Hayat bazen bir kütüphane gibidir; raflarda binlerce cümle dizilidir ama biz sadece o anki yaşımıza, acımıza ya da sevincimize denk düşenleri raftan indirip okuyabiliriz. Geri kalanlar ise sırasını bekleyen tozlu kitaplar gibidir.
İlk Duyuşta Aşk Değil, İlk Duyuşta Yabancılık
Bazı cümleleri ilk duyduğumuzda sadece işitiriz. Bir kulaktan girer, diğerinden çıkar. Belki o anki çocuksu neşemizle anlamayız, belki de gençliğin verdiği o "her şeyi biliyorum" kibriyle önemsemeyiz. Oysa yıllar geçer ve bir gün, hiç beklemediğiniz bir anda —belki bir akşamüstü çayınızı yudumlarken, belki bir vedanın tam ortasında— o eski cümle gelip kalbinizin en derin yerine yerleşir.
Anlarsınız ki; o cümlenin ağırlığını taşıyabilecek omuzlara ancak şimdi sahip olmuşsunuzdur.
"Her Şey Geçer": Bir Cümlenin Üç Farklı Rengi
Klasik bir örnekle bakalım: “Her şey geçer.”
Çocuklukta: Diziniz kanadığında söylenen basit, kısa bir tesellidir. Hemen bitsin istersiniz.
Gençlikte: Bir klişedir. Dünyanın sizin etrafınızda döndüğünü sandığınız o yıllarda, bu söz size sığ ve duygusuz gelir.
Çocukluktan Yetişkinliğe Uzanan Süreç (Yapay Zeka Yardımıyla Oluşturulmuştur)
Yetişkinlikte: İşte bu yaşta bu cümle hem bir liman hem de bir fırtınadır. Hem rahatlatır hem de ürpertir. Çünkü gerçekten geçeceğini; sevincin de, kederin de, hatta bizzat hayatın kendisinin de akıp gideceğini artık hücrelerinizde hissedersiniz.
Sözlük Anlamından Hayat Anlamına
İnsan büyüdükçe kelimelerin sözlük anlamlarını değil, yaşanmışlıkların içindeki o derin manayı kavrar. Zaman, kelimelerin içini dolduran tek mürekkeptir. Bazı sözcükler, biz onları anlayacak kadar "yaralanana" dek zihnimizde anlamsız birer ses yığını olarak bekler.
Örneğin; "Sağlık olsun" demek, gençken bir yenilgiyi kabul etmek gibi durur. Oysa belirli bir yaştan sonra bu cümle, hayattaki en büyük zaferin "hâlâ nefes alıyor olmak" olduğunu fark ettiğiniz o muazzam olgunluk noktasıdır.
Deneyimlenmemiş Anlam Eksiktir
Aynı söz, farklı yaşlarda farklı yaralara dokunur. Belki de bu yüzden bazı şeyleri başkasına anlatmaya çalışmak beyhudedir. Bazı gerçekler anlatılmaz, sadece yaşanır. Hayat bize kelimeleri öğretmez; hayat bize kelimelerin ne hissettirdiğini, ne kadar ağır olduğunu ve hangi yaraya hangi cümlenin merhem olacağını öğretir.
İnsan büyüdükçe cümlelerin değil, yaşanmışlıkların anlamını kavrar. Aynı söz, farklı yaşlarda farklı yaralara dokunur. Belki de bu yüzden bazı şeyleri anlatmak değil, yaşamak gerekir.