Koyunbaba Köprüsü

Koyunbaba Köprüsü, Çorum ilinin Osmancık ilçesinde, Kızılırmak Nehri üzerinde yer alır. Köprü, Osmanlı padişahı II. Bayezid tarafından 1484–1489 yılları arasında inşa ettirilmiştir. Hem kuzey-güney hem doğu-batı yönündeki önemli yolların kesişim noktasında bulunması nedeniyle tarih boyunca ulaşım ve ticaret açısından stratejik bir konumda yer almıştır.

Mimari Özellikleri

Yaklaşık 250 metre uzunluğunda ve 7–7,5 metre genişliğinde olan köprü, 19 sivri kemerden oluşur. Zamanla bazı kemerleri toprak altında kalmış olsa da yapılan restorasyon çalışmalarıyla birlikte tamamı tekrar görünür hâle getirilmiştir. Kemer açıklıkları 9,20 metre ile 16,35 metre, ayak kalınlıkları ise 3,40–4,15 metre arasındadır. Köprü, kesme sarı taştan inşa edilmiş olup her iki yanında 60 cm yüksekliğinde taş korkuluklar yer alır. Hafif kavisli yapısıyla estetik bir görünüm sunar.

Adının Kökeni ve Kültürel Bağlamı

Köprü adını, 15. yüzyılda yaşadığı düşünülen, halk arasında veli kabul edilen Koyun Baba isimli bir dervişten alır. Aynı ismi taşıyan Koyunbaba Türbesi, köprünün güneybatısında yer alır. Rivayete göre II. Bayezid, şehzadelik döneminde Kızılırmak’tan geçememiş, Koyun Baba’nın yardımıyla nehri geçmiştir. Padişah olduktan sonra ise ona duyduğu hürmet nedeniyle bu köprünün yapımını emretmiştir. Bu yönüyle köprü, yalnızca mimari bir eser değil, aynı zamanda halk inancı ile bütünleşmiş manevi bir simgedir.

Tarihi Önemi

Koyunbaba Köprüsü, Osmanlı döneminde İpek Yolu güzergâhında yer almasıyla büyük bir öneme sahipti. Yüzyıllar boyunca kervanlar, seyyahlar ve tüccarlar tarafından aktif olarak kullanıldı. Aynı zamanda Anadolu’da ayakta kalan en uzun taş kemerli Osmanlı köprülerinden biri olmasıyla da dikkat çekmektedir. Köprü, bulunduğu bölgeye ekonomik ve sosyal katkılar sağlamıştır.

Restorasyon Süreci

Karayolları 7. Bölge Müdürlüğü tarafından 2014 yılında başlatılan restorasyon çalışmaları, 2017 yılında tamamlanmıştır. Bu kapsamda köprü üzerindeki toprak kaldırılmış, görünmeyen kemerler açığa çıkarılmış ve yapı, özgün mimarisine uygun şekilde restore edilmiştir. Ayrıca köprüye gece aydınlatma sistemi eklenerek hem güvenlik hem de görsel etkisi artırılmıştır.

Günümüzdeki Kullanımı

Bugün Koyunbaba Köprüsü hem yaya hem de araç trafiğine açıktır. Osmancık’ın kültürel sembollerinden biri olarak kabul edilir ve yerli-yabancı turistler tarafından ziyaret edilir. Aynı zamanda koruma altındaki kültürel miras unsurlarından biri olarak değerlendirilmektedir.