Tanım

Kelime, Arapça "maʿden" (مَعْدِن) kökünden türetilmiştir ve "cevher çıkarılan yer" anlamına gelir. Bu kelime, "toprakta bulunan değerli mineral ya da metal" anlamında kullanılır. Ayrıca, mineralden yapılmış nesneleri tanımlamak için de sıfat olarak kullanılabilir.

Köken

Kelime, Arapça ˁdn kökünden gelen maʿden (مَعْدِن) "cevher çıkarılan yer" anlamına gelir. Bu kelime, "toprağın içinde yerleşik olmak" anlamına gelen ˁadana (عَدَنَ) fiilinden türetilmiştir. Arapçadaki bu anlam, İbranice ve Süryanice dillerindeki eş kökenli "parlatmak, cilalamak" anlamındaki kelimelerle ilişkilidir.

Kullanım Alanları

• Jeoloji: Ekonomik değeri olan doğal minerallerin bulunduğu yer veya maden cevheri çıkarma işlemleri.
• Metal: Çeşitli metaller (demir, altın, bakır vb.) ve cevherler bu kategoride yer alır.
• Günlük Kullanım: Çeşitli yerlerde mecaz anlamda "değerli şeyleri kapsayan kaynak" anlamında kullanılabilir. Örneğin, bir kütüphane "maden" olarak tanımlanabilir.
• Argo: "Maden" aynı zamanda uyuşturucu maddeyi tanımlamak için kullanılan bir terimdir.
• Kimya ve Metalurji: Maden cevherlerinin işlenmesi ve bu cevherlerden metallerin elde edilmesi.

Örnek Cümleler

1. "Bu adamcağız, tarlalarının içinde kendi haberi olmadan büyük bir mâden damarı çıkan câhil bir köylüdür." (Ömer Seyfeddin)
2. "Durup dinlenmeden her tarafta petrol sondajları, mâden araştırmaları, arkeoloji kazıları… " (Refik H. Karay)
3. "Maden ibrikleri büyük bir sanatla yapılırdı." (Falih Rıfkı Atay)