Kuzukulağı

Kuzukulağı (Rumex acetosa L.), Polygonaceae familyasına ait, yaprakları ekşi tada sahip, yabani veya kültürü yapılan çok yıllık bir bitkidir. Besin değeri yüksek olan bu bitki, geleneksel tıpta ve mutfaklarda yaygın olarak kullanılmaktadır. Zengin vitamin, mineral ve antioksidan içeriğiyle dikkat çeker.

Taksonomi ve Genel Özellikler

Polygonaceae familyasına ait çok yıllık otsu bir bitki olan kuzukulağı, bilimsel sınıflandırmada Plantae alemi içinde Tracheophyta bölümünde yer alır. 30-100 cm boya ulaşabilen bu bitki, derinlere inen kazık kök sistemi ve karakteristik ekşi tadıyla tanınır.

Morfolojik Özellikler

Yaprakları uzun saplı, ok ucu şeklinde ve parlak yeşil renklidir. İçi boş gövde yapısı ve yeşilimsi-kırmızı çiçekleri dikkat çeker. Mayıs-Temmuz aylarında çiçek açan kuzukulağı, rüzgarla tozlaşır ve üç köşeli kahverengi meyveler oluşturur.

Yayılış ve Habitat

Türkiye'de özellikle Karadeniz, Marmara ve Ege bölgelerinde yaygın olarak görülür. Nemli çayırlar, orman açıklıkları ve dere kenarlarını tercih eder. Avrasya ve Kuzey Amerika'nın ılıman bölgelerinde doğal olarak yetişir.

Kimyasal Bileşimi

Yapraklarında %1.2-2.5 oranında oksalik asit bulunur. C vitamini içeriği 100 gram taze yaprakta 20.67-26.88 mg arasındadır. Quercetin, rutin gibi flavonoidler ve çeşitli fenolik bileşikler içerir. Potasyum, kalsiyum ve demir mineralleri açısından zengindir.

Farmakolojik Özellikler

ORAC değeri 7500-9000 μmol TE/100 g olan bitkinin güçlü antioksidan ve antimikrobiyal etkileri vardır. Geleneksel olarak sindirim sistemi rahatsızlıklarında ve idrar söktürücü olarak kullanılmıştır. Modern uygulamalarda gıda ve kozmetik endüstrisinde değerlendirilmektedir.

Tarımsal Yetiştiricilik

Sonbaharda toprak hazırlığı yapılarak dekara 1-1.5 kg tohum ekilir. Sıra arası mesafe 40-50 cm olarak ayarlanır. Bitki 15-20 cm boya ulaştığında hasat edilebilir ve yılda 3-4 kez hasat yapılabilir.

Sağlık İçin

Toksikolojik Özellikler

Yüksek oksalik asit içeriği nedeniyle günde 50 gramdan fazla tüketimi önerilmez. Pişirme işlemi oksalat içeriğini %30-40 oranında azaltır. Böbrek yetmezliği ve gut hastalarının tüketmemesi gerekir.