İklim (Sözlük)

Tanım

1. Coğrafya: Yeryüzünün herhangi bir yerinin hava şartlarına göre uzun yılların ortalamasına dayanan durumu: "İklimler mi değişiyor?" – Ahmet Hâşim.
2. Eskimiş: Ülke, diyar: "Halbuki siz başka bir iklîme, başka bir dünyâya âit (…) bir sihirli çiçeksiniz." – Refik H. Karay.
3. Eski: Yeryüzünün ekvatordan kuzey kutbuna kadar bölündüğü, yaşanılabilir yedi bölgeden her biri.
4. Mecaz: Bir şeyin kuvvetle hâkim olduğu ortam: "Türk’ün âsûde mizâcıyla Bizans’ın kederi / Karışıp mağfiret iklîmi edinmiş bir yeri." – Yahyâ Kemal.

Köken

Arapça iḳlīm (إقليم), "yeryüzünün bölündüğü yedi kuşağın her biri, diyar, ülke" sözcüğünden alıntıdır. Eski Yunanca klíma(t) (κλίμα) "eğim, güneş ışınlarının eğimi, iklim kuşağı" sözcüğüne bağlı Klínō (κλίνω) fiilinden türetilmiştir, bu fiil Hint-Avrupa dillerindeki ḱlei̯- kökünden evrilmiştir. Fransızca climat kelimesinin etkisiyle anlamı 19. yüzyılda değişmiştir.

Kullanım Alanları

• Coğrafya: İklimlerin yer şekilleri, bitki örtüsü ve insan faaliyetleri üzerindeki etkisi.
• Sosyal Bilimler: Çeşitli ortamlar veya gruplar için mecazi anlamda kullanılır, örneğin eğitimde veya iş yerlerinde sağlanan ortam.
• Doğa Bilimleri: İklim değişiklikleri ve iklimsel faktörlerin incelenmesi, özellikle günümüzde iklim krizi tartışmaları.

Örnek Cümleler

1. "İklim ile toprağın bereketi ve insanın faaliyeti arasında yakın bir münasebet vardır." – Cemil Meriç
2. "Saba melikesi Belkıs da kendisine Yemen iklimlerinin en güzel atlarından hediyeler göndermişti." – Necip Fazıl Kısakürek
3. "Yarabbi nasıl müşfik bir kız, onun gibi bir arkadaşı yedi iklimde arasam bulamam." – Selim İleri
4. "Mesele; evde, okulda ve ülkede iyi bir iklim oluşturmak, bu iklimi korumak ve geliştirmektir. İklim iyi olursa istenen insan tipi kendiliğinden yetişecektir." – Mustafa Tunç