Çanakkale Kent Müzesi ve Arşivi

Çanakkale Kent Müzesi ve Arşivi, kentin somut ve somut olmayan kültürel mirasını korumak, belgelemek ve gelecek kuşaklara aktarmak amacıyla Çanakkale Belediyesi tarafından kurulmuş bir yerel tarih müzesidir. Çanakkale'nin merkezinde, Fetvane Sokak üzerinde yer alan kurum, kentsel bellek oluşturma misyonuyla 6 Mart 2009 tarihinde ziyarete açılmıştır. Müze, Çanakkale’nin toplumsal tarihini, ekonomisini ve geleneksel yaşam kültürünü yansıtan geniş bir arşive ev sahipliği yapmaktadır.^【1】

Müze binası, Çanakkale'nin özgün sivil mimari örneklerinden biri olup 19. yüzyılın sonlarında inşa edilmiştir. Tapu kayıtlarına göre yapının ilk maliki İstefani Sayano'dur. Bina, 1929 yılında Mübadele ile Girit'ten gelen Salih Fuat Efendi'ye satılmış; 1933 ve 1936 yıllarında farklı malikler arasında el değiştirmiştir. Tarihsel süreçte zemin katı dükkân, üst katları ise konut olarak kullanılan yapıya 1936 yılında üçüncü bir kat ilave edilmiştir. Bu tarihten itibaren 46 yıl boyunca "Emek Otel" adıyla hizmet veren bina, otelin kapanmasının ardından metruk bir hâl almıştır. 2004 yılında Çanakkale Belediyesi tarafından satın alınan tescilli yapı, restorasyon çalışmalarının tamamlanmasıyla 2009 yılında müze olarak işlevlendirilmiştir.^【2】

^{Müzede Kent Lügatı Sergisi (}AA⁾

Üç katlı yapının her katı farklı bir tematik ve idari işleve ayrılmıştır:

• Zemin Kat: Bu katta süreli sergi salonu, müze dükkânı ve bir kafeterya alanı yer almaktadır. Süreli sergiler aracılığıyla kentin esnaflık, spor veya mutfak kültürü gibi güncel temaları işlenmektedir. Ayrıca bağışlanan daktilo ve dikiş makineleri gibi kentin gündelik yaşamına dair objeler bu katta sergilenmektedir.
• Birinci Kat: Kentin kalıcı sergisine ev sahipliği yapar. Sergileme; kentin nüfus ve göç yapısı, kültürel-mimari mirası, ekonomisi, eğitimi, el zanaatları, yerel basını ve Mustafa Kemal Atatürk’ün kentteki izleri gibi başlıklar altında düzenlenen bilgi panoları ve 330'u aşkın envanterli obje ile desteklenmiştir.
• İkinci Kat: Kent arşivi ve kütüphanesini barındırmaktadır. Burada ayrıca bir restorasyon atölyesi, idari birimler ve seminerler için kullanılan çok amaçlı bir salon bulunmaktadır. Arşivde yerel gazeteler, ses kayıtları ve tematik kitaplar araştırmacıların kullanımına sunulmaktadır.

Müze, yaşayan bir kültür merkezi olma hedefiyle çeşitli periyodik etkinlikler ve yayınlar gerçekleştirmektedir:

• Kent Sohbetleri: Genellikle her çarşamba akşamı düzenlenen söyleşilerde, Çanakkale tarihine tanıklık etmiş kişiler anılarını paylaşmaktadır. Örneğin, Girit göçmenlerinin hikâyeleri, kentin eski ticari hayatı veya yerel basın tarihi gibi konular, uzmanlar ve tanıklar eşliğinde ele alınmaktadır.
• Yayınlar: 2009 yılında yayın hayatına başlayan Fetva dergisi, adını müzenin bulunduğu sokaktan almaktadır ve her sayıda müzenin süreli sergi temasını derinlemesine inceleyen dosya konularına yer vermektedir. Ayrıca müzenin etkinlik takvimini ve yeni edinilen nesnelerin öykülerini içeren aylık bültenler hem basılı hem dijital olarak paylaşılmaktadır.
• Çanakkale Müzeler Buluşması: Müzenin kuruluş yıl dönümlerinde düzenlenen bu etkinlik, bölgedeki diğer müzelerin temsilcilerini bir araya getirerek yerel müzecilik sorunlarının tartışılmasını sağlamaktadır.

Çanakkale Kent Müzesi ve Arşivi, pazartesi günleri hariç haftanın her günü 09:00 ile 18:00 saatleri arasında ücretsiz olarak ziyaret edilebilmektedir. Müze bünyesinde düzenlenen konferanslar, müzik dinletileri ve belgesel gösterimleri gibi etkinliklerin tamamı halkın katılımına açıktır.