MP 40

MP 40 (Almanca açılımı: Maschinenpistole 40), İkinci Dünya Savaşı döneminde Nazi Almanyası tarafından geliştirilen ve kullanılan, 9×19 mm Parabellum kalibreli, kovan geri tepmeli (blowback) çalışma mekanizmasına sahip, yalnızca tam otomatik ateşleme yapabilen bir hafif makineli piyade silahıdır. Heinrich Vollmer’in ilk tasarımlarına ve önceli olan MP 38 modeline dayanan bu silah, açık mekanizmadan ateşlenmekte ve dakikada yaklaşık 500 ile 550 atım arasında değişen bir atış hızına ulaşmaktadır. Gövde yapısında ahşap aksam bulunmayan MP 40; sac presleme, çelik damgalama ve nokta kaynağı gibi endüstriyel seri üretime uygun yöntemlerle imal edilmiş olup katlanabilir metal dipçiğe, bakelit/sentetik gövdeye, namlu altında bir destek çıkıntısına ve 32 fişek kapasiteli çıkarılabilir düz kutu şarjöre sahiptir.

Müttefik güçler ve yayınlar tarafından yaygın biçimde "Schmeisser" takma adıyla adlandırılmasına karşın, silah mühendisi Hugo Schmeisser'in MP 40'ın tasarım veya geliştirilme sürecinde herhangi bir rolü bulunmamaktadır.^【1】 Başlangıçta paraşütçü birlikleri, zırhlı araç mürettebatı ve astsubaylar gibi özel askerî unsurlar için tasarlanan silah, savaş sürecinde tüm kara kuvvetleri ve ön cephe birlikleri tarafından geniş çapta kullanılmıştır. 1939 ile 1945 yılları arasında bir milyondan fazla üretilen MP 40; Erfurter Maschinenfabrik (Erma Werke), Steyr-Daimler-Puch ve C.G. Haenel gibi ana üretici kuruluşlar ile alt yükleniciler tarafından imal edilerek Alman Silahlı Kuvvetlerinin (Wehrmacht) standart hafif makineli silahı işlevini görmüştür.

^{MP 40 (Maschinenpistole 40) (}Imperial War Museums⁾

I. Dünya Savaşı'ndaki siper savaşlarının kilitlenmesini aşmak amacıyla geliştirilen ilk pratik hafif makineli silah, Hugo Schmeisser tarafından tasarlanan ve Bergmann tarafından üretilen 9×19 mm Parabellum kalibreli MP 18.I olmuştur. Savaştan sonraki kısıtlamalara rağmen Alman silah geliştirme çalışmaları gizlice devam etmiş; mühendis Heinrich Vollmer 1920'li yıllarda VPG, VPGa ve VPF prototiplerinin ardından 1925 yılında ahşap ön kabzalı ve tambur şarjörlü VMP1925 modelini tasarlamıştır. Reichswehr tarafından gerçekleştirilen testlerin ardından, soğutma gömleği kaldırılan VMP1926 ve sol taraftan beslenen 32 fişek kapasiteli kutu şarjöre sahip VMP1928 modelleri geliştirilmiştir. Vollmer, 1930 yılında icat ettiği ve 1933 yılında patentini aldığı teleskobik geri tepme yayı tüpünü barındıran VMP1930 modelini üretmiştir. Geri tepme yayını kapalı bir çelik tüp içine alarak mekanizmayı toz ile kirden koruyan ve sahra sökümünü kolaylaştıran bu teknik yeniliğin ardından Vollmer, ekonomik kriz sebebiyle silah üzerindeki tüm haklarını 20 Ekim 1931 tarihinde Erfurter Maschinenfabrik (Erma) firmasına devretmiştir.^【2】

Erfurter Maschinenfabrik, VMP1930 tasarımına soğutma gömleği ekleyerek EMP (Erma Maschinenpistole) adıyla seri üretime dönüştürmüştür. 1932 yılından itibaren üretilen EMP; farklı namlu boyları, nişangah yapıları ve emniyet sistemlerine sahip üç ana model halinde yaklaşık 10.000 adet imal edilerek emniyet teşkilatları, SS birlikleri ve çeşitli ülkelere ihraç edilmiştir. Erma, EMP ile sonraki modeller arasında bir geçiş tasarımı olan EMP36'yı geliştirmiştir. EMP36 modelinde; alt tarafa yerleştirilen şarjör yuvası, sola çekilen kurma kolu, gövde altına katlanan metal dipçik ve zırhlı araç kenarlarına tutunmayı sağlayan namlu altı destek çıkıntısı gibi mimari unsurlar ilk kez bir araya getirilmiştir. Alman Silahlı Kuvvetlerinin (Wehrmacht) mekanize birlikler ve paraşütçüler için hafif makineli silah talep etmesi üzerine Erma, EMP36 tasarımını temel alarak MP 38'i geliştirmiş ve silah 29 Haziran 1938 tarihinde resmen kabul edilmiştir. Çelik işleme (milled steel) yöntemiyle üretilen ve gövdesinde hafifletme olukları bulunan MP 38, 1939 yılındaki sahra testlerinin ardından seri üretimi hızlandırmak ve maliyeti düşürmek amacıyla sac presleme ve damgalama yöntemlerinin uygulanacağı MP 40 modeline doğrudan zemin hazırlamıştır.^【3】

MP 40'a uzanan teknik gelişimin temel mekanik mimarisi, teleskobik geri tepme yayı sisteminin mucidi olan mühendis Heinrich Vollmer tarafından oluşturulmuştur. Erfurter Maschinenfabrik (Erma Werke) firmasının kurucusu ve yöneticisi Berthold Geipel ise Vollmer'in tasarımlarını satın alarak EMP, EMP36, MP 38 ve MP 40 modellerinin sınai geliştirme ve üretim süreçlerini yönetmiştir. Erfurter Maschinenfabrik (Erma) Erfurt'taki tesisleriyle ana geliştirici ve üretici konumunda bulunurken; C.G. Haenel ve Steyr-Daimler-Puch gibi sanayi kuruluşları şarjör, yedek parça ve alt montaj üreticisi olarak geliştirme ve imalat süreçlerine dahil olmuştur. Askerî kanatta ise Reichswehr, Heereswaffenamt (Ordu Silah Dairesi) ve Oberkommando des Heeres (OKH), silahların teknik şartnamelerini belirlemiş, sahra testlerini yönetmiş ve resmî ordu kabullerini gerçekleştirmiştir.^【4】

Müttefik kuvvetler ve popüler yayınlar tarafından silah için yaygın biçimde "Schmeisser" adı kullanılmasına karşın, silah mühendisi Hugo Schmeisser'in MP 38 veya MP 40 modellerinin tasarım, geliştirme veya üretim aşamalarında hiçbir rolü bulunmamaktadır.^【5】 Hugo Schmeisser, C.G. Haenel firmasında ortak ve tasarımcı olarak görev yapmış ve daha önce MP 18.I hafif makineli silahını tasarlamıştır. Adlandırmadaki bu yanılgı, Schmeisser'in imzasının C.G. Haenel üretimi şarjörler veya diğer türevler (MP 41) üzerindeki patent damgalarından kaynaklanmaktadır.^【6】

MP 40, katlanabilir çelik iskelet dipçiği açık konumdayken 832-833 mm, dipçiği alt gövdeye katlandığında ise 629-630 mm toplam uzunluğa sahiptir. Silahın namlu uzunluğu 251 mm (9,88 inç) olup namlu içerisinde sağa döner altı adet yiv-set yer almaktadır. Namlu ucunda siperlik hatlarını koruyan koruyucu bir somun bulunmakta ve manevra adaptörü takılmasına imkan tanımaktadır. Gövde yapısında ahşap barındırmayan silah; çelik sac, bakelit/sentetik kabza ve el kundağından oluşmakta, şarjörsüz boş ağırlığı 3,97 kg iken 32 fişek kapasiteli dolu şarjörle birlikte toplam 4,7 kg kütleye ulaşmaktadır. Nişangah düzeni; muhafazalı siperlik (hooded) içerisinde yer alan ters V formundaki arpacık ile 100 metreye ayarlı sabit açık V gez ve 200 metreye ayarlı katlanabilir L-gez kombinasyonundan meydana gelmektedir. MP 40 mühimmatı namludan 365 ila 380 m/s ilk hızla çıkmakta; silahın pratik etkili menzili 100 ila 200 metre, teorik azami menzili ise 1.850 metre olarak hesaplanmaktadır.^【7】

^{MP40 İnfografiği (Yapay Zeka ile Oluşturulmuştur.)}

Silah, kilitlenmesiz düz geri tepme (straight blowback) mekanizmasıyla çalışmakta ve atış döngüsünü açık mekanizmadan (open bolt) gerçekleştirmektedir. Kurma kolu vasıtasıyla mekanizma geriye çekildiğinde tetik mekanizması tarafından açık konumda tutulmakta, tetiğe basılmasıyla serbest kalan mekanizma yay kuvvetiyle ileri atılarak şarjörden fişeği yatağa sürmekte ve iğnenin kapsüle vurmasıyla patlama gerçekleşmektedir. Namlu içerisindeki gaz basıncı kovanı ve mekanizmayı geriye iterek boş kovanın dışarı atılmasını sağlamaktadır. Mekanizmanın geri hareketini düzenleyen ve iç içe geçen çelik tüplerden oluşan teleskobik geri tepme yayı muhafazası, aynı zamanda pnömatik bir tampon görevi görerek mekanik sönümleme sağlamakta, mekanizmayı toz ve kirden korumakta ve dakikadaki atış hızını 500 ila 550 atım seviyesinde tutarak silahın kontrol edilebilirliğini artırmaktadır. Kısa darbeler halinde yapılan atışlarda pratik atış hızı dakikada 80 ila 90 atımdır.^【8】 MP 40 üzerinde atış modu seçicisi bulunmamakta ve silah yalnızca tam otomatik ateşleme yapabilmektedir; tekli atış ancak tetiğin son derece hızlı ve hassas bir biçimde çekilip bırakılmasıyla mümkündür.

MP 38 ve ilk üretim MP 40 modellerinde kullanılan temel emniyet sistemi, kurma kolunun geriye çekilerek gövde üzerindeki "S" (sicher) emniyet çentiğine sokulması esasına dayanmaktadır. Ancak mekanizma kapatılmış ve en ileri konumdayken silahın yere düşmesi veya darbe alması durumunda, kütlesel eylemsizlik sebebiyle geriye kayan mekanizmanın geri tepme yayını sıkıştırıp tekrar ileri fırlayarak fişeği yatağa sürmesi ve kazara ateş almasına (accidental discharge) sebebiyet vermesi ciddi bir teknik kusur olarak öne çıkmıştır. Alman Kara Kuvvetleri bu soruna karşı önce namlu ucuna takılan deri sabitleme kayışları gibi geçici çözümler yayımlamıştır. 1940 yılının ilk yarısında gerçekleştirilen testlerin ardından, aynı yılın ikinci yarısında itmeli-çekmeli (push-pull) iki parçalı yeni bir kurma kolu başlığı üretime girmiştir. Bu mekanik gelişim sayesinde kurma kolu içeri doğru bastırılarak mekanizma hem en geride hem de en ileri konumda gövdedeki çentiklere emniyetli biçimde kilitlenebilir hale getirilmiştir. Sahradaki eski MP 38 ve erken dönem MP 40'ların gövde ucuna ek çentik açılıp yeni kurma kolu monte edilerek dönüştürülmesi (MP 38/40) sağlanmıştır.

MP 40 hafif makineli silahı, standart olarak 9×19 mm Parabellum (Pistolenpatronen 08) kovanlı tabanca mühimmatı kullanmaktadır. Mühimmat ambalajları soluk mavi etiketli kutularda veya 16'şar fişeklik paketlerden oluşan 4.160 adetlik mühimmat sandıklarında sevk edilmiştir. Çelik gömlekli ve kurşun çekirdekli olan standart mühimmatın yanı sıra, savaş sürecinde demir veya yumuşak çelik çekirdekli siyah mermili yarı zırh delici mühimmatlar (Pist. Patr. 08 S.m.E.) ve tropikal iklim koşulları için özel olarak yalıtılmış kovanlı fişek çeşitleri de geliştirilmiştir. Ayrıca eğitim maksatlı kovan ve çekirdek yapısına sahip tatbikat fişekleri (Exerzierpatronen 08) ile az miktarda deneysel mühimmat türleri imal edilmiştir. Silahın 251 mm (9,88 inç) uzunluğundaki namlusu, 9 mm kalibreli bu mühimmatın yaklaşık 365-380 m/s namlu çıkış hızına ulaşmasını ve yakın muharebe şartlarında gerekli durdurucu gücü sağlamasını mümkün kılmaktadır. MP 40, Alman ordusunun resmî imalatı olan mühimmatların yanı sıra müttefik veya ele geçirilen diğer 9×19 mm mühimmat türleriyle de (İngiliz Sten mühimmatı gibi) çalışabilmektedir.^【9】

Silahın fişek beslemesi, alt taraftaki şarjör yuvasına takılan 32 fişek kapasiteli çıkarılabilir düz çelik kutu şarjör vasıtasıyla gerçekleştirilmektedir. MP 40 şarjörü, çift sıralı fişek istifleyen ancak şarjör ağzına doğru tek sıraya düşen (double-column, single-feed) bir iç mekanik mimariye sahiptir. Bu tasarım, fişeklerin şarjör dudaklarına doğru daralması nedeniyle dudaklar ile mühimmat arasında yüksek bir mekanik sürtünme direncine yol açmaktadır. Şarjörün 32 fişekle tam kapasite doldurulması durumunda şarjör yayında oluşan aşırı gerilim; toz, çamur ve kire karşı yüksek hassasiyetle birleştiğinde fişek besleme kilitlenmelerine ve tutukluklara (feeding failure) sebebiyet vermiştir. Ayrıca atış esnasında askerlerin silahı el kundağı yerine şarjörden tutarak desteklemesi, şarjör mandalı ve yuvasında esnemelere ve hiza kaymalarına yol açarak fişeğin yatağa sürülme açısını bozmuş ve besleme aksaklıklarını artırmıştır. Bu tür besleme kilitlenmelerini önlemek amacıyla Alman Kara Kuvvetleri sahrada şarjörlerin düzenli sökülüp temizlenmesini, doldurulduktan sonra fişek sırasının aşağı doğru bastırılarak kontrol edilmesini ve şarjörlere tam kapasite yerine genellikle 28 ila 30 fişek basılmasını tavsiye eden özel talimatnameler (Merkblatt) yayımlamıştır.^【10】

MP 40 ile birlikte askerî personelin kullanımı için çeşitli taşıma ekipmanları, bakım kitleri ve aksesuarlar tahsis edilmiştir. Silah mühimmatı genellikle her biri 3 şarjör alan iki adet kütüklük (havsak) içerisinde taşınmakta olup asker üzerinde toplam 6 şarjörlük (192 fişek) mühimmat taşıma kapasitesi oluşturulmaktadır. Şarjör yayının sertliği ve yüksek direnci sebebiyle fişeklerin şarjöre elle basılmasını kolaylaştırmak amacıyla özel bir şarjör doldurma aparatı (magazine loader) donanıma dahil edilmiştir. Silahın omuzda veya göğüste taşınması için gövde üzerindeki halkalara bağlanan deri taşıma kayışı (sling) kullanılırken, sahra bakımı ve temizliği için kişisel temizlik kiti donanıma eşlik etmektedir. Ayrıca namlunun içine toz ve yabancı maddelerin girmesini engellemek için namlu kapağı (muzzle cap) ve manevra atışlarında kullanılan manevra adaptörü (platzpatronengerät) aksesuar grubunu tamamlamaktadır.

MP 40'ın imalatında, geleneksel talaşlı imalat (milling) ve işlenmiş çelik parçalar yerine preslenmiş çelik sac (stamped sheet steel), çelik damgalama, nokta kaynağı (spot welding), perçinleme, sert lehimleme (brazing) ve kenar kıvırma (crimping) gibi endüstriyel seri üretim teknikleri kullanılmıştır. Bu üretim metodu, karmaşık bileşenlerin basitleştirilmesini sağlamış ve parçaların alt yükleniciler ile küçük atölyelerde bağımsız alt montaj grupları (sub-assemblies) halinde üretilip ana fabrikalarda birleştirilmesine imkan tanımıştır. Yapılan bu yapısal ve sınai basitleştirmeler neticesinde, bir adet MP 40 hafif makineli silahının birim imalat maliyeti 1940 yılı itibarıyla 57 Reichsmark seviyesine düşürülmüştür. Üretim sürecinde sağlanan bu maliyet ve işçilik tasarrufu, Alman savaş ekonomisi için silahın çok yüksek miktarlarda ve hızlı bir şekilde imal edilmesini mümkün kılmıştır.^【11】

^{MP 40 (}Australian War Memorial⁾

MP 40 hafif makineli silahının ana imalatı üç büyük sanayi kuruluşu tarafından yürütülmüştür: Erfurt'taki Erfurter Maschinenfabrik (Erma Werke), Suhl'deki C.G. Haenel Waffen- und Fahrradfabrik ve Steyr'deki Steyr-Daimler-Puch AG. İmalat merkezlerinin konumunu Müttefik istihbaratından gizlemek amacıyla silah gövdeleri ve bileşenleri üzerine gizli alfabetik ve sayısal imalatçı kodları damgalanmıştır. Bu doğrultuda Erma Werke önce "27" ve daha sonra "ayf" kodunu; C.G. Haenel önce "122" ve ardından "fxo" kodunu; Steyr-Daimler-Puch ise "660" ve sonrasında "bnz" veya "bmz" kodunu kullanmıştır. Ana üreticilerin yanı sıra Gebrüder Merz (Merz-Werke, Frankfurt) "cos" koduyla ve Krupp-National-Registrierkassen (Berlin) "cnd" koduyla gövde ve alt parça tedarikçisi olarak üretim sürecine dahil olmuştur. Üretilen tüm parçalar ve montajı tamamlanan silahlar, Ordu Silah Dairesi (Heereswaffenamt) denetörlerinin muayene ve kabul damgalarını (Waffenamt / WaA, örn. WaA280, WaA625) taşımaktadır.^【12】

1939 ile 1944/1945 yılları arasında gerçekleşen toplam MP 40 üretimi resmî Alman kayıtlarına göre 1.047.000 adet, genel kabul gören veri kaynaklarına göre ise 1,1 milyonun üzerindedir. Toplam üretimin yaklaşık %50'sini (yaklaşık 350.000 adet) tek başına Steyr-Daimler-Puch firması karşılamış ve imalatını Ağustos-Eylül 1944 tarihine kadar sürdürmüştür. C.G. Haenel firması toplamda yaklaşık 160.000 adet MP 40 imal ettikten sonra 1942 yılı başında üretimi sonlandırarak Sturmgewehr geliştirme programına geçmiştir. Erma Werke ise imalatı 1943 yılı sonuna veya 1944 yılı başına kadar devam ettirmiştir. Yıllık üretim istatistiklerine bakıldığında; 1939'da 14.400 adet olan imalat miktarı, 1940'ta 95.100'e, 1941'de 139.440'a, 1942'de 150.970'e yükselmiş ve 1943 yılında 220.570 adet ile tepe noktasına ulaşmıştır. 1944 yılında ise "Piyade Programı" çerçevesinde üretimin yeni nesil otomatik tüfeklere kaydırılması sebebiyle sonbahar aylarında MP 40 üretimi durdurulmuştur.^【13】

MP 40 üretimi sürecinde imalat sürelerini kısaltmak, işçilik maliyetlerini düşürmek ve hammadde tasarrufu sağlamak amacıyla beş ana seri üretim varyasyonu uygulanmıştır. İlk varyasyon, düz yüzeyli preslenmiş çelik şarjör yuvası ve tek parçalı kurma kolu ile imal edilmiştir. İkinci varyasyonda elle kavramayı kolaylaştırmak için şarjör yuvasına dikey oluklar eklenmiş ve iki parçalı emniyetli kurma kolu düzenine geçilmiştir. Üçüncü varyasyonda namlu tabanındaki bağlantı somununun düz yüzey sayısı dörtten ikiye düşürülmüş ve namlu üzerindeki ön aksamlar kıvırma yöntemiyle sabitlenmiştir. Dördüncü varyasyonda, yalnızca Steyr üretimi modellerde görülen daha kalın preslenmiş çelik tetik korkuluğu ve silindirik kurma kolu başlığı kullanılmıştır. Beşinci varyasyonda ise alt gövde, tetik korkuluğu ve kabza birbiriyle punto kaynağıyla birleştirilmiş; seri numarası arka kayış halkasındaki ince metal şerit üzerine damgalanmıştır. Ayrıca savaşın son döneminde depolardaki farklı dönem yedek parçalarının birleştirilmesiyle hibrit montajlı modeller de üretilerek sahaya sevk edilmiştir.^【14】

Doğu Cephesi'nde Kızıl Ordu'nun 71 fişek kapasiteli tambur şarjörlü PPSh-41 hafif makineli silahlarına yanıt vermek amacıyla 1942 sonu ile 1943 ortasında Erma tarafından çift şarjörlü MP 40/I varyantı geliştirilmiştir. Yayınlarda zaman zaman yanlışlıkla MP 40/II olarak da adlandırılan bu model, yan yana iki adet standart 32 fişeklik kutu şarjör taşıyan kayar bir şarjör yuvasına (Doppelmagazin) sahiptir. İlk şarjördeki mühimmat tükendiğinde ön taraftaki serbest bırakma mandalına basılarak ikinci şarjör yana kaydırılmakta ve kesintisiz atış olanağı hedeflenmektedir. Şarjör yuvasının yanal hareketine imkan tanımak için gövde borusunda açılan geniş pencere mekanizmanın serbest yüzmesine yol açmış ve silahın gövde mukavemetini zayıflatmıştır. Bu yapısal zayıflığı gidermek amacıyla şarjör yuvasının üst sacı iki kat kalınlaştırılmış, katlanabilir dipçik taban plakası ve kovan çıkarıcı tırnak (ejector) kısaltılmıştır. Haziran 1943 tarihli resmî Gerätliste listesinde "Gerätnummer 3004" koduyla yer almasına karşın; silahın aşırı ağırlaşması, dengesinin bozulması ve kayar yuvanın toz ile kirden kolayca kilitlenmesi sebebiyle sınırlı sayıda mevcut MP 40'ın dönüştürülmesiyle üretilmiş ve proje iptal edilmiştir.^【15】

MP 41, MP 40 modelinin üst gövdesi ve mekanizması ile MP 36 ve MP 28 modellerinin sabit ahşap dipçiği ve tetik mekanizmasının birleştirilmesiyle oluşturulmuş bir hibrit tasarımdır. Ahşap gövde üzerindeki tetik mekanizması sayesinde silahta hem tekli hem de tam otomatik atış yapılmasına imkan tanıyan bir atış modu seçicisi yer almaktadır. C.G. Haenel firmasında çalışan mühendis Hugo Schmeisser tarafından tasarlanan ve üretilen bu silahın üst gövdesinde "M.P. 41 Patent Schmeisser C.G. Haenel Suhl" ibaresi bulunmaktadır. MP 40 mekanik patent haklarına sahip olan Erfurter Maschinenfabrik (Erma), izinsiz kullanım gerekçesiyle Schmeisser ve Haenel aleyhine telif ve patent davası açmıştır. Ordu Silah Dairesi tarafından resmen kabul edilmeyen ve Gerätliste listelerine girmeyen MP 41 modeli, 1941 ve 1944 yıllarında toplamda yaklaşık 27.500 adet üretilmiş ve ağırlıklı olarak Müttefik Romanya ordusuna, emniyet/polis teşkilatlarına, SD (Sicherheitsdienst) ve SS birliklerine dağıtılmıştır.^【16】

MP 40 hafif makineli silahı, geliştirildiği ilk aşamada paraşütçü birlikleri (Fallschirmjäger), zırhlı araç ve tank mürettebatı (Panzertruppe), mekanize piyade (Panzergrenadier) ile manga komutanları ve astsubaylar gibi özel nitelikli askerî unsurlara tahsis edilmiştir. Üretim miktarlarının artmasıyla birlikte silahın kullanımı Alman Silahlı Kuvvetlerinin tüm muharip birliklerine yayılmıştır. Savaş süresince gerçekleştirilen resmî sevkıyat istatistikleri incelendiğinde, ana sevkıyatların Kara Kuvvetlerine (Wehrmacht/Heer) yapıldığı görülmektedir. Kara Kuvvetlerinin yanı sıra Hava Kuvvetleri (Luftwaffe), Deniz Kuvvetleri (Kriegsmarine), Waffen SS, Askerî İstihbarat (Abwehr) ve Maliye Bakanlığı (Finanzministerium) birimleri de envanterlerine dönemsel olarak MP 40 dâhil etmişlerdir.^【17】

^{MP 40 (}Falcon® Photography⁾

Alman ordusu dışındaki müttefik ve uydu devlet birliklerine de resmî programlar kapsamında MP 40 sevkıyatı gerçekleştirilmiştir. Fin Ordusuna tank mürettebatının kişisel silah ihtiyacını karşılamak amacıyla birkaç yüz adet MP 40 teslim edilmiş ve bu silahlar dikdörtgen içerisinde "SA" (Suomen Armeija) damgasıyla envantere işlenmiştir. Slovak Ordusu ise 1943 yılında "Eiche" silahlandırma programı çerçevesinde 2.000 adet MP 40, iki milyon adet mühimmat ve ek teçhizat sipariş etmiştir.^【18】 "Schmeisser model 41" adlandırmasıyla envantere giren bu silahlar; Slovak paraşütçülerine, tank mürettebatına (her tanka bir adet), muhabere uzmanlarına ve rütbeli subaylara dağıtılmış, 1944 Slovak Ulusal Ayaklanması sırasında 1. Çekoslovak Ordusu ve direnişçi unsurlar tarafından da kullanılmıştır. Ayrıca Romanya, Hırvatistan, Güvenlik Servisi (SD) ve diğer müttefik unsurlara da belirli miktarlarda silah aktarılmıştır.^【19】

Muharebe sahasında MP 40; katlanabilir çelik iskelet dipçiği sayesinde dar alanlarda, siperlerde, zırhlı araç içlerinde ve Stalingrad gibi şehir içi çatışma bölgelerinde yüksek manevra kabiliyeti sunmuştur. Namlu altında bulunan bakalit/sentetik destek çıkıntısı (barrel rest), silahın Sd.Kfz. 251 gibi yarı paletli zırhlı araçların kenarlarına veya barikatlara dayanarak ateşlenmesine imkan tanımıştır. Buna karşın, alt gövdeden dikey olarak uzanan 32 fişeklik çelik kutu şarjör, siper veya çukur kenarlarında alçak pozisyonda ateş ederken kullanım zorluğu yaratmıştır. Açık mekanizmadan yalnızca tam otomatik ateş eden silah; teleskobik tüp içindeki pnömatik tampon ve mekanizma kütlesi sayesinde dakikada 500 ila 550 atımlık düşük bir atış hızına sahip olmuş, kısa darbeli atışlarda dakikada 80-90 atım pratik hız sunarak yüksek atış kontrolü sağlamıştır.^【20】 Silahın 100 ila 200 metrelik etkili menzili, yakın muharebe şartlarında yeterli performans gösterirken uzun mesafeli tüfek çatışmalarında yetersiz kalmıştır.

Doğu Cephesi'ndeki çatışmalarda MP 40; Kızıl Ordu'nun dakikada yaklaşık iki kat daha yüksek atış hızına ve 71 fişek kapasiteli tambur şarjöre sahip PPSh-41 hafif makineli silahlarıyla karşı karşıya kalmıştır. Mühimmat kapasitesi ve atış hızı açısından yaşanan bu durum karşısında Alman askerleri, ele geçirdikleri PPSh-41'leri MP 717(r) resmî koduyla muharebe sahasında yoğun biçimde kullanmışlardır. Benzer şekilde, Müttefik kuvvetleri, Fransa'daki yerel direniş grupları ve Doğu Avrupa'daki partisan unsurlar da ele geçirdikleri MP 40'ları kendi silah stoklarını takviye etmek amacıyla ganimet silah olarak değerlendirmişlerdir.^【21】

İkinci Dünya Savaşı'nın sona ermesinin ardından, savaş süresince gerçekleştirilen yüksek üretim hacmi ve ele geçirilen ganimet miktarları sayesinde MP 40 hafif makineli silahları küresel çapta geniş bir yayılım göstermiştir. Savaş sonrası dönemde çeşitli Avrupa ve dünya ülkeleri ellerindeki MP 40 stoklarını envanterden çıkarmak yerine ikincil hat birliklerinin (second-line troops) kişisel silah ihtiyacını karşılamak amacıyla hizmette tutmaya devam etmiştir. İsrail'in işgal sürecinde ve ilk yıllarındaki terör saldırılarında, MP 40 ve diğer Alman menşeli silahları yoğun biçimde kullanmıştır. Bunun yanı sıra, savaş sonrasındaki bağımsızlık mücadelelerinde, Doğu Asya'daki çatışmalarda, Fransa'daki veya dünyanın çeşitli bölgelerindeki düzenli ve düzensiz gerilla güçleri ellerindeki MP 40'ları muharebe sahasında aktif olarak değerlendirmiştir.

MP 40'ın çelik damgalama üretimi, açık mekanizma yapısı ve özellikle katlanabilir metal dipçik mimarisi, savaştan sonra tasarlanan birçok uluslararası ateşli silah modeli üzerinde kalıcı teknik etkiler bırakmıştır. Sovyetler Birliği tarafından geliştirilen AKS-47 piyade tüfeğinde yer alan gövde altına katlanan metal dipçik mekanizması ve oval dipçik tabanı doğrudan MP 40'ın katlanabilir dipçik tasarımından esinlenilerek şekillendirilmiştir. Benzer biçimde, Sovyet üretimi PPS-43 hafif makineli silahının katlanabilir metal dipçiği de MP 40'ın kompakt dipçik yapısının izlerini taşımaktadır. İspanyol silah sanayisi tarafından üretilen Star Z-45 modeli, MP 40'ın genel dış hatlarını ve yapısal konseptini örnek almış; Portekiz imalatı FMBP-48 modelinde ise MP 40 ile aynı sürgü ve mekanik gövde tasarımı kullanılmıştır. Belçika yapımı Vigneron ve Lüksemburg yapımı Sola Super hafif makineli silahları ise doğrudan MP 40'ın standart 32 fişek kapasiteli çift sıralı-tek beslemeli kutu şarjörleriyle tam uyumlu çalışacak biçimde tasarlanmıştır.^【22】