Iğdır-Nahçıvan Doğal Gaz Boru Hattı

Iğdır-Nahçıvan Doğal Gaz Boru Hattı, Türkiye'nin Iğdır ili ile Azerbaycan’a bağlı Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti arasında inşa edilen ve Nahçıvan’ın doğal gaz ihtiyacını karşılamak amacıyla hayata geçirilen enerji iletim hattıdır. 5 Mart 2025 tarihinde Ankara'da düzenlenen törenle hizmete açılmıştır.

(Iğdır-Nahçıvan Doğal Gaz Boru Hattı - Anadolu Ajansı)

Tarihçe

Iğdır-Nahçıvan Doğal Gaz Boru Hattı’nın temeli, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev tarafından 25 Eylül 2023 tarihinde Nahçıvan’da atılmıştır. Cumhurbaşkanı Erdoğan, proje temel atma töreninde yaptığı konuşmada, hattın Avrupa'nın enerji arz güvenliğine katkı sağlayacağını ifade etmiştir.

Proje yaklaşık 1,5 yıllık inşaat sürecinin ardından, 5 Mart 2025 tarihinde Ankara’daki Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nden yapılan canlı bağlantı ile açılmıştır. Açılış törenine Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Cumhurbaşkanı Aliyev katılmıştır.

(Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile Iğdır-Nahçıvan Doğal Gaz Boru Hattı Açılış Töreni'nde, 5 Mart 2025 - Anadolu Ajansı)

Teknik Özellikleri

Iğdır-Nahçıvan Doğal Gaz Boru Hattı’nın uzunluğu yaklaşık 85 kilometredir. Hat günlük 2 milyon metreküp doğal gaz taşıma kapasitesine sahiptir. Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti’nin yıllık 500 milyon metreküplük doğal gaz ihtiyacının tamamını Türkiye üzerinden karşılaması planlanmıştır. Boru hattının işletim süresinin en az 30 yıl olması öngörülmüştür.

Hattın başlangıç noktası Türkiye’deki Doğu Anadolu Doğal Gaz Ana İletim Hattı'na bağlı olan Iğdır Doğal Gaz Boru Hattı’dır. Boru hattının bitiş noktası ise Nahçıvan’dır.

Projenin Yönetimi 

Proje, Türkiye'de Doğu Anadolu Doğal Gaz Ana İletim Hattı’ndan ayrılan Iğdır Doğal Gaz Boru Hattı'na bağlı olarak faaliyet göstermektedir. Boru hattının işletmesi, Türkiye'de Boru Hatları ile Petrol Taşıma Anonim Şirketi (BOTAŞ) tarafından yürütülmektedir. Projenin açılış töreninde ilk gaz akışı, BOTAŞ'ın Iğdır Dilucu'ndaki Doğal Gaz Ana Ölçüm İstasyonu’nda, iki ülkenin enerji bakanları tarafından vana açılarak gerçekleştirilmiştir.

(Iğdır-Nahçıvan Doğal Gaz Boru Hattı Açılış Töreni, 5 Mart 2025 - Anadolu Ajansı)

Enerji Alanındaki Önemi

Iğdır-Nahçıvan Doğal Gaz Boru Hattı, Türkiye ve Azerbaycan arasında Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC), Bakü-Tiflis-Erzurum (BTE) ve Trans Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı (TANAP) projelerinin ardından gerçekleştirilen üçüncü büyük ortak enerji projesidir. Projenin, Azerbaycan doğal gazının Türkiye üzerinden Avrupa’ya iletimini genişletme hedeflerine katkı sağlaması beklenmektedir. Enerji iş birliğinin devamı olarak, Nahçıvan ile Türkiye arasında bir elektrik iletim hattı kurulması yönünde de iki ülke arasında mutabakat sağlanmıştır. Türkiye ve Azerbaycan, enerji alanında daha önce Bakü-Tiflis-Ceyhan, Bakü-Tiflis-Erzurum ve TANAP gibi büyük ölçekli projeleri hayata geçirmiştir.

Yaklaşık 500 bin nüfusa sahip Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti’nin, Azerbaycan ana karası ile doğrudan kara bağlantısı bulunmamaktadır. Bölgenin enerji ihtiyacı uzun yıllar boyunca çevre ülkeler üzerinden karşılanmıştır. Boru hattının devreye girmesiyle Nahçıvan’ın doğal gaz arz güvenliği Türkiye üzerinden sağlanmıştır.