merkezi (MHVM), mayın karşı tedbirleri faaliyetlerinde kullanılacak saha, temas ve görev bilgilerinin toplanması ve saklanması amacıyla kurulmuştur. Merkezde su derinliği, deniz tabanı sınıflandırması ve yapısı, cisimlerin tabana gömülme durumu, su altı bitki örtüsü, akıntılar, oşinografik koşullar ve su altı görüş şartlarına ilişkin veriler bulunmaktadır.^【61】

Veri merkezinde ayrıca balıkçılık ve trol faaliyetleri, su altı kabloları ve boru hatları, derinlik eğrileri, batıklar ve patlamamış mühimmatlara ilişkin bilgiler tutulmaktadır. Bu veriler, görev yapılacak alanın önceden incelenmesi ve mayın karşı tedbirleri faaliyetlerinin planlanmasında kullanılmaktadır.^【62】

Eğitim Değerlendirme ve Standardizasyon Timi (EDS Timi), Mayın Harbi Destek Merkezi bünyesinde 2017 yılında kurulmuştur. Tim; eğitim faaliyetlerinin planlanması, koordine edilmesi, uygulanması ve değerlendirilmesine yönelik görevleri yürütmektedir. Böylece mayın karşı tedbirleri birimlerinde gerçekleştirilen eğitimlerin ortak usul ve ölçütler doğrultusunda uygulanması amaçlanmaktadır.^【63】

Türk Deniz Kuvvetlerinde mayın avlama gemilerinde görev yapacak dalgıçların eğitimine 1998 yılında başlanmıştır. Bu görevler ilk aşamada Sualtı Savunma personeli tarafından yürütülmüş, gemi sayısının ve uzman personel gereksiniminin artması üzerine 2000 yılından itibaren mayın karşı tedbirleri alanında uzmanlaşmış dalgıçlar yetiştirilmeye başlanmıştır.^【64】

Mayın harbi dalgıçları, yarı kapalı devre dalış cihazlarıyla 55 metre derinliğe kadar görev yapabilmektedir. Eğitimleri; su altındaki temasların teşhis edilmesi, mayınların yakınına patlayıcı yük yerleştirilmesi ve tespit edilen mayınların imha edilmesine yönelik uygulamaları kapsamaktadır.^【65】

NATO Daimî Mayın Karşı Tedbirleri Deniz Görev Grubu-2 (Standing NATO Mine Countermeasures Group Two, SNMCMG2), NATO’nun daimî deniz kuvvetlerini oluşturan dört çok uluslu görev grubundan biridir. Mayın avlama ve mayın tarama gemilerinden oluşan grup, NATO Müttefik Deniz Komutanlığının harekât kontrolü altında faaliyet göstermektedir.^【66】

SNMCMG2, mayın ve patlamamış mühimmatların aranması, teşhis edilmesi ve etkisiz hâle getirilmesine yönelik faaliyetler yürütmektedir. Görev grubu ayrıca tarihî mühimmatların temizlenmesi, deniz ulaşım yollarının açık tutulması ve seyrüsefer emniyetinin desteklenmesi amacıyla mayın karşı tedbirleri operasyonları gerçekleştirmektedir.^【67】

Görev grubu, Akdeniz ve Karadeniz’de düzenlenen harekât, devriye ve tatbikatlara katılmaktadır. Bu faaliyetlerde mayınlı sahaların tespit edilmesi, gemilerin mayın tehdidi bulunan alanlardan geçirilmesi, ortak manevra ve haberleşme eğitimlerinin uygulanması ile farklı ülke donanmaları arasındaki müşterek çalışma usullerinin geliştirilmesine yönelik çalışmalar yürütülmektedir.^【68】

SNMCMG2’nin komutası, görev dönemlerine göre NATO üyesi ülkeler arasında devredilmektedir. Türkiye de farklı dönemlerde görev grubunun komutasını üstlenmiştir. Romanya, 16 Aralık 2024 tarihinde SNMCMG2 komutasını Türk Deniz Kuvvetlerine devretmiş; komuta görevi Deniz Albay Kürşat Kurnaz tarafından üstlenilmiştir. Bu dönemde görev grubu deniz ulaşım hatlarının korunması, gemilerin emniyetli geçişinin desteklenmesi ve Akdeniz’de mayın karşı tedbirleri faaliyetlerinin yürütülmesi görevlerini sürdürmüştür.^【69】

Aydın sınıfı mayın avlama gemileri, NATO Daimî Mayın Karşı Tedbirleri Deniz Görev Grubu-2 bünyesinde mayın tespit, sınıflandırma, teşhis ve imha faaliyetlerinde görevlendirilmektedir. TCG Anamur (M-269), bu görev grubu kapsamında Akdeniz ve Karadeniz’de yürütülen faaliyetlere katılmıştır.^【70】

TCG Anamur, nisan-ağustos dönemlerinde NATO Mayın Karşı Tedbirleri Görev Grubu-2 bünyesinde görev yapmış ve dört uluslararası tatbikata katılmıştır. Gemi, İspanya’da düzenlenen bir tatbikatta 25 eğitim mayınının yanı sıra iki tarihî top mermisi tespit etmiştir.^【71】

TCG Anamur’un NATO mayın karşı tedbirleri faaliyetlerine katılımı sonraki yıllarda da sürmüştür.^【72】 Gemi, 2018 yılında SNMCMG2 bünyesinde Karadeniz’de düzenlenen BREEZE Tatbikatı’na katılmış; 2024 yılında ise Yunanistan’da gerçekleştirilen ARIADNE-24 Mayın Karşı Tedbirleri Tatbikatı’nda görev almıştır.^【73】

^{SNMCMG1 Ve SNMCMG2 Unsurlarının Müşterek Seyri} (Gonzalo Alonso)

NATO’nun Ege Denizi Faaliyeti, düzensiz göç ve insan kaçakçılığıyla mücadeleye yönelik uluslararası çalışmalara destek verilmesi amacıyla Şubat 2016’da başlatılmıştır. Faaliyet kapsamında NATO gemileri, Türk ve Yunan sahil güvenlik birimleri ile Avrupa Birliği Sınır ve Sahil Güvenlik Ajansıyla koordinasyon içinde keşif, gözetleme ve izleme görevleri yürütmektedir. Elde edilen bilgiler ilgili ulusal makamlarla paylaşılmakta ve Ege Denizi’ndeki deniz trafiğine ilişkin durumsal farkındalığın oluşturulmasında kullanılmaktadır.^【74】

TCG Anamur (M-269), NATO’nun Ege Denizi’ndeki faaliyetlerinde görev yapan mayın karşı tedbirleri unsurları arasında yer almıştır. Gemi, Alman Deniz Kuvvetlerine ait FGS Rhein’in komuta ettiği ve Romanya Deniz Kuvvetlerine ait Lupu Dinescu’nun da bulunduğu görev grubunda faaliyet göstermiştir.^【75】

NATO’nun Akdeniz’de yürüttüğü Deniz Muhafızı Harekâtı, deniz durumsal farkındalığının desteklenmesi, deniz güvenliği kapasitesinin geliştirilmesi ve deniz kaynaklı terör faaliyetleriyle mücadele edilmesi görevlerini kapsamaktadır. Harekât kapsamında belirli bölgelerde deniz, hava ve su altı unsurları kullanılarak gözetleme faaliyetleri gerçekleştirilmektedir. Gerektiğinde seyrüsefer serbestisinin desteklenmesi, denizde denetim faaliyetlerinin yürütülmesi, kitle imha silahlarının yayılmasının önlenmesi ve kritik deniz altyapısının korunması da harekâtın ek görevleri arasında yer almaktadır.^【76】

TCG Anamur, NATO Daimî Mayın Karşı Tedbirleri Deniz Görev Grubu-2 görevi kapsamında Şubat 2026’da Yunanistan’ın Pire Limanı’nı ziyaret etmiştir. Ziyaret sırasında Gemi Komutanı Deniz Binbaşı Alper Pabuççu başkanlığındaki heyet, Türkiye’nin Atina’daki askerî temsilcileriyle birlikte Pire Türk Şehitliği’nde düzenlenen anma törenine katılmıştır. Türkiye’nin Atina Büyükelçisi Çağatay Erciyes, Pire Başkonsolosu Işıl Işık Civelik ve beraberlerindeki heyet de gemiyi ziyaret etmiştir.^【77】

Rusya-Ukrayna Savaşı’nın başlamasının ardından Karadeniz’de sürüklenen mayınların deniz trafiği bakımından oluşturabileceği tehlikeye karşı gözetleme faaliyetleri başlatılmıştır. Denizcilere yönelik seyir duyuruları yayımlanmış; Batı Karadeniz’de deniz karakol uçakları, helikopterler ve insansız hava araçlarıyla havadan, mayın avlama ve karakol gemileriyle denizden gözetleme yapılmıştır. Bu faaliyetler Sahil Güvenlik Komutanlığı ve ilgili kurumlarla koordinasyon içinde yürütülmüştür.

Aydın sınıfı gemiler de Karadeniz’de yürütülen mayın karşı tedbirleri faaliyetlerine katılmaktadır. TCG Akçay (M-270), 2024 yılında oluşturulan Karadeniz Mayın Karşı Tedbirleri Görev Grubunda Türkiye’yi temsil eden mayın avlama gemisi olarak görevlendirilmiştir.

Karadeniz Mayın Karşı Tedbirleri Görev Grubu, Karadeniz’deki mayın tehdidine karşı Türkiye, Romanya ve Bulgaristan tarafından oluşturulan çok uluslu bir deniz görev grubudur. Grubun kurulmasına ilişkin mutabakat muhtırası, üç ülkenin savunma temsilcileri tarafından 11 Ocak 2024’te İstanbul’da imzalanmıştır. Mutabakatın Türkiye’deki iç hukuk süreci, 4 Nisan 2024 tarihli Cumhurbaşkanı Kararı ile tamamlanmıştır.

Görev grubu, 1 Temmuz 2024’te İstanbul’da gerçekleştirilen komite toplantısı ve aktivasyon töreniyle faaliyete geçirilmiştir. İlk görev dönemi 2 Temmuz 2024 ile 2 Ocak 2025 tarihleri arasında Türk Deniz Kuvvetlerinin komutasında yürütülmüştür. Bu dönemde görev grubunda Türkiye’den TCG Yüzbaşı Güngör Durmuş akaryakıt gemisi ile Aydın sınıfı TCG Akçay, Romanya’dan Alexandru Axente mayın tarama gemisi ve Bulgaristan’dan Struma mayın avlama gemisi yer almıştır.

Karadeniz Mayın Karşı Tedbirleri Görev Grubu, NATO kuvvet yapısının dışında oluşturulmuş bölgesel bir girişimdir. Görev grubunun komutası Türkiye, Romanya ve Bulgaristan arasında dönüşümlü olarak yürütülmektedir. Türkiye’nin komuta görevini üstlendiği dönemlerde gruba bir komuta gemisi ile bir mayın avlama gemisi; diğer ülkelerin komuta dönemlerinde ise bir Türk mayın avlama gemisi tahsis edilmektedir.

Karadeniz Mayın Karşı Tedbirleri Görev Grubu, Türkiye, Romanya ve Bulgaristan deniz kuvvetlerinin mayın tehdidine karşı ortak faaliyet yürütmesini sağlayan üçlü bir iş birliği mekanizmasıdır. İş birliği; mayın gözetleme faaliyetlerinin yürütülmesi, deniz ulaşım yollarındaki mayın riskinin azaltılması, tespit edilen tehditlere ilişkin bilgilerin paylaşılması ve katılımcı deniz kuvvetleri arasında koordinasyon sağlanması esaslarına dayanmaktadır.

Görev grubuna katılan ülkeler, belirlenen görev dönemlerinde mayın avlama veya mayın tarama gemileriyle ortak seyir, gözetleme ve eğitim faaliyetleri gerçekleştirmektedir. Komuta sorumluluğunun ülkeler arasında dönüşümlü olarak devredilmesi, görev grubunun müşterek bir teşkilat yapısı içinde faaliyet göstermesini sağlamaktadır.

Türkiye, Karadeniz’deki mayın gözetleme ve karşı tedbir faaliyetlerini “bölgesel sahiplik” ilkesi çerçevesinde yürütmektedir. Bu yaklaşım, mayın tehdidine karşı alınan tedbirlerin Karadeniz’e kıyıdaş üç NATO üyesi devletin imkân ve unsurlarıyla uygulanmasına dayanmaktadır.

Türk Deniz Kuvvetlerinin mayın harbi kabiliyetlerini çağdaş standartlarda tutmak ve geliştirmek amacıyla Millî Savunma Bakanlığı (MSB) bünyesinde yürütülen tedarik faaliyetleri kapsamında yeni adımlar atılmıştır. Bu doğrultuda, modern mayın avlama sistemleri ve sualtı teknolojileriyle donatılması planlanan "Yeni Nesil Mayın Avlama Gemisi Tedarik Projesi" başlatılmıştır. Projenin resmi sözleşme süreci tamamlanmış olup, yeni nesil askeri deniz platformunun tedarikine yönelik sözleşme imzalanarak yürürlüğe girmiştir. Bu tedarik programı, donanmanın gelecek dönemdeki operasyonel ihtiyaçlarını karşılamak üzere tasarlanan teknik hedefler çerçevesinde yürütülmektedir.

^{Yeni Nesil Mayın Avlama Gemisi’nin Temsili Görev Kabiliyetleri (Yapay Zeka ile Oluşturulmuştur)}

Söz konusu tedarik projesinin kapsamı, envanterdeki mevcut sistemlerin ötesinde, çok yönlü operasyonel görev profillerini tek bir platformda birleştirmeyi hedeflemektedir. Sözleşmeye bağlanan projenin ana çerçevesi; modern mayın avlama sistem ve cihazlarının entegrasyonunu, gelişmiş gövde mukavemetini, hava savunma donanımlarını, insansız sualtı araçlarının modüler kullanımını ve hidrografik ile oşinografik araştırma kabiliyetlerinin aynı çatı altında toplanmasını içermektedir.

Yeni Nesil Mayın Avlama Gemisi projesinde planlanan teknik yetenekler, zorlu deniz koşullarında kesintisiz operasyon icra edebilecek şekilde yapılandırılmaktadır. Platformun tasarım aşamasında öne çıkan temel mühendislik kriterleri şu şekildedir:

• Tekne Mukavemeti: Gemilerin yapısal tasarımı ve gövde dayanıklılığı, askeri operasyonel standartlara uygun olarak, tekne mukavemeti bakımından doğrudan NATO standartlarına uyumlu olacak şekilde geliştirilmektedir.
• Hava Savunma Kabiliyeti: Platform, görev icra edeceği riskli harekât sahalarında su üstü ve hava tehditlerine karşı kendini koruyabilmesi amacıyla aktif hava savunma imkân ve kabiliyetine haiz olacak şekilde donatılmaktadır.
• Denize Dayanıklılık: Geminin seyrüsefer ve arama emniyetini artırmak üzere, açık deniz koşullarında ve olumsuz hava şartlarında yüksek denize dayanıklılık özellikleri gösterecek şekilde inşası planlanmaktadır.

Modern mayın harbi doktrinlerinde, gemilerin ve personelin mayınlı riskli sahalara sokulmadan operasyon yürütmesi esası giderek daha fazla önem kazanmaktadır. Bu doğrultuda Yeni Nesil Mayın Avlama Gemisi, insansız ve modüler mayın karşı tedbirleri (MCM) sualtı sistemlerine sahip olacak şekilde tasarlanmaktadır. Platform bünyesinde modüler olarak entegre edilecek olan insansız sualtı araçları (ROV) ve otonom sualtı araçları (AUV), su altındaki mayınların tespiti, sınıflandırılması, teşhisi ve imhası süreçlerinin gemiden bağımsız olarak yürütülmesine olanak sağlayacaktır. Bu modüler yapının, farklı derinliklerdeki ve su altı ortamlarındaki görev gereksinimlerine göre donanımların hızlı bir şekilde optimize edilmesine zemin hazırlaması beklenmektedir.

Yeni nesil platformu Aydın sınıfından ayıran en belirgin tasarım ve görev özelliklerinden biri de bünyesinde barındıracağı çok amaçlı araştırma donanımlarıdır. Gemi, mayın avlama sistemlerinin yanı sıra kapsamlı oşinografik ve hidrografik araştırma yeteneğine sahip olacak şekilde tasarlanmaktadır. Bu teknik kabiliyet sayesinde platform; deniz tabanının topografik yapısını, su kolonunun fiziksel ve kimyasal özelliklerini, akıntı rejimlerini ve diğer çevresel parametreleri doğrudan sahada ölçümleyip veri tabanına kaydedebilecektir. Elde edilen bu verilerin, gelecekte icra edilecek mayın karşı tedbirleri operasyonlarının doğruluğunu ve görev emniyetini doğrudan desteklemesi beklenmektedir.

Yeni Nesil Mayın Avlama Gemisi Tedarik Projesi, Türk Deniz Kuvvetlerinin mayın harbi kapasitesinin geliştirilmesine yönelik tedarik programları arasında yer almaktadır. Proje kapsamında geliştirilecek yeni nesil platformların, kullanım ömürlerinin sonuna yaklaşan Engin sınıfı mayın avlama gemilerinin yerini alması öngörülmektedir. Aydın sınıfı mayın avlama gemileri ise Türk Deniz Kuvvetleri envanterindeki görevlerini sürdürmektedir.