Fatma Betül Sayan Kaya (31 Ocak 1981, İstanbul), Türkiye'de 2016–2018 yılları arasında Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı görevini üstlenen Türk siyasetçi, elektrik-elektronik mühendisi ve tıp doktorudur.^【1】2015 ve 2018 genel seçimlerinde İstanbul milletvekili seçilerek Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) 26. ve 27. dönemlerinde görev yapmıştır.^【2】Bakanlığı sırasında, Mart 2017'de Türkiye ile Hollanda arasında yaşanan diplomatik krizin merkezindeki isimlerden biri olmuş, sonraki yıllarda AK Parti Sosyal Politikalar Başkanlığı görevini yürütmüştür.^【3】Eylül 2026'da parti yönetimindeki görevlerinden ayrılmış ve Kasım 2026'da sermaye piyasası işlemlerine ilişkin bir soruşturma kapsamında tutuklanmıştır.^【4】

Fatma Betül Sayan Kaya, 31 Ocak 1981 tarihinde İstanbul'un Fatih ilçesinde hukukçu bir ailenin üçüncü çocuğu olarak dünyaya gelmiştir.^【5】İlköğrenimini Fatih İlkokulunda tamamlamış, ardından Beyoğlu Anadolu Lisesinden (English High School) mezun olmuştur.^【6】

^{Fatma Betül Sayan Kaya Mezun Olduğu Okulda Karne Dağıtırken (}Anadolu Ajansı⁾

Üniversite sınavlarında gösterdiği başarının ardından Bilkent Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümünde burslu olarak öğrenim görmüş ve buradan şeref derecesiyle mezun olmuştur.^【7】Mühendislik eğitiminin ardından İstanbul'da bir süre proje mühendisi olarak çalışmış, daha sonra Amerika Birleşik Devletleri'ndeki New York Üniversitesi bünyesinde faaliyet gösteren NYU-Poly'de meme kanserinin termal görüntülenmesi üzerine lisansüstü çalışmalar yürütmüştür.^【8】Daha sonra İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesini tamamlayarak tıp doktoru ünvanını almıştır.^【9】

İngilizce ve Almanca bilen Kaya, çocuk psikiyatrisi uzmanı Dr. İlyas Kaya ile evli olup iki çocuk annesidir.^【10】

Fatma Betül Sayan Kaya, mesleki hayatına İstanbul'da proje mühendisi olarak başlamıştır.^【11】Siyasi kariyerine ise 2009 yılında Adalet ve Kalkınma Partisi'nin (AK Parti) İstanbul İl Teşkilatı'nın 5. Olağan Kongresi'nde İl Yönetim Kurulu üyeliğine seçilerek adım atmıştır.^【12】

2010–2012 yılları arasında dönemin Başbakanı ve AK Parti Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın genel başkan danışmanlığı görevini yürütmüştür.^【13】2012 yılında gerçekleştirilen kongrede yeniden AK Parti İstanbul İl Yönetim Kurulu üyeliğine seçilmiş ve tanıtım ve medyadan sorumlu il başkan yardımcılığına getirilmiştir.^【14】 Bu görevi sırasında partinin İstanbul teşkilatındaki sosyal medya yapılanmasının geliştirilmesi, 39 ilçede ekiplerin oluşturulması ve üç kademeli sosyal medya eğitimlerinin başlatılması çalışmalarına öncülük etmiştir.^【15】Aynı dönemde AK Parti İstanbul Kültür ve Sanat Politikaları Komisyonu başkanlığı görevini de üstlenmiştir.^【16】

^{AK Parti 6. Olağan Büyük Kongresi Sonrası Devir Teslimden Bir Kare (}Anadolu Ajansı⁾

2014 Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde Recep Tayyip Erdoğan'ın İstanbul seçim ofisinde tanıtım ve medya sorumlusu olarak görev yapmıştır.^【17】12 Eylül 2015 tarihinde gerçekleştirilen AK Parti 5. Olağan Büyük Kongresi'nde Merkez Karar ve Yönetim Kurulu (MKYK) üyeliğine seçilmiş, 13 Eylül'de araştırma ve geliştirme (Ar-Ge) işlerinden sorumlu genel başkan yardımcılığına getirilmiştir.^【18】

1 Kasım 2015 genel seçimlerinde İstanbul 2. seçim çevresinden AK Parti milletvekili seçilerek Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) 26. döneminde görev yapmaya başlamıştır.^【19】25 Kasım 2015 tarihinde gerçekleştirilen Merkez Yürütme Kurulu (MYK) görev değişikliği kapsamında AK Parti Dış İlişkilerden Sorumlu Genel Başkan Yardımcılığı görevine getirilmiştir.^【20】

Fatma Betül Sayan Kaya, 24 Mayıs 2016 tarihinde Başbakan Binali Yıldırım başkanlığında kurulan 65. Hükûmette Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı olarak görevlendirilmiştir. Bu göreve 35 yaşında atanarak kabinenin en genç üyesi olmuştur. Kaya, 19 Temmuz 2017 tarihinde gerçekleştirilen kabine değişikliğinde de görevini sürdürmüş ve 10 Temmuz 2018 tarihine kadar bakanlık yapmıştır.^【21】

Bakanlığı döneminde aile politikaları, çocukların korunması, kadınların toplumsal ve ekonomik konumlarının güçlendirilmesi, engelli ve yaşlı bireylere yönelik hizmetler ile sosyal yardımlar üzerinde çalışmalar yürütülmüştür. Bu kapsamda, ihtiyaç sahibi ailelerin belirlenmesi ve uygun sosyal hizmetlere yönlendirilmesi amacıyla Aile Sosyal Destek Programı'nın (ASDEP) yaygınlaştırılmasına yönelik faaliyetler gerçekleştirilmiştir. Program kapsamında 2016 yılının ikinci yarısında 1.500 personel istihdam edilmiş ve saha çalışmaları yürütülmüştür. Sosyal hizmetlere erişimin artırılması amacıyla hizmet merkezlerinin sayısı da genişletilmiş, 2016 yılı sonunda 215 olan sosyal hizmet merkezi sayısı Kasım 2017 itibarıyla 268'e ulaşmıştır.^【22】

^{Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Döneminde Yapılan Bitlis Ziyareti'nden Bir Kare (}Anadolu Ajansı⁾

Çocukların korunmasına yönelik çalışmalarda aile temelli bakım modellerinin yaygınlaştırılmasına ağırlık verilmiştir. Sosyal ve ekonomik destek programları aracılığıyla çocukların ailelerinden ayrılmadan desteklenmesi, koruyucu aile uygulamalarının geliştirilmesi ve kuruluş bakımındaki çocukların ev tipi bakım modellerine geçirilmesi üzerinde durulmuştur. Kasım 2017'de TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda sunulan verilere göre yaklaşık 105 bin çocuk sosyal ve ekonomik desteklerden yararlanırken 5.460 çocuk koruyucu aile yanında yaşamaktaydı. Aynı dönemde çocukların internet ve dijital oyunlar üzerinden karşılaşabilecekleri risklerin belirlenmesi amacıyla bakanlık bünyesinde Sosyal Medya Çalışma Grubu oluşturulmuştur.^【23】

Kaya'nın bakanlığı sırasında kadınlara yönelik politikaların önemli başlıklarından birini kadına yönelik şiddetle mücadele oluşturmuştur. Bu doğrultuda hazırlanan Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele Ulusal Eylem Planı (2016–2020), mevzuat düzenlemeleri, farkındalığın artırılması, koruyucu ve önleyici hizmetler, sağlık hizmetleri ve kurumlar arası iş birliği olmak üzere beş temel alana odaklanmıştır.^【24】

Bakanlık bünyesinde faaliyet gösteren Şiddet Önleme ve İzleme Merkezlerinin (ŞÖNİM) sayısı artırılmış, 2016 yılı sonunda 49 ilde hizmet veren merkezler Kasım 2017 itibarıyla 68 ile yaygınlaştırılmıştır. Ayrıca Haziran 2017'de bakanlığın veri sistemi, 6284 sayılı Kanun kapsamında verilen tedbir kararlarına erişimi kolaylaştırmak amacıyla Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) ile entegre edilmiştir.^【25】

Kadınların eğitim, istihdam ve karar alma süreçlerine katılımını artırmaya yönelik çalışmalar kapsamında Kadının Güçlenmesi Strateji Belgesi ve Eylem Planı (2018–2023) hazırlanmıştır. Kaya'nın bakanlığı döneminde uygulamaya konulan belge; eğitim, sağlık, ekonomi, karar alma mekanizmalarına katılım ve medya olmak üzere beş temel politika alanını kapsamıştır. Plan doğrultusunda kadınların ekonomik faaliyetlere katılımının desteklenmesi, girişimcilik imkânlarının geliştirilmesi ve kamu kurumları, yerel yönetimler, üniversiteler ile sivil toplum kuruluşları arasında iş birliğinin güçlendirilmesi hedeflenmiştir.^【26】

^{Fatma Betül Sayan Kaya Bakanlı Makamında (}Anadolu Ajansı⁾

Bakanlık döneminde engelli bireylerin istihdama katılımı, yaşlıların bakım hizmetlerine erişimi, şehit yakınları ve gazilere yönelik sosyal destekler ile dezavantajlı grupların toplumsal hayata katılımı konularında da faaliyetler yürütülmüştür. Bunun yanında, Türkiye'de geçici koruma altında bulunan Suriyeliler ve diğer yabancı uyruklu ihtiyaç sahiplerine yönelik Sosyal Uyum Yardımı Programı, Avrupa Birliği kaynakları ve Türk Kızılayı gibi kuruluşlarla iş birliği içerisinde uygulanmıştır. Kasım 2017'de açıklanan verilere göre programdan bir milyondan fazla kişi yararlanmış, ayrıca 137 bin yabancı uyruklu çocuğa şartlı eğitim yardımı sağlanmıştır.^【27】

Kaya, bakanlık görevi sırasında uluslararası toplantılara da katılmıştır. 13 Mart 2018 tarihinde Birleşmiş Milletler Kadının Statüsü Komisyonunun 62. oturumunda yaptığı konuşmada kadınların eğitim, istihdam ve toplumsal hayata katılımına ilişkin Türkiye'deki uygulamaları ele almış; savaş, terör ve zorunlu göçün kadınlar ve çocuklar üzerindeki etkilerine değinmiştir. Konuşmasında özellikle Suriyeli ve Arakanlı kadınların karşılaştıkları insani sorunlara dikkat çekmiştir.^【28】

Fatma Betül Sayan Kaya, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı döneminde, Mart 2017'de Türkiye ile Hollanda arasında yaşanan diplomatik krizin başlıca aktörlerinden biri olmuştur. Kriz, Türkiye'de 16 Nisan 2017 tarihinde gerçekleştirilecek anayasa değişikliği halk oylaması öncesinde Türk hükûmet üyelerinin Avrupa ülkelerinde yaşayan seçmenlerle buluşmak amacıyla planladıkları ziyaretler sırasında ortaya çıkmıştır.^【29】

Hollanda hükûmeti, Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu'nun 11 Mart 2017 tarihinde ülkeye yapmayı planladığı ziyarete karşı çıkmış ve kendisini taşıyan uçağın iniş iznini iptal etmiştir. Hollanda makamları, yabancı hükûmet üyelerinin ülkede resmî sıfatlarıyla seçim kampanyası düzenlemelerini uygun bulmadıklarını açıklamış ve alınan kararı kamu düzeninin korunması gerekçesiyle savunmuştur.^【30】Aynı gün Almanya'dan kara yoluyla Hollanda'ya geçen Kaya, Rotterdam'daki Türkiye Başkonsolosluğuna ulaşmak istemiştir. Ancak Rotterdam Belediye Başkanlığının konsolosluk çevresinde olağanüstü güvenlik önlemleri alınmasını öngören kararının ardından polis tarafından durdurulmuş ve başkonsolosluk binasına girişine izin verilmemiştir.^【31】

^{Bakan Kaya'ya Destek Amacıyla Rotterdam Başkonsolosluğu Önünde Toplanan Vatandaşlara Yapılan Müdahale (}Anadolu Ajansı⁾

Kaya'nın beraberindeki heyetten 14 kişi, Hollanda polisi tarafından silah ve mühimmat mevzuatının ihlal edildiği şüphesiyle gözaltına alınmış ancak üzerlerinde yapılan aramalarda silah bulunmamıştır. Gözaltına alınanlar arasında Türkiye'nin Lahey Büyükelçiliği Maslahatgüzarı ile Deventer Başkonsolosu'nun bulunduğunun anlaşılması üzerine bu kişiler serbest bırakılmıştır.^【32】Kaya ise yaklaşık altı saat süren görüşmelerin ardından Hollanda polisi refakatinde Almanya sınırına götürülmüştür.^【33】

Olaylar üzerine Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı, Hollanda'nın Ankara Büyükelçiliği Maslahatgüzarı Daan Feddo Huisinga'yı 11, 12 ve 13 Mart 2017 tarihlerinde Bakanlığa çağırmıştır. 13 Mart'taki görüşmede Hollanda makamlarına iki diplomatik nota verilmiştir. İlk notada Kaya'ya ve Türk diplomatik temsilciliklerinin mensuplarına yönelik uygulamaların 1961 tarihli Diplomatik İlişkiler Hakkında Viyana Sözleşmesi ile 1963 tarihli Konsolosluk İlişkileri Hakkında Viyana Sözleşmesi'ni ihlal ettiği vurgulanmıştır. Türkiye, Hollanda'dan resmî ve yazılı özür dilenmesini, olayların soruşturulmasını ve sorumlular hakkında gerekli işlemlerin yapılmasını talep etmiştir.^【34】 İkinci notada ise Rotterdam'da toplanan Türk vatandaşlarına yönelik polis müdahalesi, toplantı ve gösteri hakkı ile basın özgürlüğü bakımından protesto edilmiştir.^【35】

Hollanda hükûmeti, 10 Nisan 2017 tarihli ve 16 Mayıs'ta yayımlanan parlamento yazısında olaylara ilişkin tutumunu açıklamıştır. Bu açıklamada Kaya'nın Hollanda'da özel diplomatik statüye sahip olmadığı, yabancı hükûmet temsilcilerinin ülkede siyasi faaliyet yürütmek amacıyla bulunmalarının sınırsız bir hak oluşturmadığı ve alınan güvenlik önlemlerinin kamu düzeninin korunmasına yönelik olduğu savunulmuştur.^【36】Türkiye ise diplomatik temsilciliklere erişimin engellenmesini ve görevli kişilere yönelik uygulamaları uluslararası hukuka aykırı olarak değerlendirmiştir.^【37】

Kriz, iki NATO üyesi olan Türkiye ve Hollanda arasındaki diplomatik ilişkilerde ciddi bir gerilime neden olmuştur. Olayların ardından diplomatik dokunulmazlıklar, konsolosluk binalarının hukuki statüsü, yabancı devlet görevlilerinin siyasi faaliyetleri ve kabul eden devletin yetkileri tartışma konusu olmuştur.^【38】

Fatma Betül Sayan Kaya, 24 Haziran 2018 tarihinde gerçekleştirilen milletvekili genel seçimlerinde İstanbul 2. seçim çevresinden Adalet ve Kalkınma Partisi (AK Parti) milletvekili seçilerek Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) 27. döneminde görev yapmaya başlamıştır.^【39】 Bakanlık görevinin sona ermesinin ardından, 18 Ağustos 2018 tarihinde gerçekleştirilen AK Parti 6. Olağan Büyük Kongresi sonrasında oluşturulan Merkez Yürütme Kurulunda (MYK) Sosyal Politikalar Başkanlığına getirilmiştir. 19 Ağustos'ta düzenlenen devir teslim töreninde görevi Öznur Çalık'tan devralmıştır.^【40】

^{Fatma Betül Sayan Kaya BM Kurulunda (}Anadolu Ajansı⁾

TBMM'nin 27. döneminde yasama çalışmalarını sürdüren Kaya, 2021 ve 2023 yıllarına ilişkin merkezi yönetim bütçe kanunu teklifleri ile kesin hesap kanunu tekliflerinin görüşmelerinde Genel Kurulda konuşmalar yapmıştır.^【41】24 Mart 2021 tarihinde gerçekleştirilen AK Parti 7. Olağan Büyük Kongresi'nde Merkez Karar ve Yönetim Kurulu (MKYK) üyeliğini koruyan 28 isim arasında yer almıştır.^【42】 Kongrenin ardından oluşturulan MYK'de ise Sosyal Politikalar Başkanlığı görevine Jülide Sarıeroğlu getirilmiştir.^【43】

7 Ekim 2023 tarihinde düzenlenen AK Parti 4. Olağanüstü Büyük Kongresi'nin ardından belirlenen yeni MYK'de Kaya yeniden Sosyal Politikalar Başkanlığına getirilmiştir.^【44】23 Şubat 2025 tarihinde gerçekleştirilen AK Parti 8. Olağan Büyük Kongresi sonrasında oluşturulan MYK'de de Sosyal Politikalar Başkanı olarak görevlendirilmiş ve parti yönetimindeki faaliyetlerini sürdürmüştür.^【45】

Kaya, Eylül 2026'da hakkında kamuoyuna yansıyan iddiaların ardından parti bünyesinde yürüttüğü bütün görevlerinden affını istediğini açıklamıştır. Kararının gerekçesini, söz konusu iddiaların araştırılmasına yönelik sürecin görevinden kaynaklanabilecek tartışmalardan bağımsız biçimde yürütülmesi ve siyasi sorumluluk üstlenilmesi gerekliliğiyle ilişkilendirmiştir.^【46】

Fatma Betül Sayan Kaya'nın adı, Eylül 2026'da sermaye piyasalarında gerçekleştirilen işlemlere yönelik başlatılan bir soruşturma kapsamında gündeme gelmiştir. Kaya, 26 Eylül 2026 tarihinde yaptığı açıklamada, hakkında ortaya atılan iddiaların açıklığa kavuşturulması ve inceleme sürecinin siyasi görevlerinden bağımsız biçimde yürütülmesi amacıyla Adalet ve Kalkınma Partisi'ndeki bütün görevlerinden affını istediğini duyurmuştur.^【47】

AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik, 27 Eylül'de yaptığı açıklamada Kaya'nın Merkez Yürütme Kurulu (MYK) ve Merkez Karar ve Yönetim Kurulu (MKYK) üyeliklerinden ayrılma talebinin Cumhurbaşkanı ve AK Parti Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından kabul edildiğini bildirmiştir. Çelik, soruşturmanın ilgili kamu kurumları tarafından yürütüldüğünü ve hukuki sürecin sonuçlarının bekleneceğini belirtmiştir.^【48】

^{Fatma Betül Sayan Kaya (}Anadolu Ajansı⁾

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Terörizmin Finansmanı ve Aklama Suçları Soruşturma Bürosu tarafından yürütülen soruşturma kapsamında, 17 Eylül 2026 tarihinde Mali Suçları Araştırma Kurulundan (MASAK) çeşitli yatırım ve finans şirketlerinin yöneticilerine ilişkin mali veriler talep edilmiştir. Soruşturma sırasında Kaya ile eşi İlyas Kaya, 7 Ekim 2026 tarihinde İstanbul Adliyesine çağrılarak şüpheli sıfatıyla ifade vermiştir. Yaklaşık bir saat süren ifade işlemlerinin ardından her iki isim de adliyeden ayrılmıştır.^【49】

Aynı soruşturma kapsamında Kaya ve eşinin, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından açıklanan gönüllü ödeme yöntemi doğrultusunda yaptıkları başvurular da incelenmiştir. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, başvurularda belirtilen banka hesaplarında bulunan tutarların Birleşik Fon Bankası AŞ'ye aktarılmasına ilişkin olarak yedi bankaya yazı göndermiştir.^【50】

Soruşturmanın ilerleyen aşamasında SPK tarafından hazırlanan rapor ve savcılığın sevk yazısında, Kaya'nın Özata Denizcilik Sanayi ve Ticaret AŞ'nin (OZATD) hisselerine ilişkin işlemleri inceleme konusu yapılmıştır. Savcılığın değerlendirmesinde, Kaya'nın söz konusu hisseleri Nisan 2026'da satın aldığı, 16 Eylül 2026 tarihinde ise Tera Yatırım Menkul Değerler AŞ'ye virman yoluyla devrettiği ve satış bedelinin aynı gün hesabına aktarıldığı belirtilmiştir. İşlemin, ilgili fonların tasfiyesine yönelik 17 Eylül tarihli karardan bir gün önce gerçekleştirilmesi ve Kaya'nın Tera Grubu yöneticileriyle temasları, savcılık tarafından kamuya açıklanmamış bilgilere erişilmiş olabileceği şüphesi kapsamında değerlendirilmiştir.^【51】

5 Kasım 2026 tarihinde soruşturma kapsamında yeniden savcılıkta ifadesi alınan Kaya, Sermaye Piyasası Kanununa muhalefet ve suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olma suçlamalarıyla tutuklanması talep edilerek nöbetçi sulh ceza hâkimliğine sevk edilmiştir. Savcılık, sevk yazısında kuvvetli suç şüphesi bulunduğunu, kaçma ve delil karartma ihtimalleri nedeniyle adli kontrol tedbirlerinin yetersiz kalacağını ileri sürmüştür. Hâkimlik tarafından yapılan değerlendirme sonucunda Kaya'nın tutuklanmasına karar verilmiş ve karar 6 Kasım 2026 tarihinde kamuoyuna duyurulmuştur.^【52】

Aynı soruşturma kapsamında Kaya'nın eşi İlyas Kaya ile eski Sermaye Piyasası Kurulu Başkanı İbrahim Ömer Gönül hakkında ise yurt dışına çıkış yasağı ve belirli aralıklarla imza verme yükümlülüğünden oluşan adli kontrol tedbirleri uygulanmıştır.^【53】