sb-image
Füreya Koral
Füreya Koral (1910 - 1997), Cumhuriyet döneminde yetişmiş ilk profesyonel Türk kadın seramik sanatçılarındandır. Dünyada Türk seramik sanatının tanıtılmasına katkı sağlamıştır.
Alıntıla
kure star outline

Füreya Koral

Doğum tarihi

1910-06-12

Doğum Yeri

Büyükada, İstanbul, Osmanlı Devleti

Meslek

Seramik Sanatçısı

Eğitim

İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü

Notre Dame de Sion Fransız Kız Lisesi, İstanbul

Annesi

Hakkiye Hanım

Babası

Mehmet Emin Paşa

Teyze

Aliye Berger

Fahrünnisa Zeyd

Dayı

Cevat Şakir Kabaağaçlı

Enişte

Prof. Charles Berger

Ölüm tarihi

1997-08-25

Ölüm Yeri

İstanbul, Türkiye

Füreya Koral, 12 Haziran 1910 tarihinde İstanbul’un Büyükada semtinde dünyaya gelmiştir. Babası Mehmet Emin Paşa, annesi ise Hakkiye Hanım’dır. Anne tarafından ünlü Osmanlı paşalarından Şakir Paşa’nın torunu olan Koral, kültürel ve sanatsal açıdan zengin bir aile ortamında yetişmiştir. Ailesinde ressam Fahrünnisa Zeyd ve Aliye Berger teyzeleri, yazar Cevat Şakir Kabaağaçlı (Halikarnas Balıkçısı) ise dayısıdır. Bu sanat çevresi, ilerleyen yıllarda Koral’ın sanat anlayışını derinden etkilemiştir.

Erken Yaşamı

Eğitim Hayatı ve Müzik İlgisi

İlköğrenimini İstanbul'da tamamlayan Koral, 1927 yılında Notre Dame de Sion Kız Lisesi’nden mezun olmuştur. Ardından İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü'nde yükseköğrenimine devam etmiştir. Eğitim yıllarında müziğe ilgi duymuş, Macar keman virtüözü Prof. Charles Berger’den özel dersler almıştır. Berger, sonrasında Koral’ın teyzesi Aliye ile evlenmiştir.

Siyasi Çevre ve Atatürk ile İlişkisi

İlk evliliğini 1930’da Bursalı bir çiftlik sahibiyle yapıp iki yıl sonra sonlandıran Koral, 1935’te milletvekili Kılıç Ali ile ikinci evliliğini yaparak Ankara’ya taşınmıştır. Burada dönemin önde gelen isimleriyle tanışmış ve eşiyle birlikte Mustafa Kemal Atatürk’ün vefatına kadar onun yakın çevresinde yer almıştır. Çift, 1939’da yeniden İstanbul’a yerleşmiştir.

Sanat Hayatı

1940–1944 yılları arasında müzik eleştirmenliği yapmış ve çeşitli çevirilerde bulunmuştur. Sanatla olan yoğun ilgisi, teyzesinin yönlendirmesiyle seramik alanına kaymıştır. Teyzesi Fahrünnisa Zeyd'in Londra'dan gönderdiği seramik araç ve gereçleri, Koral’ın bu alana yönelmesini sağlamıştır. 1947 yılında İsviçre’de seramik çalışmalarına başlamış, ardından Fransız seramik sanatçısı Serre'nin desteğiyle Paris'te özel bir seramik atölyesinde çalışmalarını sürdürmüştür.


Uluslararası Başarılar

1951 yılında Paris’te ilk seramik ve taş baskı sergisini açmış, aynı yıl Türkiye’ye dönerek Maya Sanat Galerisi’nde eserlerini sergilemiştir. Paris’te yaptırdığı özel seramik fırınını İstanbul’a getirerek, 1954 yılında Şakir Paşa Apartmanı’nda kendi atölyesini kurmuştur. Yaklaşık yirmi yıl boyunca burada üretim yapan Koral’ın atölyesi, genç seramik sanatçıları için bir merkez haline gelmiştir. Ayda Arel, Alev Ebuzziya, Candeğer Furtun gibi isimler bu atölyede yetişmiştir.

Sanat Anlayışı ve Mimariye Katkıları

Füreya Koral'ın duvar panolarından biri. (İş Sanat)

Füreya Koral, seramiği yalnızca sanat eseri olarak değil, mimaride işlevsel bir malzeme olarak değerlendirmiştir. Bu yönüyle seramik sanatının Türkiye’de mimari yapılarda kullanılması konusunda öncü olmuştur. Anadolu kültüründen esinlenen ve soyuttan somuta uzanan biçimsel anlatımıyla dikkat çeken sanatçı; pano, üç boyutlu eserler ve gündelik kullanım ürünleri (vazo, tabak vb.) üretmiştir.

Eserleri ve Katkıları

Koral, 1963’te Ankara Ulus Çarşısı’na, 1966’da İstanbul Ziraat Bankası'na, 1969’da ise İstanbul Divan Oteli’ne seramik panolar yapmıştır. Yanı sıra 1963 yapımı İstanbul Manifaturacılar Çarşısı (İMÇ) için ürettiği büyük boyutlu pano da bulunmaktadır.


Ulusal ve uluslararası sergilere katılan sanatçı; 1955 Cannes Milletlerarası Sergisi'nde gümüş madalya, 1962 Prag Sergisi'nde altın madalya, 1967 İstanbul Sergisi'nde gümüş madalya, Washington Smithson Enstitüsü ödülü ve Fransa’daki Vallauris Bienali’nde onur diploması almıştır. Ayrıca, 1981 yılında Kültür Bakanlığı Özel Ödülü’ne, 1986’da ise Sedat Simavi Vakfı Plastik Sanatlar Ödülü’ne layık görülmüştür.

Hastalığı, Vefatı ve Mirası

1945’te verem teşhisi konulan sanatçı, 1947’de İsviçre’nin Leysin kentindeki bir sanatoryuma yatırılmıştır. Teyzesinin gönderdiği malzemelerle seramiğe bu sanatoryumdaki tedavi sürecinde başlamıştır. Türkiye’ye döndükten sonra hastalığının nüksetmesi üzerine yeniden Paris’e giderek bir ameliyat geçirmiş ve ancak sağlığına kavuştuktan sonra Türkiye’ye kesin dönüş yapabilmiştir.


Füreya Koral, yaşamının son dönemlerinde sanatını ve üretimini sürdürmeye devam etmiş, yaşam öyküsü yazar Ayşe Kulin’in “Füreya” adlı kitabında ele alınmıştır. Sanatçı, 25 Ağustos 1997 tarihinde İstanbul’da 87 yaşında vefat etmiştir.

Kaynakça

Anadolu Ajansı. “Çağdaş Seramiğin Öncüsü Füreya Koral.” Anadolu Ajansı, 22 Kasım 2023. Erişim 20 Haziran 2025. https://www.aa.com.tr/tr/kultur/cagdas-seramigin-oncusu-fureya-koral/2975534.

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM). Füreya Koral Sergisi. Ankara: TBMM Yayınları. Erişim 20 Haziran 2025. https://acikerisim.tbmm.gov.tr/items/d05f6c9c-9493-4379-972e-616ed1daf1fc.

Uyumaz, Dilan. Türk Seramiğinin Sanat Nesnesine Dönüşümünde Füreya Koral’ın Etkisi. Yüksek lisans tezi, Yeditepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2021.

İş Sanat. "Füreya Koral Eserleri." Erişim: 24 Ağustos 2026. https://issanat.com.tr/fureya-koral/.

Şeker, Ömer Mirza. "Türkiye'nin İlk Kadın Seramik Sanatçısı: Füreya Koral." Anadolu Ajansı. 25 Ağustos 2025. Erişim: 24 Ağustos 2026. https://www.aa.com.tr/tr/kultur/turkiyenin-ilk-kadin-seramik-sanatcisi-fureya-koral/3668317.

Ayrıca Bakınız

Yazarın Önerileri

Sen de Değerlendir!

0 Değerlendirme

Yazar Bilgileri

Avatar
YazarRumeysa Doğan20 Haziran 2025 15:16
Katkı Sağlayanlar
Katkı Sağlayanları Gör
Katkı Sağlayanları Gör

Tartışmalar

Henüz Tartışma Girilmemiştir

"Füreya Koral" maddesi için tartışma başlatın

Tartışmaları Görüntüle

İçindekiler

  • Erken Yaşamı

    • Eğitim Hayatı ve Müzik İlgisi

    • Siyasi Çevre ve Atatürk ile İlişkisi

  • Sanat Hayatı

    • Uluslararası Başarılar

    • Sanat Anlayışı ve Mimariye Katkıları

  • Eserleri ve Katkıları

  • Hastalığı, Vefatı ve Mirası

Bu madde yapay zeka desteği ile üretilmiştir.

KÜRE'ye Sor