ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLAR

Ölüme bağlı tasarruflar, mirasbırakanın ölümünden sonra hüküm ve sonuç doğurmak üzere yaptığı hukuki işlemleri ifade eder. Bu tasarruflar, sağlararası hukuki işlemlerden farklı olarak, mirasbırakanın sağlığında herhangi bir hak doğurmaz; lehine tasarrufta bulunulan kişiler, mirasbırakanın ölümü gerçekleşinceye kadar beklenen hak sahibi dahi sayılmazlar. Ölüme bağlı bağışlamalar da ölüme bağlı tasarrufların hükümlerine tabidir.

Ölüme bağlı tasarruflar, şekli anlamda ve maddi anlamda olmak üzere iki farklı anlamda ele alınmaktadır. Şekli anlamda ölüme bağlı tasarruflar, tasarrufun yapılma biçimine göre yapılan ayrımı ifade eder. Türk Medeni Kanunu’nda şekli anlamda ölüme bağlı tasarruflar sınırlı sayıda düzenlenmiştir. Bunlar vasiyetname ve miras sözleşmesidir. Maddi anlamda ölüme bağlı tasarruflar ise, tasarrufun içeriğini oluşturan hükümleri ifade eder ve bu alanda da sınırlı sayı ilkesi uygulanır.

Vasiyetname

Vasiyetname, mirasbırakanın tek taraflı irade beyanı ile yaptığı ölüme bağlı tasarruftur. Vasiyetname yapabilmek için, vasiyetname düzenlendiği anda ayırt etme gücüne sahip olmak ve on beş yaşını doldurmuş olmak gerekir. Ayırt etme gücü, kişinin yaptığı tasarrufun sebep ve sonuçlarını anlayabilecek zihinsel yeterliliğe sahip olmasını ifade eder. Vasiyetname yapma hakkı, kişiye sıkı sıkıya bağlı haklar arasında yer alır.

Vasiyetnameler, olağan ve istisnai olmak üzere iki gruba ayrılır. Olağan vasiyetnameler resmî vasiyetname ve el yazılı vasiyetnamedir. İstisnai vasiyetname türü ise sözlü vasiyetnamedir

Vasiyetname(Yapay zeka ile oluşturulmuştur.)

Miras Sözleşmesi

Miras sözleşmesi, iki taraflı bir hukuki işlem olup, kural olarak tek taraflı olarak ortadan kaldırılamaz. Miras sözleşmesi yapabilmek için tam fiil ehliyeti aranır. Bu ehliyet, miras sözleşmesi ile terekesinde tasarrufta bulunan taraf açısından zorunludur. Sınırlı ehliyetsizler bakımından miras sözleşmesi yapma ehliyeti özel düzenlemelere tabidir. Bu kişiler, ivazlı miras sözleşmelerini yasal temsilcilerinin rızasıyla, ivazsız miras sözleşmelerini ise yasal temsilci rızası olmaksızın yapabilirler.

Miras sözleşmeleri, olumlu miras sözleşmeleri ve mirastan feragat sözleşmeleri olarak ikiye ayrılır.

Mirasbırakan, ölüme bağlı tasarruflarını belirli koşullara veya yüklemelere bağlayabilir. Koşul, tasarrufun hüküm doğurmasının gerçekleşmesi için ileri sürülen gelecekteki belirsiz bir olaya bağlılık hâlidir. Yükleme ise, tasarruftan yararlanan kişiye yerine getirmesi gereken bir edim yüklenmesini ifade eder. Koşul ve yüklemeler, tasarrufun geçerliliğini ve sonuçlarını etkileyebilir.

Şekil Şartları ve Hukuki Amaç

Ölüme bağlı tasarruflar için öngörülen sıkı şekil şartlarının temel amacı hukuki güvenliğin sağlanmasıdır. Bu şartlar sayesinde mirasbırakanın iradesi açık ve tereddüde yer vermeyecek biçimde ortaya konur; gerçek ölüme bağlı tasarruf ile tasarruf projesi birbirinden ayrılır ve tasarrufların tahrif edilmesi engellenir.

Ölüme bağlı tasarruflar(Yapay zeka ile oluşturulmuştur.)

Ölüme Bağlı Tasarrufların Hükümsüzlüğü

Ölüme bağlı tasarruflar bakımından hükümsüzlük hâlleri yokluk, kesin hükümsüzlük ve iptal edilebilirlik şeklinde ortaya çıkar. İptal edilebilirlik, uygulamada en sık karşılaşılan hükümsüzlük türüdür. İptal sebepleri arasında ehliyetsizlik, irade sakatlığı, hukuka veya ahlaka aykırılık ve kanunda öngörülen şekil şartlarına uyulmaması yer almaktadır. Bu hâllerde ilgililer tarafından iptal davası açılabilir.