Dağlı Kuyluca Mağarası

Dağlı Kuylucu, Türkiye’nin en derin mağaralarından biri olup, Kastamonu il sınırlarında, Şenpazar ilçesi, Dağlı köyü yakınlarında yer almaktadır. 1990’ların başında keşfedilen bu mağara, 1994 yılında ATLAS dergisinde geniş bir şekilde yer alarak dikkatleri üzerine çekmiştir. Boğaziçi Üniversitesi Mağara Araştırma Kulübü (BÜMAK) tarafından haritası çıkarılan Dağlı Kuylucu, Türkiye'nin en derin mağaraları sıralamasında 17. sırada, Karadeniz Bölgesinde ise 1. sırada yer almaktadır. Mağaranın bilinen derinliği -290 metredir ve içinde hala birçok keşfedilmemiş alan bulunmaktadır. Mağara, bilimsel araştırmalar ve keşifler için önemli bir merkez olmuştur.

Dağlı Kuyluca Mağrası, Kastamonu (Kaynak: Mağra Araştırma Derneği)

Topografik Özellikler

Dağlı Kuylucu, kireçtaşı tabakalarından oluşan ve suyun etkisiyle çökmüş bir dolin yapısına sahip bir mağaradır. Yapılan çalışmalar, mağaranın duvarlarının ve tavanlarının su etkisiyle oluşan çökmelerle meydana geldiğini ortaya koymuştur. Mağara içinde yatay yönelimli galeriler bu teoriyi desteklemektedir. Ayrıca, orman içinden doğan bir su kaynağı, mağara girişinin 50 metre kadar altından fışkırarak mağaranın derinliklerine doğru akmaktadır.

Çevresel Özellikler

Dağlı Kuylucu'nun çevresi yoğun ormanlık alanlarla kaplıdır ve mağara ağzı, bu nedenle uzaktan görünmemektedir. Mağaraya yaklaşabilmek için özellikle kayalıklardan iniş yapılması gerekmektedir. Çevrede suyun aşındırma etkisiyle oluşmuş doğal su yolları, çukurlar ve "cadı kazanı" adı verilen ilginç doğal yapılar bulunmaktadır.

Ulaşım ve Konaklama

Dağlı Kuylucu'ya ulaşım, Kastamonu-Cide karayolundan sağlanmaktadır. Hamitli köyüne ayrılan yoldan sonra, tabelalarla gösterilen noktadan yaklaşık 250 metre yürüdükten ve kayalardan oluşan 25-30 metrelik bir inişin ardından mağara ağzına ulaşılabilir. Mağaraya yakın ormanlık alanda kamp yapma alanları bulunmaktadır ve arazi araçlarıyla bu bölgelere erişim sağlanabilir. Cide ilçesinde ise çeşitli otel ve pansiyonlar, konaklama için uygun seçenekler sunmaktadır.

Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

Dağlı Kuylucu'ya giriş, uygun ekipmanla yapılması gereken bir etkinliktir. Bölgedeki kayalar yaz aylarında bile nemli ve kaygandır. Bu nedenle, mağaraya girmeden önce uygun ayakkabılar ve ekipman kullanılması gerekmektedir. Ayrıca, mağaranın çevresindeki kayalıklara yaklaşırken dikkatli olunması ve gerektiğinde yerel rehberlerden yardım alınması tavsiye edilmektedir.

Efsaneler

Dağlı Kuylucu hakkında çevre köylerinde anlatılan bir efsane, mağaranın derinliklerinde "Kuyluç Kızı" adlı bir kızın yaşadığına dairdir. Bu efsaneye göre, mağaraya yaklaşan genç erkekleri sesiyle büyüleyip mağaraya çektiği rivayet edilmektedir. Bu nedenle, çevre köylerdeki genç erkekler mağaraya yaklaşmaktan kaçınmaktadır.

Koruma Durumu

Dağlı Kuylucu, 2020 yılında Karabük Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonu tarafından "Tabiat Varlığı – B Grubu Mağara" olarak tescillenmiş ve bu karar, 2020 yılında Bakanlık Makamı tarafından onaylanmıştır. Mağara, bu statü ile doğal bir varlık olarak korunmaktadır.