Küçükçekmece Gölü

Küçükçekmece Gölü, İstanbul’un batısında, Marmara Bölgesi'nde yer alan bir lagün gölüdür. Göl, Küçükçekmece ve Avcılar ilçeleri arasında konumlanmakta olup, coğrafi olarak Marmara Denizi’ne yakın bir alanda yer almaktadır. Yüzölçümü yaklaşık 16 km² olan bu göl, yaklaşık 10 kilometre uzunluğa ve 6 kilometre genişliğe sahiptir. En derin noktası 22 metreye kadar ulaşan Küçükçekmece Gölü, bölgenin ekosistemine katkı sağlamakta olup, aynı zamanda İstanbul’un su yolları açısından da önemli bir rol oynamaktadır.

Coğrafi ve Ekolojik Özellikler

Küçükçekmece Gölü, kuzeyde Sazlıdere ve diğer çeşitli derelerden beslenir. Gölün çevresi, geçmişte Marmara Denizi'nin bir koyu olarak düşünülebilirken, günümüzde su seviyesindeki değişikliklerle, gölün ekosistemi büyük ölçüde şekillenmiştir. Bu göl, bir zamanlar denizle iç içe geçmişken, sonraları tatlı su kaynaklarının etkisiyle günümüzdeki şeklini almıştır. Zengin biyolojik çeşitliliği ve aynı zamanda kuşların göç yolu üzerinde yer alması nedeniyle büyük bir ekolojik öneme sahiptir.

Tarihî Önemi ve Arkeolojik Buluntular

Gölün çevresinde yapılan kazılar, bölgenin Paleolitik dönemden başlayıp, Erken Tunç Çağı’na kadar kesintisiz bir yerleşim alanı olarak kullanıldığını ortaya koymaktadır. Özellikle Yarımburgaz Mağarası, Küçükçekmece Gölü’nün kuzeyinde yer alarak, bu alandaki en eski insanlık izlerinin bulunduğu önemli bir arkeolojik alan olarak öne çıkmaktadır. Yarımburgaz Mağarası, MÖ 384.000 civarına tarihlenen insan izlerine sahip olup, burada yapılan kazılar, bölgedeki ilk yerleşim izlerinin ortaya çıkmasını sağlamıştır​.

Göl çevresindeki diğer önemli bir arkeolojik alan ise Firuzköy Yarımadası'dır. Firuzköy Yarımadası’nda yapılan kazılarda, çömleksiz Neolitik döneme ait buluntulara rastlanmıştır. Bu buluntular, Küçükçekmece Gölü’nün çevresinde yerleşim gören erken tarımcı toplulukların varlığını kanıtlamaktadır. Ayrıca, Bathenoa adlı antik bir kentin kalıntıları da gölün derinliklerinde keşfedilmiştir. Milattan önceki devirlere ait bu kent, bölgenin tarihi önemini bir kez daha pekiştirmektedir.

Ekosistem ve Su Kalitesi

Küçükçekmece Gölü, zengin biyoçeşitliliği ile bilinirken, son yıllarda su kalitesindeki bozulmalar nedeniyle çevresel sorunlar yaşanmaktadır. Prof. Dr. Meriç Albay’ın başkanlığında başlatılan "Küçükçekmece Lagünü'nün Su Kalitesinin İzlenmesi" projesi, göldeki mevcut su kalitesinin tespit edilmesi ve iyileştirilmesi amacıyla adımlar atılmaktadır. Geçmişte zengin balık çeşitliliği ve biyolojik çeşitlilik barındıran gölde, bugün su kalitesindeki bozulmalar halk sağlığını tehdit eder hale gelmiştir. Bu sebeple, göldeki ağır metal kirliliği ve biyolojik kirliliğin giderilmesi için iyileştirme çalışmalarına başlanmıştır​

Koruma ve Restorasyon Çabaları

Göl çevresinde artan yapılaşma ve atık yükü, ekosistemi tehdit etmektedir. Uzmanlar, Küçükçekmece Gölü'nün korunabilmesi için belirli bölgelerinin tam koruma alanı ilan edilmesi gerektiğini vurgulamaktadırlar. Ayrıca, göldeki su seviyesinin ve tatlı su miktarının arttırılması amacıyla, Sazlıdere Barajı'ndan su salınımı yapılması önerilmektedir​