Çakallı Menemeni

Çakallı Menemeni, Türkiye’nin Karadeniz Bölgesi’nde yer alan Samsun ilinin Kavak ilçesine bağlı Çakallı Mahallesi’ne özgü bir yemek türüdür. Adını üretildiği yerden alan bu menemen çeşidi, Samsun-Ankara kara yolunun 30. kilometresinde bulunan Çakallı mevkiinde ortaya çıkmıştır. İlk olarak 1949 yılında bir kamyon şoförünün menemen istemesi üzerine hazırlanmış, zamanla bölgede yoğun olarak tüketilmeye başlanmıştır. Talebin artması sonucu, bölgede menemen üzerine uzmanlaşmış işletmeler açılmıştır.

Coğrafi İşaret ve Tescil

Çakallı Menemeni'nin geleneksel üretim yöntemlerinin korunması amacıyla 2019 yılında Samsun Ticaret Borsası tarafından Türk Patent ve Marka Kurumu’na (TÜRKPATENT) başvuru yapılmıştır. Başvuru sonucunda 2020 yılı Şubat ayında "Yemekler ve Çorbalar" kategorisinde “Geleneksel Ürün Adı” olarak tescillenmiştir. Tescil süreci tamamlandıktan sonra, ürünün üretiminde denetim görevi Kavak İlçe Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü tarafından oluşturulan komisyona verilmiştir.

Üretim Özellikleri ve Ayırt Edici Nitelikler

Çakallı Menemeni, içerik ve hazırlanış bakımından klasik menemen türlerinden ayrılmaktadır. Soğan içermemesi temel ayırt edici özelliktir. Kullanılan sebzelerin yöresel üretim olması tercih edilir. Domates, kabuğu ince ve lifsiz yapıda olan türlerden seçilir. Yumurtanın yalnızca sarısı kullanılır. Pişirme işlemi çoğunlukla bakır tavada ve yüksek ateşte yapılır. Tereyağı kullanımı zorunludur. Pişirme işleminin son aşamasında rendelenmiş kaşar peyniri eklenir.

Standart Tarif (Tescil Belgesine Göre)

Malzemeler:

• Domates: 230 g
• Tereyağı: 50 g
• Tam yağlı taze veya olgunlaştırılmış kaşar peyniri: 35 g
• Tavuk yumurtası sarısı: 2 adet (en az "M - Orta" sınıfı)
• Tatlı yeşilbiber: 10 g
• Kırmızı pul biber: 3 g
• İsteğe bağlı olarak kırmızı toz biber: 3 g
• Tuz: 3 g

Hazırlanışı:

1. Tavaya konulan tereyağı yüksek ateşte eritilir.
2. İnce doğranmış yeşilbiber eklenerek kavrulur.
3. Kabukları soyulmuş ve en fazla 1 cm kalınlığında doğranmış domatesler eklenir.
4. Karışım karıştırılarak pişirilir, ezilerek püre hâline getirilir.
5. Kısık ateşe alınarak baharat ve tuz ilave edilir.
6. Rendelenmiş kaşar peyniri eklenir.
7. Yumurtaların sarıları eklenir, karışım sürekli karıştırılarak 30-45 saniye daha pişirilir.
8. Hazırlanan menemen tavada servis edilir.

Alternatif Tarifler ve İçerik Varyasyonları

Çakallı Menemeni’nin farklı versiyonları da bulunmaktadır. İsteğe bağlı olarak pastırma, sucuk veya kuşbaşı et eklenebilir. Bu tür et ürünleri tarifte 50 gramlık porsiyonlarla kullanılır. Karışık içerikli tariflerde, toplam miktar yine 50 gramı geçmemek üzere çeşitlendirilebilir.

Örnek alternatif tarifte kullanılan miktarlar:

• Tereyağı: 250 g
• Domates: 600 g
• Yeşilbiber: 15 g
• Kaşar peyniri: 100 g
• Pastırma: 10 g
• Yumurta: 8 adet

Bu tarifte domatesler ezilerek pişirilir, ardından pastırma ve kaşar peyniri eklenir. Yumurtalar çırpılarak karışıma eklenir ve istenilen kıvama göre pişirme işlemi tamamlanır.

Sunum Özellikleri

Çakallı Menemeni, pişirildiği tavada servis edilir. Porsiyonlar bireysel veya çok kişilik olarak hazırlanabilir. Serviste genellikle yörede üretilen ekmek tercih edilir.