Mukadder

Köken

Mukadder (ﻣﻘﺪّﺭ) Arapça kökenli bir kelimedir. Arapça “hükmetmek, miktârını belirlemek” anlamına gelen taḳdіr kelimesinden türemiştir.

Kullanım Alanları

Felsefî ve dinî söylemlerde, insan hayatındaki olayların önceden belirlenmiş olduğu inancına dayalı olarak "kader" anlamında kullanılır. "Mukadder son", "mukadder ölüm" gibi kalıplarla yerleşik deyimlerde sıkça geçer.

Edebiyat ve şiirde, kaderin kaçınılmazlığı, alın yazısı ve ruhsal teslimiyet temaları işlenirken "mukadder" kelimesi duygusal ve etkili bir tonla tercih edilir.

Dilbilgisinde (özellikle klasik Arapça ve Osmanlıca gramerinde), açıkça yazılmamış ama anlamdan çıkarılan kelimeler için “mukadder kelime” ifadesi kullanılır.

Hukuk ve iktisat terimleri arasında, değeri önceden belirlenmiş olan kıymetler, mallar ya da meblağlar için "mukadder kıymet" gibi ifadeler yer alır.