K
a
i
d
e
(
S
ö
z
l
ü
k
)Tanım
Kaide, isim
1. Bir şeyin üzerine oturtulduğu destek, altlık veya temel; genellikle sütun, heykel veya anıt gibi yapıların dayandığı alt kısım.
2. Kural, yasa veya bir durumu belirleyen temel ilke.
3. Alışılmış veya genel olarak kabul edilen davranış biçimi.
Köken
Arapça قاعدة (ḳāʿide), "temel, kural, taban" anlamına gelir. Türkçeye, Osmanlı Türkçesi yoluyla geçmiştir.
Kullanım Alanları
Mimarlık ve İnşaat: Bir yapının sağlamlığını artırmak veya estetik bir görünüm kazandırmak amacıyla kullanılan destek yapıları ifade eder. Örneğin, sütun kaideleri.
Hukuk ve Yönetim: Hukuki ve idari düzenlemelerde uyulması gereken temel kuralları ifade eder.
Sosyal Yaşam: Alışkanlıklar ve toplumsal normlar bağlamında, genel geçer kuralları tanımlar.
Örnek Cümleler
"Heykelin kaidesi, granitten yapılmış ve oldukça dayanıklıydı.”
"Dilbilgisi kaidelerine uygun yazılmış bir metin, anlamayı kolaylaştırır.”
"Onları sıkmamak için bahçeyi terk etmek zarafetin en sade kaidelerindendi." - Halit Ziya Uşaklıgil【1】
İlgili Terimler
Kural
Kaide üzerinde bulunan bir Heykelin fotoğrafı (Kaynak: Alexandros Chatzidimos, pexels.com)
“Kaide." Türkçe Sözlük. Türk Dil Kurumu. Erişim tarihi 26 Ocak 2025. https://sozluk.gov.tr/?ara=kaide
Sevan, Nişanyan. Nişanyan Sözlük. “kaide”, Son erişim: 26 Ocak 2025. https://www.nisanyansozluk.com/kelime/kaide
Oxford English Dictionary. "Pedestal." Erişim tarihi 26 Ocak 2025. https://www.oed.com/search/dictionary/?scope=Entries&q=pedestal.
Ching, Francis D. K. Mimarlık: Form, Mekan ve Düzen. Çev. Süha Gündoğdu. İstanbul: Yem Yayınları, 2018.
Alexandros Chatzidimos (2020). Bir Heykelin Gri Tonlamalı Fotoğrafı [JPG]. Rexels. Erişim adresi: https://www.pexels.com/tr-tr/fotograf/bir-heykelin-gri-tonlamali-fotografi-3652791/
[1]
Türk Dil Kurumu, 2024, “kaide,” Güncel Türkçe Sözlük, erişim 26 Ocak 2025, https://sozluk.gov.tr/?ara=kaide
Henüz Tartışma Girilmemiştir
"Kaide (Sözlük)" maddesi için tartışma başlatın