Orlan-10 İnsansız Hava Aracı

Orlan-10, Rusya Federasyonu tarafından geliştirilen, sabit kanatlı, keşif ve gözetleme odaklı bir insansız hava aracı (UAV/İHA) sistemidir. Sistem; elektro-optik algılayıcılar, elektronik ve sinyal istihbaratı, lazer görüntüleme ile elektronik harp türü görev yüklerini taşıyabilme kapasitesine sahiptir.^【1】 

Üreticisi, Saint Petersburg merkezli bir kuruluş olan “Special Technology Center” (STC)'dır. Rus Silahlı Kuvvetleri için geliştirilen Orlan-10, bir keşif platformu olarak tasarlamış ve esas kullanımı gözetleme/keşif işlevleriyle ilişkilendirilmiştir.^【2】 

Geliştirme Tarihçesi ve Askeri Kullanım

Orlan-10’un ilk uçuşu 1 Ocak 2011 tarihinde gerçekleştirilmiştir. Sistem, 2011 yılında hizmete girmiştir. Orlan-10’un 2014’ten itibaren Ukrayna’daki çatışmalarla ilişkilendirilen kullanımına dair çeşitli kayıtlar ve iddialar bulunur. Platformun operasyonel kullanımı, 2014 yılından itibaren Ukrayna’daki çatışmalarla birlikte görünür hâle gelmiştir. Donbas bölgesindeki faaliyetler kapsamında Orlan-10, saha gözetlemesi, hedef tespiti ve topçu ateşinin yönlendirilmesi gibi görevlerde kullanılmış, bu döneme ait açık kaynaklarda Ukrayna unsurlarının birden fazla Orlan-10’u düşürdüğüne ilişkin kayıt ve iddialar yer almıştır.

2015 yılı itibarıyla Orlan-10, Suriye iç savaşında Rus Kara Kuvvetleri tarafından aktif olarak kullanılmıştır. Bu coğrafyada platform; keşif, hava görüntüleme, arazi analizi ve üç boyutlu haritalama faaliyetlerinde görev almıştır. 2018 yılına kadar Orlan-10 platformundan 1.000 adetten fazla üretilmiştir. Orlan-10 ailesi kapsamında, 2018 yılı itibarıyla 11 farklı varyasyonun bulunduğu ifade edilmektedir.^【3】 

Ağustos 2022’de Orlan-10 ve Orlan-30 için ilave siparişler verildi. Orlan-30, Orlan-10’a kıyasla daha büyük bir sürüm olarak 2020 yılında tanıtıldı. Orlan-30’un 2019’da yapılan testlerinin ardından lazer işaretleyici (laser designator) seçeneğiyle sunulduğu kaydedildi. Orlan-30’un ihracat sürümü ise ilk kez Ağustos 2023’te sergilendi.

Orlan-10 İHA - Anadolu Ajansı

Teknik Özellikler

Orlan-10'nun temel teknik özellikleri aşağıdaki gibidir. ^【4】 

Sistem Yapısı ve Aerodinamik Konfigürasyon

Orlan-10, sabit kanatlı ve “conventional” (klasik/standart) dış tasarım çizgilerine sahip küçük boyutlu bir İHA’dır. Gövde, uçağın uzunluğu boyunca uzanan ana taşıyıcı yapı elemanını oluşturur. Motor, burun bölümüne konumlandırılmıştır ve burundaki tahrik sistemi iki palli bir pervaneyi döndürerek itki sağlar. Kanatlar gövde üzerinde “shoulder-mounted” (omuz/yüksek konumlu) yerleşimde tasarlanmıştır. Orlan-10’un kompozit gövdesi, radar izini azaltma amacı taşıyan bir yapısal çözümdür.

Azami hızı 150 km/sa düzeyindedir. Servis tavanı 16.400 ft (16.404 ft) olarak verilir ve havada kalış süresi 16 saattir. Platformun görev yükleri elektro-optik sensör, elektronik istihbarat (ELINT), sinyal istihbaratı (SIGINT), lazer görüntüleme ve elektronik harp (EW) yüklerini kapsayan bir yelpazeye sahiptir. Bu teknik özellikler, tespit edilme ve angajmandan kaçınma bakımından zorlayıcı bir profil ile birlikte değerlendirilir.

Kuyruk ünitesi tek dikey stabilize (single fin) ile iki yatay stabilize (horizontal planes) düzeninden oluşur. Bu konfigürasyon, uçuş kararlılığı ve kontrol yüzeylerinin işlevsel yerleşimi açısından tipik bir sabit kanatlı İHA şemasını yansıtır. Orlan-10, raylı mancınık (catapult/rail) sistemiyle fırlatılır ve paraşütle geri kazanılır. Bu yöntem, iniş takımı (undercarriage) gibi daha karmaşık ve ağır bir iniş düzenine ihtiyaç bırakmaz. Sistem, sert bir taşıma kutusunda nakledilir; görev öncesinde fırlatma sahasında montajı tamamlanarak uçuşa hazırlanır.

Fırlatma Sonrası Orlan-10 (Anadolu Ajansı)

Boyutlar ve Kütle Özellikleri

Orlan-10’un kanat açıklığı 3,1 m olarak verilir. Uzunluk için iki farklı değer kullanılır: 2,0 m ve 1,8 m. Boş ağırlık 9 kilogramdır. Azami kalkış ağırlığı 16 kg olarak, taşınabilir faydalı yük kapasitesi ise 6 kg olarak verilmektedir. Azami hedef yük ağırlığı 5,5 kg olarak da belirtilmektedir.^【5】 

Tahrik Sistemi ve Motor

Orlan-10, “Saito Manufacturing FA-62B” tek silindirli, dört zamanlı ve glow yakıtlı piston motor kullanan bir İHA’dır. Bu motorun çıkış gücü 0,71 kW (0,95 hp) düzeyindedir. Orlan-10 için anılan bir diğer tahrik seçeneği “A-95” serisi benzin yakıtlı motordur. Orlan-10’un motor-tahrik düzeni, burun bölümüne yerleştirilen güç ünitesi ve pervane üzerinden itki üreten bir konfigürasyondur.

Aviyonik, Haberleşme ve Optik

Orlan-10, yer kontrol istasyonu (GCS) üzerinden işletilen bir insansız hava aracıdır. Orlan-10 için kullanılan mobil GCS, eşzamanlı olarak dört hava aracını yönetebilen bir komuta-kontrol kapasitesine sahiptir. Orlan-10’un haberleşme mimarisi üç ayrı radyo sinyali üzerinden kurulan bir yapıdır. Bu yapı, operatör komutlarının iletilmesini, görüntü aktarımını ve seyrüsefer işlevlerini kapsayan bir haberleşme düzenidir.

Orlan-10, görev yükleri arasında elektro-optik sensör taşıyan bir insansız hava aracıdır. Orlan-10, elektronik istihbarat (ELINT) ve sinyal istihbaratı (SIGINT) görev yükleri barındırabilen bir platformdur. Orlan-10, lazer görüntüleme ve elektronik harp (EW) yükleriyle görev icra edebilen bir sistemdir.

Orlan-10, GLONASS kullanan bir platformdur. Orlan-10’un GPS altyapısı, Galileo ve BeiDou sistemlerinin kullanım potansiyelini içeren bir yapı olarak tanımlanır.

Görüntüleme için Batı ülkelerinden sivil kullanım için temin edilen “Canon EOS 750D/EOS 800D” dijital SLR fotoğraf makinesi kullandığı ifade edilmektedir. Bu kamera ile eşleşen optik bileşenin “EF 85mm f/1.8 USM lens” olduğu belirtilmektedir. Termal görüntüleme için “TM2005016-F19 Lynred PICO640gen2” kızılötesi kameranın kullanıldığı bilgisi verilmektedir.^【6】 

2022 Yılında Gümüşhane'ye Düşen Orlan-10 (Anadolu Ajansı)

Operatörler ve Kullanıcılar

Orlan-10, operatörleri arasında Rusya’nın yer aldığı bir insansız hava aracıdır. Orlan-10, Kazakistan, Kırgızistan ve Myanmar’ın da operatörler arasında sayıldığı bir platformdur. Orlan-10, Myanmar ve Rusya’nın müşteriler ile değerlendirme/operasyon yapan ülkeler arasında listelendiği bir sistemdir.