Köken

Mengene kelimesi, Eski Yunanca mágganon (μάγγανον) “makaralı düzenek, mekanik kol” anlamındaki sözcükten türeyen Yeni Yunanca mángano (μάγγανο) “makara, sıkıştırıcı araç” üzerinden Türkçeye geçmiştir. Bu sözcük, dilimize muhtemelen Venedikçe ya da başka bir Akdeniz ticaret dili aracılığıyla girmiştir. Türkçede “mengene” biçimini alarak sabitleme, sıkıştırma işlevi gören aletleri tanımlamak için kullanılmıştır.

Kullanım Alanları

• Zanaat ve el sanatları: “Mengene” kelimesi, marangozluk, metal işçiliği ve kuyumculuk gibi mesleklerde nesneleri sabitlemeye yarayan araçları tanımlamak için kullanılır.
• Makine ve teknik eğitim: Teknik terim olarak, sabitlenmesi gereken iş parçalarını tutmaya yarayan düzenekleri anlatmak için geçer.
• Gündelik dil / Mecaz: “Mengene gibi sıkmak” ya da “mengeneye alınmak” deyimlerinde, fiziksel ya da psikolojik baskı altında olma durumunu ifade etmek için kullanılır.
• Askeri ve taktiksel anlatım: Kuşatma veya iki ateş arasında kalma durumlarını tarif etmek üzere mecaz anlamda kullanılabilir.