Çuvaldız

Alıntıla

Çuval ve benzeri kalın dokumaları dikmekte kullanılan, ucu yassı, büyük ve genellikle eğri biçimli bir dikiş iğnesidir."Çuvaldız olmadan yelken bezi kolay kolay dikilemez."

İsim

(Eski kullanım) Su saatlerinin bulunmadığı dönemlerde, akarsu debisini ölçmekte kullanılan geleneksel bir ölçü birimidir."İki hilâl bir çuvaldız sayılır, dört çuvaldız bir masura ederdi."

İsim

İşaret Dili

Köken
Farsça "çuval" anlamındaki cuvāl ve "dikici, iğne" anlamlarındaki dūz kelimelerinin birleşiminden oluşmuştur. “Çul diken” anlamına gelen bu birleşik kelime, Türkçeye Farsçadan geçmiştir. 13. yüzyıldan itibaren, Codex Cumanicus gibi kaynaklarda čualdus biçiminde belgelenmiştir.
Kullanım Alanları
Gündelik Hayat: Özellikle çuval, yorgan, çadır gibi kalın kumaşların dikiminde kullanılan bir el aletidir.
Halk Deyimi: Başkasına öğüt vermeden veya eleştiride bulunmadan önce, kişinin önce kendini ve kendi davranışlarını gözden geçirmesi gerektiğini anlatan durumlardan söz edilirken kullanılır. Bu anlam, özellikle “İğneyi kendine, çuvaldızı başkasına batır” gibi atasözlerinde mecaz bir şekilde ifade edilir.
Tarihsel Ölçü Birimi: Osmanlı döneminde suyun akışını ölçmekte kullanılan geleneksel birim sisteminde yer alır.

Kaynakça

"Çuvaldız." Kubbealtı Lugatı, Erişim Tarihi 24 Haziran 2025. https://lugatim.com/s/%C3%87UVALDIZ

"Çuvaldız." Nişanyan Sözlük, Erişim Tarihi 24 Haziran 2025. https://www.nisanyansozluk.com/kelime/%C3%A7uvald%C4%B1z

"Çuvaldız." Türk Dil Kurumu Sözlüğü, Erişim Tarihi 24 Haziran 2025. https://sozluk.gov.tr