Orgeneral Cevat Çobanlı

1871 yılında İstanbul'da doğan Cevat Çobanlı'nın babası, Mareşal Şakir Paşa'dır. Orta öğrenimini İstanbul'daki Galatasaray Lisesi'nde tamamlayan Cevat Çobanlı, 19 Haziran 1888'de Harp Okulu'na girmiş ve 1891 yılında teğmen rütbesiyle mezun olmuştur. Harp Akademisi'ne devam etmeye hak kazanan Çobanlı, 20 Mart 1894'te bu okulu birincilikle kurmay yüzbaşı olarak bitirmiştir. 16 Mart 1938'de vefat eden Cevat Çobanlı'nın naaşı, 27 Eylül 1988'de İstanbul Erenköy Sahra-yı Cedit Mezarlığı'ndan Devlet Mezarlığı'na nakledilmiştir.

Askerî Kariyerindeki Hızlı Yükselişi ve Önemli Görevleri

• 1891'de teğmen olmuştur.
• 1892'de üsteğmen olmuştur.
• 20 Mart 1894'te kurmay yüzbaşı olmuştur.
• 17 Kasım 1894'te kurmay kıdemli yüzbaşı olmuştur.
• 13 Mayıs 1895'te kurmay binbaşı olmuştur.
• 27 Ocak 1898'de kurmay yarbay olmuştur.
• 17 Ocak 1900'de kurmay albay olmuştur.
• 4 Aralık 1901'de tuğgeneral (Mirliva) olmuştur.
• 25 Aralık 1906'da korgeneral (Ferik) olmuştur.
• 19 Ağustos 1909'da rütbe tasfiyesinden dolayı rütbesi tekrar kurmay yarbaylığa indirilmiştir.
• 29 Eylül 1910'da ikinci defa albay olmuştur.
• 29 Kasım 1914'te tümgeneral (Mirliva) olmuştur.
• 28 Temmuz 1918'de korgeneral olmuştur.
• 30 Ağustos 1926'da orgeneral olmuştur.

Cevat Çobanlı'nın askerî hayatı sadece rütbe yükselişleriyle değil, üstlendiği kritik görevler ve katıldığı savaşlarla da doludur.

• 22 Şubat 1894'te Padişah Yaveri sıfatıyla Saray Kurmaylığında görevlendirilmiştir.
• 17 Kasım 1894'te depremden zarar gören askerî binaların onarımı görevine getirilmiştir.
• 6 Şubat 1899'da Şakir Paşa ile Bulgaristan'a gitmiştir.
• 30 Nisan 1899'da Lahey'de Silahların Toplanması Konferansı'na katılmıştır.
• 2 Ağustos 1904'te Hamidiye-Hicaz Demiryolu'nun Şam'dan Maan'a ulaşması töreninde görevlendirilmiştir.
• 4 Nisan 1907'de 2. Ordu emrine atanmış ve 3 Ağustos 1907'de İstanbul'a dönmüştür.
• 15 Ocak 1911'de 1. Ordu Müfettişliği Kurmay Başkanı olmuştur.
• 4 Mayıs 1911'de İngiltere Kralı'nın taç giyme törenine katılmak üzere Londra'ya giden heyette görevlendirilmiştir.
• 27 Temmuz 1912'de Genelkurmay 2. Başkan Vekili olarak atanmış ve 31 Temmuz 1912'de yeniden 1. Ordu Müfettişliği Kurmay Başkanlığı görevine dönmüştür.

Savaş Deneyimleri

Cevat Çobanlı, Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemlerinde yaşanan büyük savaşların pek çoğunda aktif rol almıştır.

Trablusgarp Savaşı (1911-1912)

Bu savaşa bilfiil katılmamıştır, o sırada merkezde görevlidir.

Balkan Savaşı (1912-1913)

29 Eylül 1912'de Doğu Ordusu Kurmay Başkanı, daha sonra Çatalca Ordusu Topçu Komutanlığı Kurmay Başkanı olarak görev yapmıştır. 4 Şubat 1913'te 9. Tümen Komutanlığı'na atanmıştır. Bu görevde iken iki defa Osmanlı-Bulgar Sınır Komisyonu Başkanlığı yapmıştır.

Birinci Dünya Savaşı (1914-1918)

Bu savaşta en önemli görevlerinden biri, 10 Ağustos 1914'te Çanakkale Boğazı Müstahkem Mevki Komutanı olarak atanmasıydı. Bu göreve başlar başlamaz Boğaz tahkimatının güçlendirilmesi için çalıştı. Boğaz savunmasının Boğaz'ın içinde yapılması gerektiğini savunan bir plan hazırladı ve kadro dışına çıkarılan bataryaları tekrar kuruluşa aldırdı. 3 Kasım 1914'te başlayan Çanakkale Savaşları'nın deniz ve kara muharebelerine katıldı. Cevat Paşa, Müstahkem Mevkii Komutanı olarak Nusret Mayın gemisine Karanlık Liman bölgesini mayınlattırdı. Özellikle 18 Mart Çanakkale Boğaz Zaferi'nin kazanılmasında çok büyük bir rol üstlendi.

Daha sonra Güney Grup Komutanı olarak, Müttefikler Çanakkale'yi tahliye edinceye kadar görevine devam etti. 18 Kasım 1916'da 15. Kolordu Komutanlığı'na, 19 Ağustos 1917'de tekrar 14. Kolordu Komutanlığı'na, 8 Kasım 1917'de 8. Ordu Komutanlığı'na, 24 Kasım 1917'de 2. Ordu Komutan Vekilliği'ne ve 2 Aralık 1917'de tekrar 8. Ordu Komutanı olarak atandı.

İstiklal Savaşı (1919-1922)

İstanbul'un işgalinde, 16 Mart 1920'de İngilizler tarafından tutuklanarak Malta'ya sürüldü. 15 Ocak 1922'de İtalyan vapuru ile Mersin'e geldi. Şubat 1922'de Elcezire Cephesi Komutanlığı'na atandı.

Millî Mücadele ve Cumhuriyet Dönemi Görevleri

Mondros Mütarekesi'nin ardından, 3 Kasım 1918'de Genel Karargâh Genelkurmay Başkanlığına atandı. 19 Aralık 1918'de Harbiye Nazırı oldu. 14 Mayıs 1919'da ikinci kez Genelkurmay Başkanı olarak tayin edildi. Ekim 1919'da Genelkurmay Başkanlığından istifa etmesine rağmen tekrar bu göreve getirildi.

Cumhuriyet döneminde de ülkesine hizmet etmeye devam etti. 21 Ekim 1923'te 3. Ordu Müfettişliği ve aynı zamanda Türkiye Büyük Millet Meclisi 2. Dönem Elazığ Milletvekilliği yaptı. 31 Ekim 1924'te Ordu Komutanlığı görevine son verildi ve milletvekilliğine devam etti. 25 Aralık 1924'te Elazığ Milletvekilliğinden istifa etti ve Askerî Şûra Üyesi olarak atandı. 7 Ocak 1925'te Musul Sorunu ve 28 Kasım 1925'te Türk-Irak sınırı meselesi görüşmek için Milletler Cemiyetine giden heyette askerî müşavir olarak bulundu. 28 Nisan 1927'de İstanbul Erkân Divan-ı Harp Başkanı olarak atandı. 12 Mart 1928'de Cenevre'de toplanan Silahların Azaltılması konusundaki kongreye temsilci olarak gönderildi.

Nişan ve Madalyaları

• 1 Mayıs 1895'te gümüş liyakat madalyası.
• 5 Temmuz 1896'da üçüncü dereceden mecidi nişanı.
• 15 Nisan 1899'da Bulgar Prensi tarafından liyakat nişanı.
• 4 Ocak 1904'te İspanya Hükûmeti tarafından İzabella Katolik nişanı.
• 4 Ocak 1904'te Almanya Hükûmeti tarafından ikinci dereceden Kron de Prus nişanı.
• 4 Mayıs 1911'de Bulgar Hükûmeti tarafından ikinci dereceden Alexander nişanı.
• 31 Mart 1915'te altın muharebe madalyası.
• 14 Nisan 1915'te Alman Hükûmeti tarafından birinci dereceden Croix de Fer nişanı.
• 1915'te Alman İmparatorluğu tarafından ikinci ve birinci sınıf demir salip nişanları.
• 17 Ocak 1916'da muharebe altın imtiyaz madalyası.
• 1916'da Alman İmparatorluğu tarafından ikinci dereceden Aigle Rouge nişanı.
• 31 Mayıs 1917'de tedbilen kılınçlı ve Yıldızlı ikinci dereceden kırmızı kartal nişanı.
• Alman ikinci dereceden kırmızı kronlu nişan.
• Avusturya-Macaristan İmparatorluğu tarafından ikinci dereceden harp alametli demir taç nişanı.
• 7 Temmuz 1917'de Bavyera Kralı tarafından ikinci dereceden yıldız ve kılınçlı askerî liyakat nişanı.
• 19 Ağustos 1917'de Avusturya-Macaristan İmparatorluğu tarafından ikinci dereceden harp alametli demir taç nişanı.
• 23 Eylül 1917'de birinci dereceden mecidi nişanı.
• 15 Ekim 1917'de Alman birinci sınıf kılınçlı taç nişanı.
• 1918'de Avusturya-Macaristan İmparatorluğu tarafından birinci dereceden Salib-i Ahmer nişanı.
• 29 Ağustos 1923'te kırmızı şeritli istiklal madalyası ile ödüllendirildi.

Çok iyi derecede Fransızca ve Almanca bilgisi vardı. Genel kültürü ve askerlik yeteneği nedeniyle birçok dış toplantı ve askerî gösterilere katıldı.

Emeklilik ve Vefatı

14 Eylül 1935'te Askerî Şura Üyesi iken yaş haddinden emekli oldu. Orgeneral Cevat Çobanlı, 16 Mart 1938'de vefat etti. İstanbul Erenköy Sahra-yı Cedit Mezarlığı'nda gömülü olan naaşı, 27 Eylül 1988'de Devlet Mezarlığı'na nakledilmiştir.