Microsoft’un 50. Yıl Etkinliğinde İsrail İş Birliğine Yönelik Çalışan Protestoları

5 Nisan 2025 tarihinde Microsoft’un 50. kuruluş yıl dönümü kutlamasında, şirketin İsrail ile yaptığı yapay zekâ iş birliğine karşı bazı çalışanların tepkisini ortaya koyduğu protestolardır. Etkinlik sırasında Ibtehal Aboussad ve Vaniya Agrawal adlı çalışanlar kamuoyunun dikkatini söz konusu iş birliklerine çekmiştir.

Microsoft’un yapay zekâ birimi CEO’su Mustafa Süleyman’ın sahnede Copilot ürününe dair sunum yaptığı sırada, Microsoft çalışanı Ibtehal Aboussad izleyici koltuklarından sahneye yönelerek protestosunu dile getirmiştir. Aboussad, Microsoft’un İsrail ordusuna yapay zekâ silahları sağladığını ve bu teknolojilerin bölgede yaşanan ölümlerle doğrudan bağlantılı olduğunu ifade etmiştir. Aboussad, sahnedeki Süleyman'a seslenerek, "Yapay zekâyı iyilik için kullanmayı önemsediğini iddia ediyorsun ama Microsoft, İsrail ordusuna yapay zekâ silahları satıyor. 50 bin insan öldü ve Microsoft bölgemizdeki bu soykırımı destekliyor." demiştir. Sahneye, Filistin dayanışmasının sembollerinden biri olan kefiyye fırlatmış ve ardından güvenlik görevlilerince etkinlik alanından çıkarılmıştır.

Protesto sırasında Süleyman, Aboussad'ın sözlerine karşılık olarak yalnızca kısa bir yanıt vermiştir. Aboussad, daha sonra yaptığı açıklamada, çalışmaları kapsamında geliştirdiği sistemlerin İsrail ordusuna ya da hükûmetine satılacağına dair bilgilendirme almadığını ve bu yönde bir onay vermediğini belirtmiştir. Ayrıca, insan haklarını ihlal edecek nitelikte yazılım üretmeye gönüllü olmadığını da vurgulamıştır.

_{Ibtehal Aboussad, 5 Nisan 2025 - AP News}

Aynı etkinlik sırasında gerçekleşen bir başka protestoda ise Microsoft yazılım mühendisi Vaniya Agrawal, Bill Gates, Steve Ballmer ve Satya Nadella'nın sahnede bulunduğu sırada söz alarak şirketin İsrail ile olan bağlarını kesmesi gerektiğini yüksek sesle dile getirmiştir. Microsoft’u, Gazze’de yaşanan ölümlerle ilişkilendirilen teknolojik desteği nedeniyle yöneticileri sorumlu tutan Agrawal, açıklamasının ardından etkinlikten çıkarılmıştır. Protestonun ardından şirket yöneticilerine gönderdiği bir e-posta aracılığıyla Microsoft’tan istifa edeceğini bildirmiştir.

Associated Press tarafından 2025 yılı başında yayımlanan bir araştırmada, Microsoft ve OpenAI tarafından geliştirilen yapay zekâ sistemlerinin İsrail askeri programları kapsamında kullanıldığı belirtilmiştir. Bu sistemlerin, Gazze ve Lübnan’daki bombardıman hedeflerinin belirlenmesinde kullanıldığı, 2023 yılında Lübnan’da üç çocuğun ve bir büyükannenin ölümüne yol açan bir hava saldırısında da etkili olduğu öne sürülmüştür. Protestolar, bu teknolojilerin çalışanların bilgisi dışında askerî operasyonlarda kullanılmasına karşı bir tepki olarak ortaya çıkmıştır.

Microsoft yönetimi tarafından protestolara dair yapılan açıklamada, çalışanların görüşlerini ifade edebileceği çeşitli yolların mevcut olduğu belirtilmiştir. Bu tür eylemlerin iş süreçlerini aksatmadan yürütülmesi gerektiği vurgulanmıştır. Şirket ayrıca iş uygulamalarının yüksek etik standartlara uygun şekilde sürdürüldüğünü beyan etmiştir.

Protestolar, uluslararası düzeyde çeşitli tepkilere de yol açmıştır. Hamas tarafından yapılan bir açıklamada, Ibtehal Aboussad’ın duruşu desteklenmiş; Gazze’deki sivil ölümlerinde kullanılan teknolojilere karşı sergilediği tutumun "fedakârca ve dikkat çekici" olduğu belirtilmiştir. Açıklamada, benzer pozisyondaki teknoloji çalışanlarına da aynı doğrultuda hareket etmeleri çağrısında bulunulmuştur. Birleşmiş Milletler ve uluslararası insan hakları örgütlerine ise İsrail ile yapılan teknoloji iş birliklerini belgeleme ve şirketlere yönelik yaptırım uygulama çağrısı yapılmıştır.

Microsoft'un yapay zeka biriminde görev yapan yazılım mühendisleri Vaniya Agrawal ve Ibtihal Aboussad’ın, etkinlik esnasında gerçekleştirdikleri protesto sonrası görevden alındıkları açıklanmıştır.

Amerikan CNBC kanalının internet sitesinde yayımlanan habere göre, çalışanların temsilciliğini üstlenen bir grup, Agrawal ve Aboussad’ın Microsoft’un İsrail ile olan işbirliğini eleştirmeleri nedeniyle işten çıkarıldıklarını kamuoyuna duyurmuştur.

Aboussad’a gönderilen fesih bildiriminde, “kasıtlı suistimal, itaatsizlik ya da kasıtlı görev ihlali” gerekçeleri yer almış; bu davranışın etkinliği bilinçli şekilde kesintiye uğratma amacı taşıdığı değerlendirmesi yapılmıştır. Agrawal’a iletilen mesajda ise 11 Nisan’da sunulması planlanan istifasının derhal yürürlüğe konduğu bilgisi verilmiştir. Şirket, söz konusu işten çıkarmalarla ilgili kamuoyuna herhangi bir açıklama yapmamıştır.