Manipülasyon (Sözlük)

Tanım

1. Kullanma, harekete geçirme, değiştirme.
2. Hileli yönlendirme

Köken

"Manipülasyon" kelimesi, Türkçeye Fransızca "manipulation" sözcüğünden geçmiştir. Fransızca "manipulation" kelimesi, Latince "manipulus" (avuç, ele sığan şey) sözcüğünden türetilmiştir. Latince "manipulus" ise "manus" (el) ve "plere" (doldurmak) kelimelerinin birleşiminden oluşur. Bu etimolojik köken, "manipülasyon" kelimesinin temelinde "elle yapmak" veya "elle yönlendirmek" anlamlarının bulunduğunu gösterir. Günümüzde "manipülasyon", bir şeyi ustalıkla yönlendirme veya başkalarını kendi çıkarları doğrultusunda etkileme anlamında kullanılmaktadır.

Kullanım Alanları

• Psikoloji ve Sosyoloji: Bir kişinin, başkalarının duygu, düşünce ve davranışlarını kendi çıkarları doğrultusunda etkileme veya yönlendirme çabasıdır. Bu, genellikle etik dışı kabul edilen bir davranıştır.
• Finans ve Ekonomi: Piyasalarda, özellikle menkul kıymetlerin değerini yapay olarak değiştirme veya yanıltıcı bilgi yayma yoluyla yatırımcıları etkileme girişimidir. Bu tür manipülasyonlar, finansal piyasalarda yasadışı kabul edilir ve ciddi yaptırımlara tabidir.
• Medya ve İletişim: Bilgilerin seçilerek sunulması, çarpıtılması veya yanıltıcı içeriklerle kamuoyunun yönlendirilmesi anlamında kullanılır. Bu tür manipülasyonlar, propaganda veya dezenformasyon kampanyaları şeklinde ortaya çıkabilir.
• Tıp ve Fizyoterapi: Manuel terapi teknikleri kapsamında, eklem veya kasların elle tedavi edilmesi işlemine "manipülasyon" denir. Bu uygulama, ağrıların giderilmesi veya hareket kabiliyetinin artırılması amacıyla yapılır.
• Sanat ve Tasarım: Görsel veya işitsel materyallerin dijital araçlarla değiştirilmesi, düzenlenmesi veya dönüştürülmesi sürecini ifade eder. Örneğin, fotoğraf manipülasyonu, görüntülerin dijital olarak değiştirilmesi anlamına gelir.

Örnek Cümleler

• Piyasadaki hisse senedi manipülasyonları, yatırımcıların zarar etmesine neden oldu.
• Haberdeki bilgilerin çarpıtılması, kamuoyunun manipülasyonuna yol açtı.