Nijemo Kolo

Nijemo Kolo, Hırvatistan'ın güneyindeki Dalmaçya iç kesimlerinde yaşayan topluluklar tarafından icra edilen, kendine özgü bir kapalı daire dansı türüdür. Bu dans, müzikal veya vokal eşlikten tamamen bağımsız olarak icra edilmesiyle tanımlanır, ancak dansın öncesinde veya sonrasında vokal ya da enstrümantal performanslar yer alabilir.

Nijemo Kolo dansı, temelinde kapalı bir daire formasyonunu veya çiftlerin bir arada bulunduğu bir düzeni barındıran kolektif bir icra biçimidir. Dansın işleyişinde erkek dansçılar, kadın partnerlerini enerjik ve tamamen doğaçlama gelişen adımlarla yönlendiren bir liderlik rolü üstlenir. Performans esnasındaki adımlar ve figürler, herhangi bir katı veya tanımlanmış kural setine bağlı kalmaksızın, katılımcıların o anki ruh haline, ortak arzularına ve sergilenen enerjili hareketlerin doğal akışına göre şekillenir.

Enstrümantal bir eşliğin olmadığı bu dans pratiğinde ritim, dansçıların kendi fiziksel eylemleriyle sağlanır. Bu bağlamda dansçılar, gerek basit yürüme adımları esnasında gerekse tempoyu hızlandırdıkları anlarda, ritmi ayaklarının yere vuruş sesiyle veya üzerlerinde taşıdıkları metal süs eşyalarının çıkardığı şıkırtılar yardımıyla tutarlar.

Nijemo Kolo, temel olarak Hırvatistan'ın Dalmaçya iç kesimlerinde yaşayan topluluklar arasında icra edilen bir dans türüdür. Bu dans geleneği, Dinar Alpleri boyunca uzanan coğrafyada; Bosna-Hersek, Karadağ, Arnavutluk ve Kuzey Makedonya'ya kadar varlık gösteren geniş bir sessiz danslar kategorisinin bir parçasıdır. Dansın icrasındaki yerel farklılıklar, sakinlerin kendi köy kimliklerini ayırt etmelerini sağlayan bir kültürel unsur işlevi görmektedir.

Geleneksel olarak Nijemo Kolo, düğünler gibi sosyal etkinliklerin parçası olarak; dansı gözlem ve taklit yoluyla akraba veya arkadaşlarından öğrenen kişilerce, gayri resmi bir şekilde nesilden nesile aktarılmıştır. Günümüzde bu aktarım süreci, hareketlerin standartlaştığı kültürel kulüpler aracılığıyla yürütülmektedir. Bununla birlikte, Dalmaçya iç kesimlerindeki bazı köylerde dansın kendine özgü, doğaçlama adımları ve figürleri orijinal haliyle korunmaya devam etmektedir.

^{Kapalı Daire Dansı: Nijemo Kolo (}UNESCO⁾

Geleneksel olarak karnavallar, fuarlar, bayram günleri ve düğünler gibi sosyal etkinliklerde kendiliğinden icra edilen Nijemo Kolo, genç kadın ve erkeklerin tanışıp birbirlerini tanımalarına olanak sağlayan bir platform görevi görür. Dans nesilden nesile aktarılmaya devam etse de, günümüzde bu aktarım kültürel kulüpler aracılığıyla gerçekleşmektedir.

Yine de, Dalmaçya iç kesimlerindeki bazı köylerde dansın kendiliğinden icra edilme geleneği korunmaktadır. Nitekim günümüzde bu dans, yerel, bölgesel veya uluslararası festivallerde, çeşitli gösterilerde ve kiliselerin aziz günlerinde gösteri grupları tarafından sergilenmektedir.

Nijemo Kolo, 2008 yılından bu yana UNESCO'nun İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Miras Temsili Listesi'nde "Dalmaçya iç kesimlerinin sessiz çember dansı" adıyla kayıtlı bulunmaktadır. Günümüzde bu tescil, dansın kültürel değerinin korunması ve uluslararası görünürlüğünün artırılması açısından bir dayanak oluşturmaktadır.