David Hockney (1937-2026), 20. ve 21. yüzyıl çağdaş sanatında yer alan İngiliz ressam, çizim ustası, fotoğrafçı ve sahne tasarımcısıdır. 1937'de Bradford, Yorkshire'da doğan sanatçı, 1960'larda Pop Art hareketi içinde bulunmuş; kariyeri boyunca resim, fotoğraf kolajları, sahne tasarımı ve dijital çizimler üretmiştir. Hockney, 12 Haziran 2026'da Londra'daki evinde 88 yaşında ölmüştür.

David Hockney, 9 Temmuz 1937'de Bradford, Yorkshire'da Kenneth ve Laura Hockney'nin beş çocuğundan dördüncüsü olarak doğmuştur. Babası Kenneth vicdani retçidir, sosyal adaletsizlik ile nükleer silahlanmaya karşı tutum almıştır; annesi Laura ise Hristiyandır. İkinci Dünya Savaşı sırasında, 1940'taki bir patlamada mahalleleri hasar gören ailenin Hockney'nin sanatsal faaliyetlerini desteklediği belirtilmektedir.

Savaş dönemindeki kâğıt kıtlığı nedeniyle mutfak zeminlerine ve kilise kitaplarına çizimler yapan Hockney; Picasso, Matisse ve Fragonard'ın çalışmalarını incelemiştir.

Hockney, 16 yaşında burslu olarak Bradford School of Art'a kabul edilmiştir. 1953-1957 yılları arasında bu okulda Norman Stevens, David Oxtoby ve John Loker gibi isimlerle eğitim görmüştür. Bu dönemde çalışmalarını şövale başında sürdüren Hockney, bir sınavda "Bilimde iyi değilim ama çizebilirim" ifadesini kullanmıştır. Dönemin öğretmenlerinden biri hazırladığı raporda, "Sanat konusundaki coşkusunun kariyer yapmak için tek başına yeterli olmadığını anlamalı" değerlendirmesinde bulunmuştur.

1959 yılında Royal College of Art'a kabul edilen Hockney; R.B. Kitaj, Derek Boshier, Allen Jones, Peter Phillips ve Patrick Caulfield ile çalışmış ve 1962'de okuldan altın madalya ile mezun olmuştur. Askerlik hizmetini vicdani retçi olarak, hastane görevlisi statüsünde yerine getirmiştir.

Öğrencilik yıllarında Tate London'da düzenlenen Picasso sergisini ziyaret etmiştir. Sınıf arkadaşı R.B. Kitaj'ın, kişisel olarak ilgi duyduğu konuları resmetmesi yönündeki tavsiyesini dikkate almıştır. 1963 yılında John Kasmin Galeri'de ilk kişisel sergisini açan Hockney, aynı yıl New York'a giderek Andy Warhol, Dennis Hopper ve Metropolitan Müzesi küratörü Henry Geldzahler ile bir araya gelmiştir.

Hockney, İngiltere'de eşcinselliğin yasa dışı olduğu dönemde eşcinsel kimliğini sanat çalışmaları aracılığıyla ifade etmiştir. Royal College of Art yıllarında ürettiği bir portrede kendisini Amerikalı şair Walt Whitman ile birlikte resmetmiştir.

Londra'ya döndüğünde gümrük görevlilerinin sahip olduğu dergilere el koyması üzerine sansür karşıtı bir kampanya yürütmüş; bu sürece dönemin İçişleri Bakanı James Callaghan müdahil olmuştur. 1988 yılında, İngiltere parlamentosundaki eşcinsellik karşıtı yasa teklifini protesto etmek amacıyla Tate Galeri'deki retrospektif sergisini iptal etmiştir.

Sanatçının Amerikan günlük yaşamını konu edinen çalışmaları, 1964 kışındaki Los Angeles ziyaretiyle başlamıştır. Bu dönemde yağlı boya kullanımını bırakarak akrilik boyaları benimsemiş, çevresindeki yapıları resmetmiştir.

1964-1971 yılları arasında ürettiği yüzme havuzu resimleri, Amerikan yaşam biçimini ele alan serilerindendir. Bu serideki çalışmalarda, akrilik boyayla suyun yansımasını ve yüzey hareketlerini aktarmak için farklı fırça teknikleri kullanılmıştır.

1965'te University of Colorado'da, 1966'da UCLA'de dersler veren Hockney, UCLA'de sonraki süreçte resimlerinde figür olarak yer alacak olan öğrencisi Peter Schlesinger ile tanışmıştır. Aynı yıl Betty Freeman'ı resmettiği Beverly Hills Housewife çalışmasını; 1967'de Berkeley'de ders verdiği dönemde ise A Bigger Splash adlı eserini tamamlamıştır.

243x244 cm ölçülerindeki tuval üzerine akrilik boyayla yapılan bu eserde, arka planda bir California evi, ön planda ise tramplenden suya giren birinin oluşturduğu su sıçraması betimlenmiştir. Hockney bu çalışmasında insan figürüne doğrudan yer vermemiştir. Sanatçı bu eser için, "Sıçrama iki saniye sürer ama onu resmetmek iki haftamı aldı" ifadesini kullanmıştır. Eser, Tate Britain koleksiyonundadır.

Bu eser, Kasım 2018'de New York'taki Christie's müzayedesinde 90,3 million dolara satılarak o dönem yaşayan bir sanatçıya ait açık artırma rekoru olarak kayıtlara geçmiştir. Resimde, havuz kenarında duran bir figür, suyun içindeki başka bir figüre bakmaktadır. Havuzun dışındaki figür Peter Schlesinger'ı betimlemektedir. Resmin 1972'deki ilk satış bedeli 20.000 dolardır. Hockney bu tabloyu iki haftalık çalışma süreci sonunda tamamlayarak sergiye teslim etmiştir.

1997 yılındaki Los Angeles ziyaretinin ardından fovist tarzda manzara resimleri yapmaya başlayan Hockney, Yorkshire manzaralarına yönelmiştir. A Closer Grand Canyon (1998) adlı eseri, fotoğraftan yararlanılmadan, doğrudan çizilen eskizlere dayanarak atölyede tamamlanmış 60 adet eşit büyüklükte tuvalden oluşmaktadır. 2007 tarihli Bigger Trees Near Warter ise 50 adet tuvalden oluşan büyük ölçekli bir çalışmadır. Yorkshire'daki bir bölgeyi betimleyen bu resim altı haftada tamamlanmış ve Tate Modern Londra'ya bağışlanmıştır.

1982 yılında Los Angeles'ta polaroid fotoğraflarla çok parçalı fotokolajlar üretmeye başlayan Hockney, Drawing With A Camera adlı 150 çalışmadan oluşan sergisini New York'ta açmıştır. Bu çalışmalarda farklı açı, uzaklık ve ışık koşullarında çekilen fotoğraflar birleştirilerek perspektif ve boşluk unsurları ele alınmıştır; bu yöntem kübist sanatçıların yaklaşımıyla ilişkilendirilmektedir.

1986 yılında Paintbox adlı dijital aracı kullanan Hockney, BBC'nin Painting with Light programı kapsamında video kayıt altında dijital resimler oluşturmuştur. Aynı yıl renkli yazıcıları ve el yapımı yazıcı çıktılarını, 1990'da ise faks makinelerini ve lazer yazıcıları üretim sürecine dahil etmiştir.

2009'da iPhone, 2010'da ise iPad kullanmaya başlayan Hockney, 2010 yılında Paris'teki David Hockney: Fleurs Fraîchessergisinde dijital çalışmalarını iPad ekranlarında sergilemiştir. 2011 yılında İngiltere'de yapılan bir ankette etkili sanatçılar arasında gösterilen Hockney'nin iPad çizimleri, New Yorker dergisine üç kez kapak olmuştur.

^{Baharın Gelişi, Normandiya, 2020} (Anadolu Ajansı)

Pandemi döneminde Normandiya'daki evinde iPad ile 116 resim üreten sanatçı, bunları The Arrival of Spring, Normandy, 2020 adlı sergiyle paylaşmıştır. Küratör Edith Devaney, Hockney'nin iPad tercihini tuval hazırlığı veya boya kuruma süreci gerektirmeden renkleri katmanlar halinde çalışabilme imkanına bağlamıştır. Bu sergi, 11 Mayıs 2022'de Sakıp Sabancı Müzesi'nde açılmıştır.

^Sinestezi (Anadolu Ajansı)

Hockney'nin biyografik özellikleri arasında sinestezi deneyimi yer almaktadır. Nörolog Richard E. Cytowic, Hockney'nin opera setlerini resmetmeye başladıktan sonra bu durumun farkına vardığını aktarmıştır. Cytowic; Hockney, Vladimir Nabokov ve Wassily Kandinsky'yi sinestet sanatçılara örnek göstererek bu durumun yaratıcı alanlardaki metafor kullanımıyla ilişkisini öne sürmüştür. Sinestezi, bir sesin, harfin veya sayının renk olarak da algılanabildiği nörolojik bir durumdur.

1990'dan itibaren operalar için sahne ve görüntü tasarımları yapan Hockney, bu çalışmaların etkisiyle yarı-soyut resimlere yönelmiştir. Tasarladığı yapımlar arasında Mozart'ın Die Zauberflöte (1978) operası ile Richard Strauss'un Die Frau ohne Schatten (1992) operasının Royal Opera House'daki prodüksiyonu yer almaktadır.

Hockney, Margaret Thatcher hükümetinin eşcinsellik karşıtı politikalarını eleştiren kampanyalarda yer almıştır. 1990 yılında kendisine teklif edilen şövalyelik unvanını reddeden sanatçı, 1997'de onur nişanını, ardından da Kraliçe II. Elizabeth'in kişisel takdiri olarak gördüğü Liyakat Nişanı'nı kabul etmiştir. 1980'lerdeki AIDS salgını sürecinde çevresinden kişileri kaybeden Hockney, bu dönemde arkadaşlarının portrelerini çizmiştir.

Hockney, yaşamının son yıllarını Fransa'nın Normandiya bölgesinde geçirmiştir. Burada manzara resimleri ve iPad çalışmalarına devam etmiştir. 2023 yılında Londra'da düzenlenen sinematik deneyimde, 11 metre yüksekliğindeki duvarlara resimleri, fotoğrafları ve opera sahneleri yansıtılmıştır. Sanatçı bu dönemde şarkıcı Harry Styles dahil olmak üzere çeşitli kişilerin portrelerini çizmiştir. David Hockney, 12 Haziran 2026'da Londra'daki evinde hayatını kaybetmiştir.