Kuru Kimyevi Tozlu Yangın Söndürme Tüpleri

Kuru kimyevi tozlu yangın söndürme tüpleri, özellikle A, B ve C sınıfı yangınlara karşı etkili olan, içerisinde kuru kimyasal toz barındıran taşınabilir veya sabit söndürme cihazlarıdır. Söndürme işlemi; yanma tepkimesini kimyasal olarak kesintiye uğratan ve alev üzerini kaplayarak oksijen ile temasını engelleyen tozun dağıtılmasıyla gerçekleşir.

Yangın Türleri ve Uygunluk Alanları

Kuru kimyevi tozlu söndürme cihazları, çok amaçlı kullanım özellikleriyle öne çıkar:

• A Sınıfı Yangınlar: Katı maddeler (odun, kâğıt, tekstil).
• B Sınıfı Yangınlar: Yanıcı sıvılar (alkol, benzin, boya).
• C Sınıfı Yangınlar: Gaz yangınları (doğalgaz, LPG).

Bu cihazlar, elektrik kaynaklı yangınlarda da güvenli kullanım sunmaları nedeniyle özellikle konutlar, işyerleri, fabrikalar ve motorlu taşıtlarda tercih edilmektedir.

Söndürme Prensibi ve Kimyasal Yapı

Kuru kimyasal tozlar genellikle sodyum bikarbonat (NaHCO₃), potasyum bikarbonat (KHCO₃) veya monoamonyum fosfat (NH₄H₂PO₄) içerir. Bu bileşikler, yangının serbest radikallerle ilerlemesini kimyasal olarak durdurur:

• Monoamonyum fosfat: Alevi kaplayarak yalıtım sağlar, A sınıfı yangınlar için uygundur.
• Sodyum/potasyum bikarbonat: Karbondioksit salarak alevi boğar, B ve C sınıfı için etkilidir.

Tasarım ve Kullanım Özellikleri

Standart kuru kimyevi tozlu tüpler; yüksek basınca dayanıklı çelik gövde, manometre, tahliye hortumu ve emniyet pimi gibi donanımlarla donatılmıştır. Bu cihazlar genellikle 1 kg’dan 12 kg’a kadar çeşitli kapasitelerde üretilir. Acil durumda kolay erişilebilir olması, taşınabilirliği ve kullanıcı dostu mekanizması yangın güvenliğinde önemli avantajlar sağlar.

Periyodik Bakım ve Denetim Gerekliliği

Yangın söndürme cihazlarının etkinliğini koruyabilmesi için periyodik kontrollerin yapılması zorunludur. Bu kontroller;

• Her ay kullanıcı tarafından görsel denetim,
• 6 ayda bir yetkili teknik personel tarafından iç/dış muayene,
• 5 yılda bir hidrostatik test (TS ISO 11602-2 standardına uygun) şeklindedir.

Ayrıca, cihazlar üzerindeki etiketlerin okunabilir olması, son dolum tarihi ve kullanım talimatlarının görünür biçimde yer alması da mevzuat gereğidir.

Yönetmelik ve Mevzuatlar

Kuru kimyevi tozlu yangın tüplerinin kullanımı, Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik ve İşyeri Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik ile düzenlenmiştir. Bu düzenlemeler; yangınla mücadele ekipmanlarının bulundurulmasını zorunlu tutar ve tür, kapasite, yerleşim kriterleri gibi detayları tanımlar.

Konut ve Toplu Yapılarda Uygulama Örnekleri

TMMOB tarafından yapılan panel raporlarında, apartman ve site gibi yapılarda her kat koridorunda en az bir kuru kimyevi tozlu yangın söndürücü bulundurulmasının hayati olduğu, bu cihazların her an erişilebilir biçimde yerleştirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.

Kuru kimyevi tozlu yangın söndürme tüpleri, çok yönlü kullanım özellikleri ve yüksek etkinliğiyle yapıların yangın güvenliğinde temel ekipmanlardan biridir. Bu sistemlerin doğru seçimi, konumlandırılması ve periyodik kontrolleri, yangınla mücadelede hayati rol oynamaktadır.