Phoebe

Phoebe, Satürn’ün bilinen dış uydularının en büyüğüdür ve gezegenden ortalama 12.952.000 kilometre mesafede bulunmaktadır. Satürn’ün ekvator düzlemine göre 175 derecelik bir eğime sahip olan yörüngesi "ters yönlü" (retrograde) bir yapıdadır; bu durum Phoebe'nin Satürn ve diğer iç uyduların dönüş yönünün aksine hareket ettiği anlamına gelmektedir. Phoebe, Güneş etrafında dönen nesnelerin toplandığı Kuiper Kuşağı'ndan gelerek Satürn'ün kütleçekimine kapılmış bir Centaur nesnesi olarak sınıflandırılmaktadır.

Keşif ve Gözlemler

Phoebe, 1899 yılında Amerikalı gökbilimci William Pickering tarafından, Peru’nun Arequipa kentindeki Boyden İstasyonu’nda çekilen fotoğraf plakaları üzerinden keşfedilmiştir. Uydu, fotoğraflama yöntemiyle keşfedilen ilk gök cismidir. Uydunun yakından incelenmesi çeşitli uzay araçları tarafından gerçekleştirilmiştir:

Voyager 2:

1981 yılında Satürn’ün yanından geçerken 2,2 milyon kilometre mesafeden Phoebe’yi görüntülemiştir.

Cassini-Huygens:

11 Haziran 2004 tarihinde Phoebe’ye yaklaşık 2.068 kilometre mesafeden yaklaşarak uydunun yüksek çözünürlüklü görüntülerini ve spektral verilerini elde etmiştir.

Fiziksel Özellikler ve Boyutlar

Phoebe, yaklaşık 213 kilometrelik bir çapa sahiptir ve bu ölçü onu Satürn'ün diğer düzensiz uyduları arasında en büyüğü yapmaktadır. Kendi ekseni etrafındaki dönüşünü 9 saat 16 dakikada tamamlayan uydu, Satürn çevresindeki bir tam turunu yaklaşık 18 ayda gerçekleştirmektedir. Uydunun şekli kabaca küreseldir ve kütlesi, iç kısmının jeolojik olarak farklılaşmasına (diferansiyasyon) izin verecek kadar büyüktür; bu durum uydunun merkezinde ağır minerallerin, yüzeyinde ise daha hafif minerallerin bulunduğuna işaret etmektedir. Phoebe’nin ortalama yoğunluğu 1,6 gram/santimetreküp civarındadır ve bu değer, uydunun kayaç ile su buzundan oluştuğunu göstermektedir.

Yüzey Yapısı ve Jeoloji

Phoebe’nin yüzeyi oldukça karanlıktır ve üzerine düşen güneş ışığının yalnızca %6’sını yansıtmaktadır. Uydunun yüzeyinde çok sayıda çarpma krateri bulunmaktadır; bu kraterlerin bazılarının çapı 80 kilometreyi, derinliği ise 16 kilometreyi bulmaktadır. Kraterlerin dik duvarlarında yapılan gözlemler, yüzeyin altındaki daha parlak materyallerin, muhtemelen su buzunun varlığını ortaya koymuştur. Phoebe yüzeyinde su buzunun yanı sıra hidratlı mineraller, karbondioksit, filosilikatlar ve muhtemelen organik bileşiklerin bulunduğu tespit edilmiştir. Bu kimyasal çeşitlilik, uydunun ilkel bir nesne olduğunu ve Güneş Sistemi'nin oluşumundan kalan bozulmamış materyalleri barındırdığını göstermektedir.

Phoebe Yüzeyinde Termal Radyasyon

Phoebe radyasyonu, Satürn'ün uydusu Phoebe'den yayılan termal radyasyonu ve bu uydunun yüzeyindeki sıcaklık dağılımını ifade etmektedir. Phoebe'den yayılan termal radyasyonun tespiti, insan gözünün görebileceği en uzun dalga boyunun yaklaşık 25 katı olan 15-17 mikron dalga boyu aralığında gerçekleştirilmiştir. Radyasyon ölçümleri sonucunda elde edilen veriler, Phoebe yüzeyinde sıcaklıkların konuma ve günün saatine göre belirgin farklılıklar gösterdiğini ortaya koymuştur. Sıcaklıklar Kelvin (K) cinsinden verilmiştir ve Phoebe’nin ekvator yakınlarında gündüz saatlerinde yaklaşık 107 K’ye kadar çıkarken, kuzey yarımkürede şafak öncesi saatlerde 75 K’nin altına düştüğü gözlemlenmiştir. Bu dağılım, uydunun topografyasındaki farklılıklarla güçlü biçimde ilişkilidir: büyük bir çukurun gölgede kalan bölgeleri en düşük sıcaklıkları göstermektedir.