Beni Ateşlere Salan O Kapkara Siyah Gözler (Şarkı)

Türk Sanat Müziği külliyatında yer alan "Beni Ateşlere Salan O Kapkara Siyah Gözler", güftesi Necati Tokyay tarafından kaleme alınmış ve bestesi Zeki Arif Ataergin tarafından yapılmış bir eserdir. Şarkı formunda oluşturulan bu eser, teknik ve biçimsel özellikleri ile yapım sürecinde barındırdığı arka plan hikâyesi doğrultusunda musiki tarihi içinde bir yer edinmiştir. Klasik musiki kurallarına uygun olarak bestelenen eserin, yazılışının ardından çeşitli icraları ve taş plak kayıtları gerçekleştirilmiştir.

Teknik ve Müzikal Özellikler

Söz konusu eser, nota arşivlerinde ve Türk Sanat Müziği repertuvarında 1389 numarası ile kayıt altına alınmıştır. Müzikal form bağlamında şarkı biçiminde tasarlanmış olup, makam olarak Şehnaz, usul olarak ise Curcuna kullanılarak bestelenmiştir. Eserin notasyon süreci ve yayımlanması aşamasında Emin Ongan Üsküdar Mûsiki Cemiyeti Neşriyâtı'nın ismi yer almıştır. Nota kayıtları Şubat 2008 tarihinde Dr. Semra Özgün tarafından düzenlenmiştir.

Beni Ateşlere Salan O Kapkara Siyah Gözler infografisi (Yz ile oluşturulmuştur)

Eserin Yazılış Süreci ve Arka Planı

Şarkının ortaya çıkışında, bestekâr Zeki Arif Ataergin'in dönemin tanınmış icracılarından Müzeyyen Senar'a duyduğu tek taraflı hislerin etkili olduğu aktarılmıştır^【1】.

Alaeddin Yavaşça'nın anlatımlarına göre, Zeki Arif Ataergin'in Müzeyyen Senar'a olan hisleri platonik ve ulvi bir boyutta yaşanmış, Senar'ın ise bu durumdan haberi olmamıştır. Bu gizli hisleri yakından bilen söz yazarı Necati Tokyay, arkadaşının duyduğu bu durumu somutlaştırmak ve ifade etmek amacıyla eserin güftesini kaleme almıştır. Zeki Arif Ataergin, oluşturulan bu güfteyi besteleyerek bir hafta sonra notalarıyla birlikte Müzeyyen Senar'a ulaştırmıştır. Bestekâr, eseri teslim ederken bu çalışmayı Senar için yazdığını ve bunun ona verebileceği en büyük hediye olduğunu ifade etmiştir^【2】.

İcra, Kayıt ve Taş Plak Süreci

Eserin notaları Müzeyyen Senar'a teslim edildikten sonra, icracının talebi üzerine bestekâr ile birlikte eserin meşki yapılmıştır. Yaklaşık bir saat süren ortak bir çalışmanın ardından Senar, şarkıyı baştan sona okumuştur. Çalışmanın bitiminde Zeki Arif Ataergin'in mendilini çıkararak yüzünü sildiği, ancak bunun terden mi yoksa gözyaşından mı kaynaklandığının Senar tarafından o an anlaşılamadığı belirtilmiştir. Senar, eseri kabul ederek teşekkür etmiş ve şarkıyı taş plak formatında seslendirmiştir. Piyasaya sürülen bu taş plak kaydının, döneminde satış rekorları kırdığı belirtilmiştir. Müzeyyen Senar, şarkının yazılışındaki asıl hikâyeyi ve eserin arka planındaki platonik hisleri ancak yıllar sonra eserin söz yazarı Necati Tokyay'dan öğrenmiştir^【3】.

Güfte Yapısı

Necati Tokyay tarafından kaleme alınan sözlerde, muhatap alınan kişinin gözlerine, yüzüne ve sözlerine duyulan derin hisler aktarılmış; bu kişiye kavuşulamaması durumunda var oluşun ve dünyanın anlamını yitireceği teması işlenmiştir. Şarkının ana metni; sevilen kişinin kapkara gözlerinin ve sözlerinin bıraktığı etkiyi anlatan, vuslatın gerçekleşmemesi halinde ise dünyanın hiçbir değerinin kalmayacağını ifade eden dört mısradan oluşturulmuştur.

Sözleri

Beni âteşlere salan o kapkara siyah gözler

Beni çılgın gibi yakan o tatlı sözler, güler yüzler

Hayatım da sana kanmak nasîb olmaz ise eğer

Kapansın perde, çekilsin cihan sensiz hiçe değer^【4】.