Flannan Adası Deniz Feneri Vakası

Flannan Adası Deniz Feneri Vakası, Aralık 1900'de İskoçya'nın Dış Hebridler bölgesinde yer alan Eilean Mòr adasındaki deniz fenerinde görevli üç bekçinin (James Ducat, Thomas Marshall ve Donald McArthur) geride hiçbir iz bırakmadan ortadan kaybolması olayıdır.

15 Aralık 1900 tarihi sabah saatlerinde fenerin rutin bakım ve temizlik işlerini tamamlayan üç bekçinin akıbeti, aynı günün öğleden sonrasında belirsizliğe uğramıştır.

^{Bekçilerin Ortadan Kayboluşu (Yapay Zeka ile Oluşturulmuştur)}

İlgili tarihte, gece saatlerinde bölgeden geçen SS Archtor adlı buharlı geminin fener ışığının yanmadığını fark etmesine rağmen, bölgedeki elverişsiz hava koşulları ve fırtına nedeniyle ikmal ve yardım gemisi Hesperus adaya ancak 26 Aralık 1900 tarihinde ulaşabilmiştir.

Gemi adaya vardığında fenerden hiçbir yanıt alınamamış, bunun üzerine yedek bekçi Joseph Moore durumu incelemek amacıyla adaya çıkmıştır. Moore, 28 Aralık tarihli notlarında, bekçilerin yaşam alanlarında gerçekleştirdiği ilk incelemeyi şu sözlerle aktarmıştır:

Deniz fenerine gittim ve giriş kapısına vardığımda kapalı olduğunu gördüm. Mutfak ve depoya giden giriş kapısına yöneldim, o da kapalıydı, içerideki kapı da kapalıydı. Ama mutfak kapısı açıktı. İçeri girdiğimde şömineye baktım ve ateşin birkaç gündür yakılmadığını gördüm. Odaları sırayla gezdim ve yatakların sabah erken saatlerde bıraktıkları gibi boş olduğunu gördüm.^【1】

Hesperus ekibi tarafından yapılan ilk incelemeler, üç bekçinin de adada olmadığını ve arkalarında hiçbir iz bırakmadan ortadan kaybolduklarını resmi olarak ortaya koymuştur. Durumun ciddiyetini anlayan Moore gemiye dönerek Kaptan Harvie'yi bilgilendirmiştir.

Yardım gemisi Hesperus'un adaya ulaşmasının ardından yapılan ilk incelemelerde ve adadaki aramalarda bazı bulgular tespit edilmiştir. Fener kapılarının kilitli olduğu, saatin durduğu, ocağın sönmüş vaziyette bulunduğu ve masada yenmemiş bir yemeğin hazır beklediği görülmüştür. Ayrıca fenerdeki ekipmanların temizlendiği ve rutin bakım işlerinin 15 Aralık sabahı tamamlandığı belirlenmiştir. Bekçilerin bıraktığı eşyalar incelendiğinde; James Ducat ve Thomas Marshall'ın su geçirmez koruyucu giysilerini giyerek dışarı çıktığı, Donald McArthur'ın ise ceketini giymeden, gömlekle fenerden ayrıldığı tespit edilmiştir. Adanın batı iniş noktasında, deniz seviyesinden yaklaşık 34 metre (110 feet) yükseklikte bulunan ahşap malzeme kutusu ile halatların sel sularıyla sürüklendiği, demir korkulukların büküldüğü ve bir tondan ağır dev bir kaya bloğunun yerinden oynadığı saptanmıştır.^【2】

Kuzey Deniz Feneri Kurulu Başkomiseri Robert Muirhead tarafından yürütülen resmi soruşturmada adadaki fiziksel hasarlar ve ipuçları incelenmiştir. Muirhead, ahşap malzeme kutusunun ve halatların sel sularıyla sürüklendiğini, demir korkulukların büküldüğünü ve bir kaya bloğunun yerinden oynadığını tespit etmiştir. Bulguları değerlendiren Robert Muirhead, hazırladığı resmi raporda bekçilerin batı iskelesindeki teçhizatları güvence altına almaya çalışırken fırtına nedeniyle kayalıkları aşan dev bir dalgaya yakalanarak denize sürüklendikleri sonucuna varmıştır.^【3】 8 Ocak 1901 tarihli ayrıntılı raporunda Muirhead, adada yürüttüğü kapsamlı incelemenin bulgularını şu ifadelerle aktarmıştır:

Perşembe ve Cuma günleri adamlar adanın her tarafını iyice aradılar ve ben de Cumartesi günü onlarla birlikte araziyi inceledim. Doğu iniş yerindeki her şey düzenliydi ve 7 Aralık'taki kurtarma operasyonunun tamamlanmasının ardından orada sarılıp depolanan halatların hepsi yerlerindeydi ve deniz feneri binaları ve İstasyonlardaki her şey düzenliydi. Denizin çok dalgalı olması nedeniyle iniş yerine inemedim, ancak deniz seviyesinden 70 fit yukarıdaki vinç platformuna indim. Bu platforma ilk kurulan vinç geçen kış selde sürüklenmişti ve bu yaz kurulan vinç hasarsız bulundu, bomu indirilmiş ve kayaya sabitlenmişti ve tamburdaki tel halatı örten branda sıkıca bağlanmıştı ve adamların vinçte herhangi bir şey yaptığına dair hiçbir kanıt yoktu. Bağlama halatları, iniş halatları, kule halatları ve vinç kolları ve ayrıca bunların saklandığı ve tramvayın son noktasından 70 fit yukarıda kayalardaki bir yarığa sabitlenmiş tahta bir kutu da bulundu ve Vinç platformundan yaklaşık 40 fit yukarıda, yani deniz seviyesinden toplamda 110 fit yükseklikteki bir alan sel sularıyla sürüklenmişti ve halatlar vinç platformunun yakınındaki kayaların çatlaklarına dağılmış ve vinç ayakları arasında dolanmıştı, ancak hepsi sarılıydı, tek bir gevşek halat bile bulunamadı. Vinç platformunun etrafındaki ve tramvayın son noktasından batı inişinden yukarı çıkan beton basamaklara kadar olan demir korkuluklar yerinden oynamış ve bükülmüştü. 20 cwt'den fazla ağırlığa sahip büyük bir taş blok, daha yukarıdaki konumundan yerinden sökülerek tramvayın son noktasından basamakların tepesine giden beton yola taşınmış ve orada bırakılmıştı. Bu yol boyunca korkuluklara bağlı, acil durumlarda kullanılmak üzere bir can simidi kaybolmuştu ve ilk başta bunun kullanılmak üzere çıkarıldığını düşündüm, ancak bağlı olduğu halatları incelediğimde, onlara dokunulmadığını ve halatlara yapışmış kanvas parçaları olduğunu gördüm. Denizin korkuluklardan içeriye dolan gücünün, bu kadar yüksekte (deniz seviyesinden 110 fit yukarıda) bile can simidini iplerden kopardığı apaçık ortadaydı.^【4】

Robert Muirhead'in hazırladığı resmi raporda üç bekçinin dev bir dalga tarafından denize sürüklendiği sonucuna varılmış olsa da, olayın ardından geçen süreçte bu açıklamaya yönelik pek çok şüphe ve alternatif teori ortaya atılmıştır.

^{Flannan Adası ve Gizeme Ait Bulgular (Yapay Zeka ile Oluşturulmuştur)}

Bekçiler arasında şiddetli bir kavga çıktığı, bir kıskançlık ya da cinnet anı sonrası cinayet-intihar senaryosunun yaşandığı ihtimali de dile getirilmiştir.^【5】 Olayın ardından kamuoyunda fırtına sırasında bekçilerin ağladığı, dua ettiği ve tuhaf davranışlar sergilediğine dair günlük kayıtları dolaşmıştır.^【6】 Resmi rapordaki açıklamayı yetersiz bulanlar; dev deniz canlılarının saldırısı, yabancı casuslar tarafından kaçırılma veya hayalet gemiler gibi doğaüstü ve komplo odaklı iddiaları gündeme getirmiştir.^【7】

Flannan Adası Deniz Feneri Gizemi, 1912'de Wilfrid Wilson Gibson'ın yazdığı "Flannan Isle" adlı şiire konu edinmiştir. Olay, Genesis grubunun "The Mystery of Flannan Isle Lighthouse" adlı şarkısı, Peter Maxwell Davies'in bir operayı seslendirdiği, Angela J. Elliot'ın 2005 tarihli "Some Strange Scent of Death" adlı romanına ve 2018-2019 yapımı "The Vanishing" filmine konu olmuştur.^【8】