Ketûm kelimesi, Arapça "ketm" (ﻛﺘﻢ) kökünden türemiştir. "Ketm" kelimesi, "sözü, sırrı saklamak, gizlemek" anlamına gelir. Türkçeye Arapçadan geçmiş ve Osmanlı Türkçesinde de kullanılmıştır. Kelimenin Farsça "-āne" ekiyle türetilmiş "ketûmâne" (ﻛﺘﻮﻣﺎﻧﻪ) biçimi de bulunmaktadır ve "sır saklayan gibi, ağzı sıkı bir şekilde" anlamında kullanılmıştır.

Kullanım Alanları

Kelime, özellikle karakter ve kişilik özelliklerini tanımlarken kullanılır:

• Günlük dilde, "ağzı sıkı, sır tutan kimse" anlamında kullanılır.
• Edebî metinlerde, özellikle divan şiirinde ve klasik Osmanlı edebiyatında, sır saklayan, sessiz ve derin anlamlar taşıyan imgelerle ilişkilendirilmiştir. Örneğin, doğa unsurlarının veya nesnelerin "ketûm" olması, onların sessiz ve gizemli yapısını vurgular.
• Tarihî ve bürokratik kullanımda, özellikle Osmanlı dönemi kâtipleri ve devlet görevlileri için "ketûm" olmak önemli bir özellik olarak görülmüştür.
• Psikoloji: Ketûm bir karakter, içine kapanık, özel bilgilerini paylaşmayan bir kişiliği temsil eder.