Milli Uzay Programı

Millî Uzay Programı, Türkiye'nin uzay politikaları alanındaki on yıllık vizyonunu, stratejilerini, hedeflerini ve projelerini koordineli ve entegre bir biçimde yürütmek amacıyla hazırlanmış kapsamlı bir devlet programıdır.^【1】 Programın temel amacı, ülkenin uzay teknolojileri alanındaki mevcut potansiyelini küresel gelişmeler ışığında değerlendirmek, bu alandaki dışa bağımlılığı azaltmak ve uzay teknolojilerini ulusal kalkınmanın bir aracı olarak konumlandırmaktır.^【2】

Türkiye Uzay Ajansı (TUA) koordinasyonunda hazırlanan program, 9 Şubat 2021 tarihinde kamuoyuna duyurulmuş, 24 Mayıs 2022 tarihli Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile 2022-2030 dönemini kapsayan resmî bir strateji belgesine dönüştürülmüştür.^【3】 Program, Ay Araştırma Programı, yerli uydu geliştirme, bölgesel konumlama sistemi, uzay limanı, insanlı uzay uçuşu gibi on ayrı alt program altında toplanan hedefleriyle Türkiye'yi uzay ve havacılık teknolojilerinde söz sahibi ülkeler arasına taşımayı öngörmekte ve Milli Teknoloji Hamlesi vizyonunun uzay alanındaki kapsamlı yansıması olarak değerlendirilmektedir.

Türkiye'nin uzay alanındaki birikimi, Cumhuriyet'in ilk yıllarına kadar uzanan bir havacılık sanayii geleneğine dayanmaktadır. 1925 yılında Kayseri'de "Tayyare ve Motor Türk Anonim Şirketi" (TOMTAŞ) adıyla kurulan havacılık şirketi, 1928'de kapatılarak devlet kuruluşu olan Kayseri Uçak Fabrikası'na dönüştürülmüştür.^【4】

Aynı yıl Ankara'da Türk Hava Kurumu (THK) bir planör fabrikası kurmuş, 1933'te İstanbul Üniversitesi'nde bugün Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü olarak faaliyetini sürdüren Astronomi Enstitüsü açılmıştır.^【5】 1942'de Ankara Etimesgut'ta THK tarafından kurulan uçak fabrikası 1956 yılına kadar üretime devam etmiş; 1950'de açılan ve günümüzde TÜBİTAK-SAGE tarafından işletilen Ankara Hava Tüneli, havacılık ve uzay sanayii için stratejik bir test laboratuvarı olarak faaliyetini sürdürmektedir.^【6】

1973'te kurulan Türk Uçak Sanayii Anonim Şirketi (TUSAŞ) 1976'da faaliyete geçmiş, 1975'te aviyonik alanında çalışmak üzere Askeri Elektronik Sanayii (ASELSAN) kurulmuştur. 1984 yılında Ankara'da Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TAI) ile Eskişehir'de jet motoru üretimine yönelik Türk Motor Sanayii (TEI) tesisleri hayata geçirilmiştir.^【7】

1985-1995 döneminde ulusal savunma sanayiinin geliştirilmesi çerçevesinde HAVELSAN, ELROKSAN, MİKES ve SAVRONİK gibi kuruluşlar faaliyete başlamış; 1988 yılında, roket ve füze programlarında öncü rol üstlenecek ROKETSAN kurulmuş ve TÜBİTAK bünyesindeki Savunma Sanayii Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü (SAGE) bugünkü adıyla yapılandırılmıştır.^【8】

1990'da Devlet Planlama Teşkilatı'nın önerisiyle TÜBİTAK bünyesinde Uzay Bilim ve Teknolojileri Komitesi (UBİTEK) kurulmuş, bu komite Türkiye'nin uzay bilim ve teknolojileri birikimini değerlendiren bir platform işlevi görmüştür. 1993'te "Türk Bilim ve Teknoloji Politikası 1993-2003" hedefleri kapsamında uzay teknolojileri öncelikli alanlardan biri ilan edilmiş, aynı yıl Başbakanlık genelgesiyle bir uzay ajansı kurulması gündeme alınmıştır.^【9】

1994'te TÜRKSAT 1B haberleşme uydusu Fransız Aerospatiale firması tarafından yörüngeye yerleştirilmiş; 1996'da TÜRKSAT 1C uydusu aynı firma tarafından fırlatılmıştır.^【10】 1997'de TÜBİTAK sekreterliğinde bir "Ulusal Uzay ve Havacılık Konseyi" kurulmasına yönelik kanun tasarısı hazırlanmış, Türkiye ile Avrupa Uzay Ajansı arasında işbirliği görüşmeleri başlatılmıştır.^【11】 Bu dönemde Türkiye'nin kendi ulusal bir uzay kurumuna henüz sahip olmadığı, uzay programlarına ancak ikili anlaşmalarla katılabildiği kayıtlara geçmiştir.

^{Türkiye'nin İlk Yerli Yer Gözlem Uydusu RASAT.} (Anadolu Ajansı)

Türkiye'de tasarlanıp üretilen ilk yer gözlem uydusu RASAT, TÜBİTAK Uzay Teknolojileri Araştırma Enstitüsü (TÜBİTAK UZAY) tarafından geliştirilmiştir.^【12】Uydunun tasarım, üretim ve test aşamalarının tamamı, yabancı ortak veya danışman kullanılmaksızın, Türk mühendis ve teknisyenler tarafından Ankara'daki TÜBİTAK UZAY tesislerinde gerçekleştirilmiştir.^【13】

Uçuş bilgisayarı, uçuş yazılımı, hızlı haberleşme sistemi ve görüntü sıkıştırma sistemi gibi kritik alt sistemler de yerli imkânlarla tasarlanıp üretilmiştir.^【14】 Yaklaşık 100 kilogram ağırlığındaki RASAT, 7,5 metre siyah-beyaz ve 15 metre çok bantlı görüntüleme kapasitesine sahiptir; elde edilen görüntülerin şehir ve bölge planlama, ormancılık, tarım ve afet yönetimi alanlarında kullanılması öngörülmüştür.^【15】

RASAT, 17 Ağustos 2011 tarihinde Rusya Federasyonu'nun Kazakistan sınırındaki Orenburg Bölgesi'nde bulunan Yasny Fırlatma Üssü'nden Dnepr roketiyle fırlatılmıştır. Fırlatmadan 969 saniye sonra Dünya'dan 687 kilometre yükseklikteki hedef yörüngesine yerleşen uydudan ilk sinyaller, TÜBİTAK UZAY'ın Ankara'daki yer istasyonu tarafından alınmıştır. Fırlatma hizmeti için Ağustos 2009'da ihale süreci tamamlanmış, uydu fırlatmadan önce 15 günlük bir hazırlık süreci için Yasny Üssü'ne gönderilmiştir.^【16】

RASAT projesiyle Türkiye, uydu tasarlama, üretme, test etme ve işletme alanında sahip olduğu yetenekleri kanıtlamıştır. Projede geliştirilen alt sistemlerin sonraki yerli uydu ve uzay görevlerinde kullanılması hedeflenmiş; RASAT platformunun gelecek nesil Türk uydu görevleri için bir test ve doğrulama aracı olarak işlev görmesi amaçlanmıştır.^【17】 1985 yılında kurulan TÜBİTAK UZAY, bu projeyle birlikte küçük uyduların tasarımı, üretimi ve test edilmesi alanındaki yeteneklerini uluslararası düzeyde kanıtlamıştır.^【18】

Milli Uzay Programı'nın hazırlanmasından ve uygulanmasından sorumlu kurum olan Türkiye Uzay Ajansı, 13 Aralık 2018 tarihinde faaliyetlerine başlamıştır.^【19】 Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'na bağlı olarak kurulan Ajans, Cumhurbaşkanlığınca belirlenen uzay politikaları doğrultusunda Milli Uzay Programı'nı hazırlamak ve uygulamakla görevlendirilmiştir. Ajansın kurumsal yapısı, hukuki dayanağı ve teşkilat şeması ayrı bir maddenin konusudur; bu madde kapsamında yalnızca programın hazırlanış sürecindeki rolüne değinilmektedir.

^{Milli Uzay Programı Tanıtım Toplantısı} (Anadolu Ajansı)

Milli Uzay Programı, 9 Şubat 2021 tarihinde Beştepe Millet Kongre ve Kültür Merkezi'nde düzenlenen bir törenle kamuoyuna duyurulmuştur. Törene Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın yanı sıra dönemin Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank, TBMM Başkanı Mustafa Şentop, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay ve AK Parti Genel Başkanvekili Numan Kurtulmuş katılmıştır.

Tören sırasında kongre merkezinin tavanına üç boyutlu uzay görüntüleri yansıtılmış, Türkiye Uzay Ajansı'nın kurumsal logosu ilk kez kamuoyuna tanıtılmış ve paydaş kurumlar arasında protokol ve sözleşmeler imzalanmıştır. Program, "Gökyüzüne Bak Ay'ı Gör" mottosuyla duyurulmuştur.^【20】

Milli Uzay Programı'nın on hedefi belirlenirken yedi temel politika esas alınmıştır: uzaya bağımsız erişim, kritik teknolojilerde millîlik, bilime katkı, barışçıl amaçlarla kullanım, yumuşak güç, ticari fayda ve toplumsal farkındalık.^【21】 Strateji belgesinde, 2020 itibarıyla 424 milyar dolar büyüklüğe ulaşan ve yıllık yaklaşık yüzde 8 oranında büyüyen küresel uzay ekonomisinin, gelecekte uzay turizmi, takım uydular, uzayda imalat ve uzay madenciliği gibi alanlarda daha da genişlemesinin beklendiği; bu büyümenin yaklaşık yüzde 80'inin ticari uzay faaliyetlerinden kaynaklandığı belirtilmiştir.^【22】 Belgede ayrıca, dünya genelinde aktif uyduların yüzde 1'inden azının Türkiye'ye ait olduğu, bu nedenle uzay alanının Türkiye açısından hâlâ gelişime açık bir alan olarak değerlendirildiği kayıtlara geçmiştir.^【23】

Programın stratejik hedeflerinin somutlaştırılması amacıyla tanıtım töreninde dört protokol ve sözleşme imzalanmıştır: TUSAŞ, TÜRKSAT ve TÜBİTAK UZAY arasında yerli uydu üretiminin tek çatı altında toplanmasına ilişkin "Milli Uydu Üretim Şirketi Kurulmasına İlişkin Protokol"; Türkiye Uzay Ajansı ile İstanbul Teknik Üniversitesi arasında bilimsel ve teknolojik işbirliği protokolü; Türkiye Uzay Ajansı, Sabancı Üniversitesi ve TÜBİTAK UZAY arasında bir uydu izleme yazılımı proje sözleşmesi; Türkiye Uzay Ajansı, Orta Doğu Teknik Üniversitesi ve ODTÜ Teknokent arasında Uzay Teknoloji Geliştirme Bölgesi'ne yönelik işbirliği protokolüdür.^【24】

^{Ay Araştırma Projesi AYAP- 1} (Türkiye Uzay Ajansı)

Programın önceliği, Ay yüzeyine millî teknolojilerle bir gezici araç (rover) göndererek fırlatma ve itki teknolojilerinde deneyim kazanmak, Ay'a ulaşan sayılı ülke arasına girmek ve gezici araç üzerindeki bilimsel deneylerle uluslararası bilime katkı sağlamaktır. Program iki aşamalı planlanmıştır: ilk aşamada, uluslararası işbirliğiyle Dünya yörüngesine çıkarılacak AYAP-1 adlı uzay aracı, millî olarak geliştirilen hibrit roket motorunu uzayda ateşleyerek Ay yüzeyine sert iniş gerçekleştirecek; bu aşamanın Cumhuriyet'in 100. kuruluş yıldönümü olan 2023 yılı sonuna kadar tamamlanması hedeflenmiştir.^【25】

İkinci aşamada ise millî fırlatma aracıyla uzaya çıkacak AYAP-2 adlı uzay aracı, yerli motorlarla Ay'a ulaşarak yüzeye yumuşak iniş gerçekleştirecek ve içerdiği gezici araç Ay yüzeyinde bilimsel araştırmalar yürütecektir; bu aracın 2028 yılında Ay'a ulaşması planlanmıştır. Programın stratejisi, uzay araçlarının sistem tasarımı ve entegrasyonunun millî olarak yürütülmesini, her aşamada teknoloji kazanımının bir sonraki aşama gözetilerek fakat riski aşırı yükseltmeyecek şekilde planlanmasını ve Ay yüzeyine ulaşacak bilimsel yüklerin seçiminde üniversitelerin azami katkısının sağlanmasını öngörmektedir.^【26】

Bu alt programın amacı, farklı kurumlarda dağınık biçimde bulunan uydu üretim yeteneklerinin kademeli olarak Türkiye Uzay Ajansı koordinasyonunda kurulacak millî bir şirket bünyesinde birleştirilerek, yeni nesil uydu geliştirme alanında dünya ile rekabet edebilecek ticari bir marka oluşturulmasıdır. Stratejide, bu birleşmenin rekabetçi yapıyı koruyacak şekilde ve mevcut altyapıdan ekonomik olarak yararlanılarak gerçekleştirilmesi öngörülmüştür.^【27】

Sivil ve askerî amaçlı navigasyon uydu sistemlerine dünyada yalnızca beş ülke ve bir birlik (ABD'nin GPS, Rusya'nın GLONASS, Avrupa Birliği'nin Galileo ve Çin'in BeiDou'su küresel; Hindistan'ın NavIC ve Japonya'nın QZSS'i bölgesel kapsamda) sahip olduğu belirtilerek, Türkiye'nin de kendi bölgesel konumlama ve zamanlama sistemini geliştirmesi hedeflenmiştir.

Program kademeli ilerlemektedir: önce mevcut sistemlerin dayanıklılığının artırılması, ardından uydu tabanlı destek sistemi (SBAS) kurulması ve nihayetinde tam performanslı bir BKZS uydu takımının oluşturulması planlanmıştır; sistemde kullanılacak atomik saat gibi kritik bileşenlerin azami ölçüde yerli imkânlarla geliştirilmesi öngörülmüştür.

^{Uzay Limanı Projesi} (Anadolu Ajansı)

Programın amacı, Türkiye'ye kendi uzay araçlarını bağımsız biçimde uzaya gönderebilme yeteneği kazandırmak ve fırlatma teknolojilerine yönelik sürdürülebilir, rekabetçi bir sanayi ekosistemi oluşturmaktır. Bu kapsamda uygun fırlatma aracı ve uzay limanı seçeneklerini değerlendiren bir fizibilite çalışması yürütülmesi, kritik teknolojilere yönelik bir yol haritası oluşturulması ve ticari faaliyetleri de gözeten uluslararası işbirlikleri kurulması stratejik ilkeler arasında yer almıştır.^【28】

Güneş fırtınaları ve üst atmosfer katmanlarındaki değişken koşulları inceleyen uzay havası alanında, uyduların ömrünü ve haberleşme hizmetlerini etkileyebilecek riskleri izlemek amacıyla bir Uzay Havası Uygulama Merkezi (UHUM) kurulması hedeflenmiştir. Program ayrıca radyasyona dayanıklı yarı iletken tasarımı ve üretimi projelerini, Antalya'daki TÜBİTAK Ulusal Gözlemevi ile Erzurum'daki Doğu Anadolu Gözlemevi'nin entegrasyonunu ve kademeli ölçüm istasyonu kurulumunu kapsamaktadır.

Yörüngedeki uzay çöpü ve aktif uyduların sayısının hızla arttığı, bir santimetre çapından büyük yüz binlerce cismin yörüngede bulunduğu tespitinden hareketle, bu alt program bir metre çapın üzerinde robotik teleskoplar kurarak düşük parlaklıktaki cisimlerin izlenmesini ve bu amaçla bir gözlem merkezi oluşturulmasını hedeflemektedir.^【29】 Program kapsamında optik, lazer tabanlı mesafe ölçme ve radar teknolojilerine yönelik ileri teknoloji projeleri de planlanmıştır.

Bu alt programın amacı, zamanla kendi kendine yeterlilik düzeyi artan, sürdürülebilir, yenilikçi ve rekabetçi bir uzay sanayi ekosistemi kurarak uzay alanını teknolojik ve maddi getiri sağlayan bir faaliyet alanına dönüştürmektir. Strateji, üniversiteler, araştırma kuruluşları, özel sektör ve kullanıcılar arasındaki rolleri netleştirecek bir değer zinciri oluşturulmasını ve uydu alanındaki kamu yeteneklerini tek çatı altına toplayacak bir şirket kurulmasını öngörmektedir.

Türkiye'de Ağustos 2021 itibarıyla 89 teknoloji geliştirme bölgesinin ilan edildiği, bunlardan 73'ünün faal olduğu ve bu bölgelerde 72.399 kişinin istihdam edildiği belirtilerek, uzay alanına özelleşmiş ayrı bir teknoloji geliştirme bölgesinin Orta Doğu Teknik Üniversitesi işbirliğiyle kurulması hedeflenmiştir.^【30】 Bu bölgenin, yüksek katma değer üreten firmaları bir araya getirerek Türkiye'nin uzay ekosistemi için bir çekirdek oluşturması amaçlanmaktadır.

Uzay projelerindeki hataların genellikle geri döndürülemez ve maliyetli olduğu vurgulanarak, bu alanda çalışacak yetkin insan kaynağının yetiştirilmesinin programın kritik bileşenlerinden biri olduğu belirtilmiştir. Bu kapsamda beyin göçünün önlenmesi ve yurt dışındaki yetişmiş insan gücünün geri kazandırılması, akademik burs ve proje desteklerinin sağlanması, düzenli uzay farkındalığı etkinlikleri düzenlenmesi ve üniversitelerle işbirliği içinde yeni lisansüstü programların oluşturulması hedeflenmiştir.^【31】

Bugüne kadar yaklaşık 38 ülkeden 600 kişinin Karman hattının (100 kilometre yükseklik) üzerine çıktığı, ancak bu tarihe kadar hiçbir Türk vatandaşının uzaya çıkmadığı tespitinden hareketle, bu alt program bir Türk vatandaşının uluslararası işbirliğiyle uzaya erişimini ve bilimsel faaliyetlerde yer almasını hedeflemiştir. Programın amaçları arasında Türk bilim insanlarına uzay araştırmaları konusunda fırsat sağlamak, Türkiye'nin uzay alanındaki görünürlüğünü artırmak, genç nesilleri bu alana teşvik etmek ve uzay biyolojisi konusunda bilgi birikimi kazanmak yer almıştır.

Milli Uzay Programı'nın duyurulduğu tarihte, ilk yerli ve millî yüksek çözünürlüklü yer gözlem uydusu İMECE'nin entegrasyon işlemleri tamamlanmış, testleri sürmekteydi. Programın yerli haberleşme uydusu hedefi doğrultusunda geliştirilen Türksat 6A, Temmuz 2024'te fırlatılarak Türkiye'yi kendi haberleşme uydusunu üretebilen sayılı ülke arasına katmıştır.

^{İlk Türk Astronot Alper Gezeravcı} (Anadolu Ajansı)

Milli Uzay Programı'nın "Türk Astronot ve Bilim Misyonu" hedefi, Alper Gezeravcı'nın Ax-3 misyonuyla uzaya gönderilmesiyle gerçekleşmiştir. Gezeravcı'yı taşıyan SpaceX'e ait Dragon kapsülü, Falcon 9 roketiyle ABD Doğu saatiyle 18 Ocak 2024, 16.49'da (Türkiye saatiyle 19 Ocak 00.49) NASA'nın Florida'daki Kennedy Uzay Merkezi'nden fırlatılmıştır. Uzunluğu 70 metre, çapı 3,7 metre olan Falcon 9 roketi, Dragon kapsülünü ayırdıktan sonra Cape Canaveral Üssü'ne başarıyla inmiştir.

Yaklaşık 36 saatlik yolculuğun ardından Uluslararası Uzay İstasyonu'na ulaşan Gezeravcı, "ilk Türk astronot" unvanını kazanmış ve 14 gün boyunca istasyonda mikro yerçekimi, uzay ortamında insan sağlığı, Tuz Gölü bitkisinin uzay ortamında araştırılması gibi konularda 13 bilimsel deney yürütmüştür.^【32】 Ax-3 misyonunda Gezeravcı'nın yanı sıra misyon lideri Michael Lopez-Alegria, İtalyan Hava Kuvvetlerinden Walter Villadei ve Avrupa Uzay Ajansı adına katılan İsveçli Marcus Wandt yer almıştır.^【33】 Ardından Tuva Cihangir Atasever'in gerçekleştirdiği "Yörünge Altı Uzay Uçuşu" ile Türkiye, bir yıl içinde iki vatandaşını uzaya göndermeyi başarmıştır.^【34】

^{Uluslararası Uzay İşbirliği Programı Artemis Anlaşmaları İmzası} (Anadolu Ajansı)

Türkiye, 1 Eylül 2026 tarihinde Washington'daki NASA genel merkezinde düzenlenen törenle Artemis Anlaşmaları'na imza atarak bu anlaşmaya katılan 71. ülke olmuştur.^【35】 Törene Türkiye adına Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır ve Türkiye Uzay Ajansı Başkanı Yusuf Kıraç katılmış; ABD tarafını NASA Direktörü Jared Isaacman ve Dışişleri Bakanlığı yetkilisi Connor Tomlinson temsil etmiştir.^【36】

NASA Direktörü Isaacman, törende Türkiye'nin bu alanda cesur bir vizyon ortaya koyduğunu belirterek iki ülkenin astronotları Ay yüzeyine geri gönderme vizyonunu paylaştığını ifade etmiştir. 1967 tarihli Dış Uzay Anlaşması'na dayanan Artemis Anlaşmaları, uzayın sorumlu keşfinin yönetimini geliştirmeyi amaçlayan, bağlayıcı olmayan çok taraflı bir ilkeler bildirgesidir; uzay nesnelerinin kaydı, faaliyetlerin çakışmasının önlenmesi ve bilimsel verilerin paylaşımı gibi maddeleri içermektedir.^【37】 Anlaşmaya 13 Ekim 2020'de ABD ile birlikte Avustralya, Kanada, İtalya, Japonya, Lüksemburg, Birleşik Arap Emirlikleri ve Birleşik Krallık ilk imzacı ülkeler olarak katılmıştır. NASA'nın kurumsal sosyal medya hesabından yapılan paylaşımda, Türkiye'nin uzayın barışçıl keşfi ve bu alanda refahın artırılması konusunda taahhütte bulunan ülkeler arasına katıldığı duyurulmuştur.^【38】

^{77. Uluslararası Uzay Kongresi} (Anadolu Ajansı)

Türkiye, 5-9 Ekim 2026 tarihlerinde Antalya'da düzenlenecek 77. Uluslararası Uzay Kongresi'ne (IAC) ev sahipliği yapacaktır.^【39】 Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda, Türkiye Uzay Ajansı ve SAHA İstanbul'un ev sahipliğinde Antalya NEST Kongre Merkezi'nde gerçekleştirilecek kongreye, dünya genelinden 10 binden fazla uzay ve havacılık alanında sektör temsilcisi, girişimci, astronot ve akademisyen katılacaktır.^【40】 Kongre ile Türkiye'nin, 2035'e kadar 1,8 trilyon dolara ulaşması beklenen küresel uzay ekonomisinden alacağı payı artırması öngörülmektedir.^【41】

Türkiye Uzay Ajansı Başkanı Yusuf Kıraç'ın Uluslararası Uzay Federasyonu (IAF) Başkan Yardımcılığı'na ve Asya-Pasifik Uzay İşbirliği Örgütü Konsey Başkanlığı'na seçilmesi, Türkiye'nin uzay diplomasisindeki ağırlığını pekiştiren gelişmeler arasında değerlendirilmektedir. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Artemis Anlaşmaları imza töreninin ardından yaptığı açıklamada, Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump'ın Temmuz 2026'da Ankara'da düzenlenen NATO Zirvesi'ne bizzat katılmasının iki ülke arasındaki uzay işbirliği planlarını güçlendirdiğini belirtmiştir. Kacır, Türkiye'nin havacılık ve uzay teknolojileri alanında toplumsal bir seferberlik niteliğinde bir dönüşüm yaşadığını ve bu alanda yüksek bir farkındalık oluştuğunu ifade etmiştir.^【42】

Milli Uzay Programı, Cumhurbaşkanlığı liderliğinde ortaya konulan Milli Teknoloji Hamlesi vizyonu çerçevesinde şekillenmiştir. Programın on alt hedefi, ülkenin uzay teknolojilerindeki dışa bağımlılığını azaltmayı ve mevcut yetenekleri millî teknolojilerle ileriye taşımayı amaçlamaktadır.^【43】 Program yalnızca uzay alanına özgü bir çalışma olmayıp; robotik, algılayıcı, otomasyon, kuantum teknolojisi, roket teknolojisi ve uzay tıbbı gibi alanlardaki kazanımların yeryüzü uygulamalarına da yansımasını hedeflemektedir.^【44】