Mağrip Direniş Konvoyu (2025)

Gazze’ye yönelik ablukanın kaldırılması, insani yardım ulaştırılması ve uluslararası dayanışmanın teşhir edilmesi amacıyla 10 Haziran 2025’te Tunus’tan yola çıkmış olan Mağrip Direniş Konvoyu, Cezayir, Fas, Libya, Moritanya ve Tunus’tan gelen binlerce katılımcının oluşturduğu çok uluslu bir sivil kara konvoyudur. Libya’nın doğusuna geçişine izin verilmemesi üzerine 18 Haziran’da Tunus’a geri dönme kararı almıştır.

Tanım ve Kapsam

Mağrip Direniş Konvoyu, 2025 yılı Haziran ayında Tunus’tan başlatılan ve kara yoluyla Gazze’ye ulaşmayı hedefleyen çok uluslu bir sivil girişimdir. Konvoy, Tunus merkezli Bağımsız Filistin’le Dayanışma Koordinasyonu tarafından örgütlenmiş, başta Tunus olmak üzere Cezayir, Fas, Moritanya ve Libya’dan katılımcıları kapsamıştır. Güzergâh olarak Tunus’tan başlayarak Libya üzerinden Mısır’a uzanması ve son durak olarak Refah Sınır Kapısı’na ulaşması planlanmıştır.

Konvoyun hedefleri arasında İsrail’in Gazze üzerindeki kuşatmasını protesto etmek, yardım malzemelerini ulaştırmak ve uluslararası kamuoyunun dikkatini bölgedeki insani krize çekmek bulunmaktadır. Katılımcılar, kara yoluyla Gazze’ye ulaşmaya çalışmakta; aynı zamanda deniz ve hava yoluyla düzenlenen diğer eş zamanlı girişimlerle koordineli şekilde hareket etmektedir.

Konvoy yalnızca bölgesel değil, küresel ölçekte de desteklenen bir hareketin parçası olarak yürütülmektedir. Avrupa, Güney Amerika ve Güneydoğu Asya’dan farklı grupların da benzer hedeflerle organize olduğu bildirilmiştir. Bu bağlamda Mağrip Direniş Konvoyu, "Küresel Gazze Yürüyüşü", "Özgürlük Filosu" ve "Gazze Yürüyüşü" gibi eylemlerle eşgüdüm hâlinde ilerlemektedir.

11 Haziran 2025 itibarıyla devam eden bu kara konvoyu, aynı zamanda sosyal medya platformları ve uluslararası basın yoluyla geniş bir görünürlük kazanmış, özellikle #قافلة_الصمود etiketiyle Mağrip halklarının dayanışma çağrısını simgelemiştir.

Organizasyon ve Katılım Yapısı

Mağrip Direniş Konvoyu’nun organizasyonu, Tunus merkezli Bağımsız Filistin’le Dayanışma Koordinasyonu öncülüğünde yürütülmektedir. Organizasyon yapısında sendikalar, meslek birlikleri, gençlik grupları ve sağlık kurumları gibi çeşitli sivil toplum kuruluşları yer almaktadır. Tunus Genel İşçi Sendikası, Tunus Gazeteciler Sendikası, Ulusal Avukatlar Birliği, Tunus İnsan Hakları Savunma Birliği, Tunus Ekonomik ve Sosyal Haklar Forumu, Tunus Tabipler Birliği ve Genç Doktorlar Derneği gibi kurumlar süreci desteklemektedir.

Katılım, Mağrip ülkelerinin farklı kesimlerinden gönüllülerin başvurularıyla şekillenmiştir. Konvoyun çekirdek yapısını yaklaşık 1.000 kişilik bir ilk grup oluşturmuş, toplam kayıt sayısı ise 7.000’e ulaşmıştır. Cezayir, Tunus, Libya, Fas ve Moritanya’dan çeşitli delegasyonlar konvoya katılmıştır. Katılımcılar arasında sendikacılar, hukukçular, doktorlar, gazeteciler, gençlik örgütleri ve siyasi figürler yer almaktadır.

Hazırlık sürecinde katılımcılar farklı şehirlerden konvoya dâhil olacak şekilde planlanmış, Tunus’un başkenti dışında Susa, Safakes ve Gabes gibi şehirlerden de organizasyona katılım sağlanmıştır. Her ülkenin kendi içinde yaptığı lojistik hazırlıklarla katılımcılar otobüs ve özel araçlarla organize edilmiştir.

Tunus’tan hareket eden konvoyda ilk aşamada 12 otobüs ve yaklaşık 100 araç yer almıştır. Konvoy sözcülüğü görevini yürüten Dr. Muhammed Emin Bennur, katılımcı sayısının güzergâh boyunca artacağını, ayrıca Mısır’a farklı ülkelerden kara ve hava yoluyla ulaşan aktivistlerin de konvoya entegre olmasının beklendiğini açıklamıştır

Yapı olarak konvoyun içerisinde sağlık koordinatörlüğü, medya koordinasyonu ve lojistik destek birimleri oluşturulmuştur. Sağlık hizmetleri gönüllü doktorlarca yürütülmektedir.

Konvoyun nihai hedefi, Refah Sınır Kapısı’na ulaşarak Gazze halkıyla dayanışma göstermek üzere sembolik bir varlık ortaya koymaktır. 15 Haziran tarihinde Refah Sınır Kapısı’nın Mısır tarafında barışçıl bir gösteri düzenlenmesi planlanmaktadır. Aktivist gruplar, Ariş kentinden Refah’a kadar üç gün sürecek 50 kilometrelik bir yürüyüş gerçekleştirmeyi amaçlamaktadır.

Yola Çıkış Hazırlıkları ve Tunus Etabı

Mağrip Direniş Konvoyu’nun kara yolculuğu, 10 Haziran 2025 sabahı Tunus’un başkenti Tunus’ta, 5. Muhammed Caddesi’nde başlamıştır. Sabah saat 04.00 itibarıyla yüzlerce kişi kayıt işlemleri ve lojistik hazırlıklar için toplanmış, konvoy saat 08.30’da yola çıkmıştır. Katılımcılar Tunus’un çeşitli şehirlerinden gelerek burada birleşmiştir. Tunus’un yanı sıra Susa, Safakes ve Gabes şehirlerinden de hareket eden gruplar konvoyu desteklemiştir.

Yola çıkış anında konvoy, sivil halkın katılımıyla uğurlanmıştır. Katılımcılar Filistin ve Tunus bayrakları taşımış, güzergâh boyunca görsel birliktelik sağlanmıştır. İlk hareket eden grubun 12 otobüs ve yaklaşık 100 özel araçtan oluştuğu açıklanmıştır. Konvoya katılan araçlar önceden belirlenen sıralama ve güvenlik önlemleri doğrultusunda konvoy düzeni içinde hareket ettirilmiştir.

Tunus’tan yola çıkan ana gruba katılım, Cezayir, Fas ve Moritanya’dan gelen bireysel veya örgütlü aktivistlerle genişletilmiştir. Araçlar ülke içindeki geçiş güzergâhlarında mola vererek diğer şehirlerden gelen grupları almış; bu sayede yolculuk esnasında katılım kademeli biçimde artmıştır.

Konvoyun ilerleyişi sırasında ana güzergâh olarak Tunus’un güneyine yönelinmiş, Ben Gardane bölgesinden Libya sınır kapısı Ras Cedîr’e ulaşılmıştır. Tunus etabında, katılımcılara yönelik çeşitli bilgilendirme toplantıları yapılmış; güzergâh, sınır geçişi, güvenlik önlemleri ve lojistik kurallar detaylı biçimde aktarılmıştır. Organizasyon komitesi, araç içi yönlendirmeleri ve geçiş sırasında uygulanacak koordinasyonu yazılı ve sözlü olarak açıklamıştır.

Tunus’un güney sınırına ulaşılmasının ardından konvoy, Libya’ya geçiş hazırlıklarını tamamlamış ve gece saatlerinde Ras Cedîr sınır kapısından Libya’ya giriş yapmıştır. Sınır geçişi sırasında Tunus makamlarının gerekli prosedürleri uyguladığı, konvoya kolaylık sağlandığı bildirilmiştir. Bu geçişle birlikte konvoy, Libya etabına geçmiştir.

Libya Etabı

Mağrip Direniş Konvoyu, 10 Haziran 2025 akşam saatlerinde Libya’daki ilk durağı olan Zaviye kentine ulaşmıştır. Yaklaşık 120 araç ve 12 otobüsten oluşan kafileye bu durakta bazı Libyalı aktivistler de katılmıştır. Konvoy, Zaviye’de bir gece konakladıktan sonra 11 Haziran sabahı erken saatlerde başkent Trablus yönünde ilerlemeye başlamıştır.

Trablus’tan geçileceği bilgisinin yayılması üzerine çok sayıda Libyalı, Şehitler Meydanı’nda toplanarak Libya ve Filistin bayraklarıyla konvoyu karşılamıştır. Bu karşılamanın ardından, konvoy Trablus’un doğusundaki Tacura kentine yönelmiştir. Tacura’ya varan kafile burada da halk tarafından karşılanmış, katılımcılara su, meyve suyu ve öğle yemeği ikram edilmiştir. Bölgedeki yerel halk ve aktivistler, karşılama sonrasında Gazze ablukasına karşı bir gösteri düzenlemiştir.

Konvoy, 12 Haziran 2025’te bir sonraki durak olan Misrata kentine ulaşmıştır. Misrata’da konvoy Misrata Uluslararası Fuar Merkezi önünde karşılanmıştır. Karşılama sırasında Filistin ve Libya bayrakları taşınmış, bazı katılımcılara gül hediye edilmiş ve konvoy araçlarının üzerine gül yaprakları serpilmiştir. Kentin ana noktalarına, “Direnişin kentine hoş geldin” ve “Misrata halkı Direniş Konvoyu’nu selamlıyor” yazılı pankartlar asılmıştır. Yerel izci grupları tarafından “Filistin’e özgürlük” ve “Adalet için Gazze’nin yanında ol” yazılı dövizler taşınmıştır.

Sirte Girişinde Yaşanan Güvenlik Kısıtlamaları

Konvoy, 12 Haziran 2025 akşam saatlerinde Sirte kenti girişindeki kontrol noktasında durdurulmuştur. Libya'nın doğusunu kontrol eden güçler, konvoyun Sirte’yi geçmesine izin vermemiştir. Sirte çevresinde yaklaşık 50 kilometrelik bir alanda internet erişimi tamamen kısıtlanmış, gıda ve lojistik desteğin girişine izin verilmemiştir.

13 Haziran 2025 günü yapılan açıklamada, Mağrip Direniş Konvoyu Sözcüsü Vail en-Nevvar, konvoyun geceden beri Sirte yakınında bekletildiğini ve Libya'nın doğusuna geçiş konusunda henüz bir geri dönüş almadıklarını bildirmiştir. Konvoydaki aktivistlerin pasaportları ve isim listeleri güvenlik güçlerince alınmıştır. Nevvar, açıklamasında konvoyun Gazze’ye ulaşmadan geri dönmeyeceğini ifade etmiştir.

Konvoyun kamp alanında oluşturulan güvenlik kordonunun kaldırılması ve insani ihtiyaçların karşılanmasına izin verilmesi için çağrılar yapılmıştır. 14 Haziran itibarıyla konvoy hâlâ Sirte girişinde beklemekte ve doğuya geçiş için görüşmeler sürmektedir.

Mısır Sınırına Yönelik Hazırlık Süreci ve Resmi Açıklamalar

Mağrip Direniş Konvoyu’nun Mısır’a geçiş süreciyle ilgili planlamalar, konvoy Libya içerisindeyken eş zamanlı olarak sürdürülmüştür. Organizasyon komitesi, Mısır’a kara yoluyla geçişi sağlayacak resmi prosedürleri takip etmeye başlamış ve Kahire’ye havayoluyla ulaşması beklenen diğer gruplarla eşgüdüm sağlamıştır. Konvoyun, Mısır sınırına ulaştığında Refah Sınır Kapısı’na doğru hareket etmesi planlanmaktadır.

11 Haziran 2025 tarihinde Mısır Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan yazılı açıklamada, Gazze sınırına yakın olan Ariş ve Refah bölgelerine yapılacak tüm ziyaretlerin yalnızca önceden alınacak resmi onaylarla mümkün olabileceği belirtilmiştir. Açıklamada, yürürlükteki idari düzenlemelere ve prosedürlere uyulmasının zorunlu olduğu vurgulanmıştır.

Libya’daki iki ayrı hükümetten, Trablus merkezli Abdulhamid Dibeybe yönetimi ve Bingazi merkezli Usame Hammad hükümeti tarafından konvoy hakkında olumlu açıklamalar yapılmıştır. Dibeybe hükümeti, konvoyun Libya halkı tarafından karşılanmasından memnuniyet duyulduğunu bildirmiştir. Hammad hükümeti ise konvoyu “cesur bir halk girişimi” olarak tanımlamış ve organizasyonun Mısır makamlarının belirlediği kurallara riayet etmesi gerektiğini ifade etmiştir.

14 Haziran 2025 itibarıyla Mağrip Direniş Konvoyu Libya’nın Sirte kenti yakınlarında beklemeye devam etmektedir. Doğuya geçişin sağlanabilmesi için konvoy sözcüleri ile Libya’nın doğusundaki yerel otoriteler arasında görüşmeler sürmektedir. Konvoyun Mısır’a geçişi ve Refah’a ilerleyişi, bu görüşmelerin seyrine göre şekillenecektir.

Tunus’a Geri Dönüş Kararı ve Sirte Sonrası Süreç

Mağrip Direniş Konvoyu, Libya’nın doğusuna geçişine izin verilmemesi üzerine 18 Haziran 2025 tarihinde Tunus’a geri dönme kararı almıştır. Karar, “Filistin İçin Ortak Eylem Koordinasyonu”nun sosyal medya hesabı üzerinden yapılan açıklamayla duyurulmuştur. Açıklamada, konvoyun 18 Haziran sabahı saat 08.00’de Zliten kentinden ayrıldığı ve Tacura ile Trablus güzergâhı üzerinden Ras Cedîr Sınır Kapısı’na ulaşmasının planlandığı belirtilmiştir.

Konvoy, 12 Haziran’da Sirte kentinin girişinde Libya’nın doğusunu kontrol eden güçler tarafından durdurulmuştur. Bu noktada su, gıda ve ilaç teminine izin verilmemiş; internet erişimi de kısıtlanmıştır. 15 Haziran’da konvoy, Misrata’ya geri dönmüş ve burada, Sirte girişindeki kontrol noktasında gözaltına alınan 15 kişinin serbest bırakılmadan Libya topraklarını terk etmeyeceklerini açıklamıştır. Gözaltına alınan kişilerin daha sonra serbest bırakıldığı bildirilmiştir.