Leman Bozkurt, 10 Mart 1932 tarihinde Kars’ın Sarıkamış ilçesinde dünyaya gelmiştir. 1958 yılında Türkiye’nin ve Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü’nün (NATO) ilk kadın jet (turbo motorlu uçak) pilotu olarak tarihe geçmiştir.^【1】

Aile Hayatı

Çanakkale Ezineli bir Osmanlı subayı olan Dardanel Mehmed ile Kafkas kökenli Laçin Hanım’ın beş çocuğundan en küçüğüdür. Lütfiye ve Huriye adında iki kız; Yahya Kemal ve Namık Kemal adında iki erkek kardeşi bulunmaktadır. Aile içerisinde "Yıldız" ismiyle anılan Bozkurt, babasının cephe anılarından ve havacılığa dair söylemlerinden etkilenmiştir.^【2】

Eğitim Hayatı ve İlk Havacılık Girişimleri

Bozkurt, ortaokul yıllarında Türk Hava Kurumu bünyesindeki Türkkuşu uçuş okuluna başvuruda bulunmuş ancak yaşının küçük olması gerekçesiyle kabul edilmemiştir. Annesini ortaokul, babasını ise lise yıllarında kaybetmiştir. Lise eğitimini İstanbul’da ağabeyi Yahya Kemal’in yanında tamamlayan Bozkurt, bu süreçte voleybol ve resim sporlarına ilgi göstermiştir. 1953 yılında liseden mezun olduktan sonra İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Bölümünü kazanmış, fakat mali imkânsızlıklar nedeniyle kayıt yaptıramamıştır.^【3】

Türkkuşu Eğitim Süreci ve İlk Havacılık Sertifikaları

Üniversite eğitimine devam edemeyen Bozkurt, 1953-1954 yıllarında Eskişehir İnönü’deki Türkkuşu tesislerinde model uçak, planör, paraşüt ve atlayış eğitimi almıştır. Ardından Türkkuşu Motorlu Okulu’na öğretmen adayı olarak geçiş yapmış ve burada 140 saatlik Magister uçuşunu tamamlamıştır. 19 Mayıs 1955 tarihinde "Türk Hava Kurumu Türkkuşu Millî Amatör Paraşütçü Sertifikası" almaya hak kazanmıştır. Eğitim sürecinde Yarbay Burhan Göksel’in rehberliği ve desteği pilotluk kariyerinde belirleyici olmuştur.^【4】

Türk Silahlı Kuvvetlerine Giriş ve Hava Harp Okulu Eğitimi

1955 yılında Türk Silahlı Kuvvetleri’nin kadın personel istihdam etme kararı almasıyla Bozkurt, İzmir Hava Harp Okulu’na kabul edilmiştir. Okuldaki altı kadın öğrenci arasında Türkkuşu tecrübesi nedeniyle takım lideri olarak görev yapmıştır. İzmir’deki eğitimlerin ardından Eskişehir’deki uçuş kontrollerinde başarı gösteren tek kadın aday olmuştur. Magister, T-34, T-6 ve T-6 G tipi pervaneli uçaklarla eğitimini sürdüren Bozkurt, 30 Ağustos 1957 tarihinde Hava Harp Okulu’ndan birincilikle mezun olmuştur.^【5】

Hava Pilot Albay Leman Bozkurt Altınçekiç İnfografik (Yapay Zeka ile Oluşturulmuştur)

Jet Pilotluğu Eğitimi ve Tarihî Bröve Kazanımı

1957-1958 döneminde İzmir Uçuş Grubu ve Eskişehir Jet Eğitim Filosu’nda jet pilotluğu eğitimi almıştır. Bu süreçte uçuş öğretmeni Yüzbaşı Bahri Kılıç ile çalışmıştır. 22 Kasım 1958 tarihinde altın brövesini takarak Türkiye ve NATO’nun "ilk kadın jet pilotu" unvanını kazanmıştır. Bröve töreni için usta öğreticisi Burhan Göksel’i davet etmiş; Göksel, kendisine yazdığı mektupta bu şerefin tarihî önemine vurgu yapmıştır.^【6】

Askerî Görev Safahatı ve Operasyonel Faaliyetler

Teğmen rütbesiyle mezuniyetinin ardından Eskişehir 1. Hava Üssü’ndeki Jet Eğitim Filosu’na tayin edilmiştir. Görev başlangıcına kadar 226 saat pervaneli uçak ve 26,5 saat jet uçuşu gerçekleştirmiştir. Kariyeri boyunca T-33 ve F-84 tipi jet uçaklarıyla uçuşlar icra etmiştir. 1964-1967 yılları arasında İzmir Hava Eğitim Komutanlığı bünyesinde harekât subaylığı ve Çiğli 2. Ana Jet Uçuş Eğitim Komutanlığı’nda uçuş öğretmenliği görevlerinde bulunmuştur.^【7】

Evliliği, Aile Yasamı ve Uçuştan Ayrılma Kararı

16 Ekim 1960 tarihinde kendisi gibi pilot olan Tahir Altınçekiç ile evlenmiştir. Bu evlilikten 1961 yılında Funda, 1969 yılında ise Leman adında iki çocuğu dünyaya gelmiştir. 1968 yılında Ankara’daki Uçuş Kıymetlendirme Kurulu tarafından uçuştan ayrılmasına karar verilmiş, itirazı sonucu bu hakkı geri alsa da eşinin Fransa’daki eğitimi nedeniyle 4 Ekim 1968’de kendi isteğiyle uçuş görevini sonlandırmıştır.^【8】

Karargah Hizmetleri ve İdari Bürokrasi Dönemi

Pilotluk görevini bıraktıktan sonra Türk Silahlı Kuvvetleri içerisinde idari ve bürokratik görevler üstlenmiştir. 1971-1975 yılları arasında Diyarbakır 2. Taktik Hava Kuvveti Komutanlığı’nda İdari Şube Müdürlüğü; 1975-1987 yılları arasında ise İzmir Hava Eğitim Komutanlığı’nda Personel Başkanlığı Plan Şube Müdürlüğü ve Merkez Şube Müdürlüğü yapmıştır. 19 Mart 1987 tarihinde Kıdemli Albay rütbesiyle emekli olmuştur.^【9】

Hava Pilot Albay Leman Bozkurt Altınçekiç (Anadolu Ajansı)

Ödüller, Uluslararası Tanınırlık ve Vefatı

Leman Bozkurt Altınçekiç, 1984 yılında TBMM tarafından "Cumhuriyet’in İlanı’ndan Sonra Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görev Alan İlkler Ödülü"ne layık görülmüştür. NATO, 2020 yılında yayınladığı videoda kendisini ittifakın ilk kadın jet pilotu olarak anmış ve bir ilham kaynağı olarak tanımlamıştır. Altınçekiç, 4 Mayıs 2001 tarihinde 68 yaşında İzmir’de vefat etmiştir.^【10】