Muhammed Fatih Çalışır, Türk tarihçi ve akademisyendir. Erken modern Osmanlı tarihi ve çevre tarihi alanlarında çalışmalar yapan Çalışır, İstanbul Üniversitesi İslam Tetkikleri Enstitüsü’nde öğretim üyesi olarak görev yapmaktadır. Akademik kariyeri boyunca Osmanlı tarihi, askerî tarih ve tarih yazımı üzerine araştırmalar gerçekleştirmiş, editörlük ve çeviri çalışmalarıyla literatüre katkı sağlamıştır.

Lisans eğitimini 2005 yılında Fatih Üniversitesi Tarih Bölümü’nde tamamladı. 2009 yılında Bilkent Üniversitesi’nde yüksek lisans derecesini aldı. Doktora eğitimini Georgetown Üniversitesi Tarih Bölümü’nde sürdürerek 2016 yılında doktor unvanını kazandı. 2024–2025 yılları arasında Harvard Üniversitesi Orta Doğu Araştırmaları Merkezi’nde doktora sonrası araştırmacı olarak bulundu.

2017–2019 yılları arasında İbn Haldun Üniversitesi’nde, 2019–2023 yılları arasında Kırklareli Üniversitesi Tarih Bölümü’nde görev yapan Çalışır, 2023 yılı itibarıyla İstanbul Üniversitesi İslam Tetkikleri Enstitüsü’nde öğretim üyesi olarak görev yapmaktadır. Aynı kurumda müdür yardımcılığı görevini de yürütmektedir.

Araştırmaları erken modern Osmanlı tarihi ve çevre tarihi üzerine yoğunlaşmaktadır. Bunun yanı sıra Osmanlı müesseseleri, askerî tarih, teknoloji tarihi ve karşılaştırmalı tarih alanlarında çalışmalar yürütmektedir.

Çalışır’ın akademik üretimi makale, kitap bölümü ve editoryal çalışmaları kapsamaktadır. Özellikle Kanuni Sultan Süleyman dönemi, Köprülüler dönemi ve Osmanlı askerî yapısı üzerine çalışmalar yapmıştır. Ayrıca çevresel tarih ve askerî tarih alanlarında eserlerin Türkçeye kazandırılmasına katkıda bulunmuştur.

^{İHÜ Yaz Okulu Programları (}İHÜ⁾

İbn Haldun Üniversitesi'nin 2017'deki kuruluşuyla birlikte Yaz Okulu Koordinatörü olarak görev alan Çalışır, Harvard, Oxford, Georgetown, Brown ve Moskova Devlet Üniversitesi gibi önde gelen kurumlardan gelen doktora öğrencilerine yönelik Osmanlı Türkçesi yaz okulu programını hayata geçirmiştir. İzleyen yıllarda programın kapsamı genişletilerek Modern Türkçe, Arapça ve Farsça dersleri de müfredata eklenmiş; yüze yakın uluslararası öğrenci bu programlardan yararlanmıştır.

2022 yılında Penn State Üniversitesi Tarih Bölümü ile iş birliği yapılarak Çevresel Tarih temalı Akademik Yaz Okulu düzenlenmiştir. John R. McNeill, Suraiya Faroqhi ve Halil Berktay gibi alanın önde gelen isimlerinin seminerleriyle zenginleştirilen bu program, Süleymaniye Külliyesi'nde gerçekleştirilmiştir.

Akademik kariyerinden önce Kültür ve Turizm Bakanlığı’na bağlı Topkapı Sarayı Yazma Eser Kütüphanesi ile İstanbul İslam Bilim ve Teknoloji Tarihi Müzesi’nde görev yapmıştır. Türkiye Çevre Tarihi Topluluğu’nun kurucuları arasında yer almakta ve bilimsel organizasyonlarda aktif rol üstlenmektedir. Ayrıca İbn Haldun Üniversitesi'nde görev yaptığı dönemde (2017–2019) Yaz Okulu Koordinatörlüğü görevini de üstlenen Çalışır, üniversitenin kuruluş yılından itibaren düzenlenen yaz okulu programlarının hem akademik hem de idari boyutlarını yönetmiştir.

Başlıca çalışmaları arasında Kanuni Sultan Süleyman ve Dönemi (2020), Bâbürlüler: Hindistan’da Bir Türk İmparatorluğu (2020), Osmanlı Tarihinde Köprülüler Dönemi (1656–1710) (2024) ve Eski Çağlardan Günümüze Türk Savunma Sanayi Tarihi (2024) yer almaktadır.