Bohça (Mağaza)

Bohça, Millî Eğitim Bakanlığı Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğüne bağlı olan Olgunlaşma Enstitülerinin kurumsal dönüşüm vizyonu kapsamında geleneksel Türk el sanatlarının korunması, modern tasarımlarla güncellenmesi ve ticarileştirilerek pazara sunulması amacıyla kurulan bir marka ve satış mağazasıdır.

^{Emine Erdoğan Bohça Koleksiyonundaki Özel Tasarım Bir Ürünü İncelerken} (AA)

1945 yılında Refia Övünç tarafından Beyoğlu İstiklal Caddesi’nde açılan ilk Olgunlaşma Enstitüsü, zamanla Türkiye genelinde 29 ilde 30 kuruma ulaşmıştır. Enstitülerin düşen kurumsal kapasitelerini artırmak ve el sanatlarını çağdaş tasarımlarla yenilemek amacıyla Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan himayesinde kurumsal dönüşüm çalışmaları başlatılmıştır.

Dönüşüm sürecinde akademisyenler, tasarımcılar ve moda dünyasından isimlerden (Prof. Dr. Hülya Tezcan, Serap Ekizler Sönmez, Banu Yentür, Suzan Toplusoy, Büşra Cebeci, Rümeysa Kış, Özen Çopuroğlu) oluşan bir danışma kurulu kurulmuştur. Kurul koordinesinde enstitülerin müze, arşiv ve üretim kapasiteleri incelenmiş; danışma kurulu üyelerinden Suzan Toplusoy ve Banu Yentür’ün yönlendirmeleri doğrultusunda ürün denemeleri yapılmış ve prototipler hazırlanmıştır. Belirlenen kalite standartları, tüm olgunlaşma enstitülerine deklare edilerek üretim süreçleri bu esaslara göre düzenlenmiştir. Ayrıca bu süreçte enstitülerin Ar-Ge temelli dönüşümünü sağlamak, insan kaynağının niteliğini artırmak, müfredatı güncellemek ve özel atölye/eğitim programları yürütmek amacıyla Beyoğlu Refia Övüç Olgunlaşma Enstitüsü bünyesinde Olgunlaşma Akademisi ve Sanat ve Tasarım Kütüphanesi kurulmuştur.^【1】

^{Bohça Mağazası logosu (Yapay Zeka ile Oluşturulmuştur)}

Logodaki dairesel form Anadolu’yu bir nakış kasnağı gibi simgelerken, kurumsal olgunlaşmayı ve kazandırılan mesleki “altın bileziği” temsil eder. İnsan elinden çıkmışçasına doğal duran ve kasnağa işlenen ipliği yansıtan minimal “e” tipografisi; el, emek ve enstitü kavramlarını bir araya getirir. Harfin ucunun açık ve kısa bırakılması ise bu köklü zanaat kültürünü gelecek kuşaklara kesintisiz aktarma sembolüdür.

Bohça markasının ilk mağazası, İstanbul İstiklal Caddesi’nde bulunan Beyoğlu Refia Övüç Olgunlaşma Enstitüsü binasının yan tarafındaki binada 5 Haziran 2021 tarihinde açılmıştır. Mağaza, 18 Kasım 2021 tarihinde doğrudan Beyoğlu Refia Övüç Olgunlaşma Enstitüsü bünyesine devredilmiştir.

Açılışa Emine Erdoğan, Millî Eğitim Bakanlarından Ziya Selçuk, Kültür ve Turizm Bakan Yardımcılarından Ahmet Misbah Demircan, Ticaret Bakan Yardımcılarından Rıza Tuna Turagay, İstanbul Valilerinden Ali Yerlikaya'nın eşi Hatice Nur Yerlikaya, Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlerinden (HBÖGM) Yusuf Büyük, HBÖGM Daire Başkanlarından Meral Altınkaya, Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanlarından İsmail Gülle, İstanbul İl Millî Eğitim Müdürlerinden Levent Yazıcı ile iş ve tasarım dünyasından isimler katılmıştır.

^{Emine Erdoğan Bohça'nın Galataport'taki İkinci Şubesinin Açılışını Yaparken} (AA)

Açılışın ardından markanın uluslararası tanınırlığını artırmak adına Millî Eğitim Bakanlığı, Ticaret Bakanlığı ve İstanbul Hazır Giyim ve Konfeksiyon İhracatçıları Birliği (İHKİB) arasında iş birliği protokolleri imzalanmıştır. Fiziki mağazacılığın yanı sıra e-ticaret ve sosyal medya kanalları da oluşturulan markanın ikinci şubesi, 24 Aralık 2022 tarihinde İstanbul Galataport Paket Postanesi bölümünde Emine Erdoğan, Millî Eğitim Bakanı Mahmut Özer ve davetlilerin katılımıyla hizmete girmiştir.

Bohça'da yer alan ürünler, "Olgunlaşma Enstitüleri Kurumsal Dönüşüm Manifestosu" kapsamında belirlenen sadeleşme, derinleşme, nitelikli özgünlük, gelenekli yenilikçilik ve kültürel temsile uygunluk olmak üzere beş temel kıstasa göre üretilmektedir. Enstitülerin başlangıçta dikiş ve nakışla başlayan; zamanla kuyumculuk, el sanatları ve seramiğe genişleyen üretim alanlarından yararlanılarak hazırlanan ürünlerde Türk el zanaatları, motifleri ve enstitü arşivlerindeki desenler kullanılmaktadır. Mağazada müşterilere başta giyim olmak üzere ev aksesuarları, yemek takımları, salon takımları, kırlentler, namaz grubu, bohçalar, hamam grubu, takı ve aksesuarlar olmak üzere birçok alanda hizmet sunulmaktadır.^【2】

Bohça, ticari kâr amacı güden bir işletme olmayıp mağazadan elde edilen gelirin tamamı olgunlaşma enstitülerinin gelişimine, eğitim kapasitelerinin artırılmasına ve öğrencilerin eğitim harcamalarına aktarılmaktadır. Bu gelirlerin bir kısmı, öğrencilerin gerek yurt içinde gerekse yurt dışındaki moda ve tasarım merkezlerinde eğitimlerini geliştirmeleri ve mezuniyet sonrasında Bohça markasında veya sektörün öncü kuruluşlarında istihdam edilmeleri amacıyla bütçelenmektedir.^【3】