La Sagrada Familia

La Sagrada Familia, İspanya’nın Barselona şehrinde bulunan ve modern mimarinin öncülerinden Antoni Gaudí tarafından tasarlanmış bir bazilikadır. Yapımına 1882 yılında başlanmış, 1883 yılında Gaudí’nin projeyi devralmasıyla mimari planları büyük ölçüde değiştirilmiş ve Gaudí’nin yaşamının en önemli eseri haline gelmiştir. Gaudí, 10 Haziran 1926’da bir tramvay kazası sonucu hayatını kaybetmiş, bazilika ise tamamlanmamıştır. Günümüzde yapımına bağışlar ve giriş ücretleriyle devam edilmektedir ve tamamlanmasının 2026 yılında gerçekleşmesi öngörülmektedir.

Bazilika, Gaudí’nin karmaşık mimari tarzı ve sembolizmi nedeniyle halen çözülmesi zor bir yapı olarak kabul edilir. Gaudí, özellikle kulelerin Barselona’ya gelen gezginler için bir karşılama simgesi olacağına inanmış ve kulelerin tepesindeki süslemelerin cennet ile yeryüzü arasında bir bağlantı sağladığını ifade etmiştir. Bazilika, 2010 yılında Papa Benedict XVI tarafından kutsanarak bazilika statüsü kazanmıştır.

^{La Sagrada Familia} (Pixabay)

La Sagrada Familia’nın inşası, 19. yüzyılda José María Bocabella tarafından başlatılmıştır. Başlangıçta Gotik tarzda planlanan kilisenin temel inşaatı 1882 yılında kript ile başlamış, ancak diocese mimarı Francisco del Villar anlaşmazlıklar nedeniyle projeden ayrılmıştır. Gaudí, 1883 yılında projeyi devralmış ve yaşamının sonuna kadar üzerinde çalışmıştır. Gaudí’nin ölümünden sonra projeyi devralan mimarlar, onun planları, modelleri ve notları doğrultusunda çalışmış; bazı bölümlerde Gaudí’nin özgün modellerinin korunamaması nedeniyle kendi yorumlarını katmak zorunda kalmışlardır.

La Sagrada Familia, klasik beş neflik bazilika düzenine sahiptir. Orta nef, yan neflerden yüksek olup, her nef bir kapı ile bazilikanın farklı bölümlerine açılır. Yapının taban planı ve her kapı, sütun ve yüzey detayları belirli bir sembolizm taşır; bunlar Katalonya’daki önemli bölgeler, Latin Amerika’daki kiliseler ve beş kıta ile ilişkilendirilmiştir.

Gaudí, kolon sisteminde doğadan ilham almış ve kolonları ağaç dalları gibi dallandırarak ağırlığı doğrudan zemine aktarmayı başarmıştır. Sütunlar farklı sertlikte malzemelerden yapılmış olup en uzun ve kalın olanlar porfir, koyu renkli sütunlar bazalt, açık renkli sütunlar granit ve en dıştaki sütunlar Montjuïc’ten getirilen görece yumuşak kayadan üretilmiştir. Bu yapı, iç mekânda bir taş orman etkisi yaratır ve doğal ışığın içeriyi aydınlatmasını sağlar.

Bazilika üç ana cepheye sahiptir: Doğum (Nativity), Çile (Passion) ve Mutluluk (Glory) cepheleri.

Üç büyük portal ve dört çan kulesinden oluşur. Portallar “Umut”, “Merhamet” ve “İnanç” olarak adlandırılır. Üstteki Cypress ağacı şeklindeki tepe ile Taş Devresi (Tree of Life) arasında köprü yer alır. Cephedeki taş kaplumbağalar sürekliliği, bukalemunlar ise doğadaki değişimi simgeler.

1911 yılında Gaudí tarafından tasarlanmıştır ve İsa’nın son haftasını konu alır. Heykeller Expressionizm tarzındadır ve sütunlar kemik görünümünü andırır. Heykelleri 1989 yılında Josep Maria Subirachs tamamlamıştır. Cephede, üç seviyeli sahneler ve 33 sayısını gösteren sihirli kare gibi sembolik öğeler bulunur.

Henüz tamamlanmamış olup ölümü, kıyameti, cehennemi ve mutluluğu temsil eden dört büyük kuleye sahip olacak şekilde planlanmıştır.

^{La Sagrada Familia}(Pixabay)

Kript, Bazilikanın doğum ve çile cepheleri arasında yer alır ve Neo-Gotik tarzda inşa edilmiştir. Gaudí, kriptin güneş ışığını alacak şekilde konumlanmasını sağlamış ve iç mekânın havalandırmasını optimize etmiştir. Kript, yedi ayrı şapel ve merkezi bir altar ile çevrilidir; bazı şapellerde Gaudí ve Bocabella’nın mezarları bulunmaktadır.

Apse ve kubbe, 1893 yılında tamamlanmış olup Meryem Ana’ya adanmıştır ve iç mekân, melek başları, gözyaşları ve çeşitli sembolik hayvan figürleriyle süslenmiştir. Apse, Gaudí’nin Gotik stili mükemmelleştirme yaklaşımını gösterir.

1925’te tamamlanan St. Barnabas Kulesi, Gaudí’nin görebildiği tek kule olmuştur. Diğer kuleler, Gaudí’nin öğrencileri ve takipçileri tarafından onun modellerine uygun şekilde tamamlanmıştır. 12 havarinin onuruna adanan kulelerden en yüksek olanı, İsa Mesih Kulesi, 172,5 metre yüksekliğinde planlanmıştır.

La Sagrada Familia’da Rosary Şapeli, iç mekânda en fazla sembolü barındıran alanlardan biridir. Kloister ise alışılmışın dışında, dış cephelerde konumlanmıştır ve kilise içindeki yürüyüş, dua ve süreçler için tasarlanmıştır.

Sagrada Familia'nın inşasında en önemli kilometre taşlarından biri, bazilikanın merkezinde yükselen İsa Mesih Kulesi'nin 10 Haziran 2026 tarihinde tamamlanarak açılması olmuştur. Antoni Gaudí'nin ölümünün 100. yılına denk gelen açılış töreni, Papa XIV. Leon'un yönettiği özel bir ayinle gerçekleştirilmiştir. Papa, 172,5 metre yüksekliğindeki kulenin tepesinde yer alan büyük seramik haçı kutsamış ve böylece Gaudí'nin en büyük hayallerinden biri hayata geçirilmiştir. Açılışa İspanya Kralı VI. Felipe, Kraliçe Letizia, Başbakan Pedro Sánchez ve yaklaşık 120 bin kişi katılmıştır.

İsa Mesih Kulesi'nin tamamlanmasıyla Sagrada Familia, resmen dünyanın en yüksek kilisesi unvanını kazanmıştır.

Tören boyunca çocuk korolarının seslendirdiği eserler, drone ve ışık gösterileri ile havai fişekler bazilikanın renkli vitraylarını ve eşsiz mimarisini ön plana çıkarmış; Papa XIV. Leon yapıyı "taşların, renklerin ve ışığın bir başyapıtı" olarak nitelendirerek tüm İspanya için birlik ve uyumun sembolü olduğunu vurgulamıştır. Her ne kadar İsa Mesih Kulesi'nin açılışı yapının tarihindeki en büyük dönüm noktalarından biri kabul edilse de, Zafer (Glory) Cephesi başta olmak üzere bazı bölümlerde çalışmalar sürmekte ve bazilikanın tüm unsurlarıyla tamamlanması için inşaat faaliyetleri devam etmektedir.

Bazilika yalnızca çevrimiçi biletle ziyaret edilebilir ve 2-3 saatlik bir gezinti önerilmektedir. Ziyaret sırasında uygun giyim kurallarına uyulması gerekmektedir; omuz ve bacakların kapalı olması zorunludur.