Ratko Mladiç (d. 12 Mart 1942, Božanoviçi, Kalinovik – ö. 27 Ağustos 2026, Lahey, Hollanda), 1992-1995 Bosna Savaşı sırasında Sırp Cumhuriyeti Bosna Hersek Ordusu'nun (Republika Srpska Ordusu, VRS) Genelkurmay Komutanlığı görevini yürütmüş bir askerdir. Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi (ICTY) tarafından soykırım, insanlığa karşı suçlar ve savaş hukuku ve teamüllerinin ihlalleri suçlarından yargılanmış ve mahkûm edilmiştir.^【1】 İşlediği suçlar nedeniyle uluslararası kamuoyunda "Bosna Kasabı" (Butcher of Bosnia) olarak anılmıştır.^【2】 Mladiç hakkında 24 Temmuz ve 16 Kasım 1995 tarihlerinde iddianame düzenlenmiştir.^【3】26 Mayıs 2011'de Sırbistan'da tutuklanmıştır.^【4】

^{Srebrenitsa'da soykırım yapmakla suçlanan ve savaş suçlarından tutuklanan Bosnalı Sırpların eski komutanı Ratko Mladiç, Hollanda'ya getirildikten iki gün sonra ilk kez hâkim karşısında, 3 Haziran 2011 - (Anadolu Ajansı)}

İlk Derece Mahkemesi, 22 Kasım 2017 tarihli kararıyla Mladiç'i ömür boyu hapis cezasına çarptırmıştır.^【5】 Bu karar, 8 Haziran 2021 tarihinde Uluslararası Ceza Mahkemeleri için Artık Mekanizma (MICT) Temyiz Dairesi tarafından onanarak kesinleşmiştir.^【6】Mladiç, cezasını çekmekte olduğu Lahey'deki Birleşmiş Milletler Tutukevi'nde 27 Ağustos 2026'da ölmüştür.^【7】

Ratko Mladiç, 12 Mart 1942 tarihinde, günümüzde Bosna Hersek sınırları içinde bulunan Kalinovik Belediyesi'ne bağlı Božanovici köyünde doğmuştur.^【8】 Babası Neđo Mladiç, İkinci Dünya Savaşı sırasında Yugoslav Partizan hareketi mensubu olmuş ve 1945 yılında hayatını kaybetmiştir. Annesi Stana Mladiç (kızlık soyadı Lalović), ablası Milica Mladiç ve kardeşi Milivoje Mladic'dir.^【9】 Mladiç, ilköğrenimini memleketinde tamamladıktan sonra Saraybosna'ya giderek burada tornacı olarak çalışmıştır.^【10】

Mladiç, 1961 yılında Belgrad'daki Askerî Akademi'ye kaydolmuş, dört yıl sonra, 1965'te Yugoslav Halk Ordusu'nda (JNA) fiilen göreve başlamıştır.^【11】 İlk subaylık görevini Üsküp'te manga komutanı olarak yürütmüştür. Kariyeri boyunca Üsküp, Kumanovo, Ştip, Priştine ve Knin'de çeşitli komuta ve kurmay görevlerinde bulunmuştur. 1988 yılında albaylık rütbesine terfi etmiştir. 1991 yılı başında Priştine Kolordusu'nda kolordu komutan yardımcılığı görevine atanmıştır.^【12】

Yugoslavya'nın dağılma sürecinin başlamasıyla birlikte, Haziran 1991'de Mladiç, JNA 9. Kolordu Komutanı olarak Knin'e görevlendirilmiştir.^【13】4 Ekim 1991'de, dönemin Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı tarafından Tümgeneral rütbesine terfi ettirilmiştir.^【14】 Aralık 1991'de 9. Kolordu Komutanlığı görevini üstlenmiştir.

24 Nisan 1992'de Korgeneral rütbesine terfi eden Mladiç, ertesi gün, 25 Nisan 1992'de JNA 2. Askerî Bölge Karargâhı Kurmay Başkanlığı/Komutan Yardımcılığı görevine atanmıştır. Bu göreve 9 Mayıs 1992'de fiilen başlamış, 10 Mayıs 1992'de ise 2. Askerî Bölge Karargâhı Komutanlığını üstlenmiştir. 12 Mayıs 1992'de, yeni kurulan Sırp Cumhuriyeti Bosna Hersek Ordusu'nun (VRS) Genelkurmay Komutanı olarak atanmış; bu görevde en az 8 Kasım 1996'ya kadar kalmıştır. 24 Haziran 1994'te General (General Colonel) rütbesine terfi etmiştir.^【15】Bosnalı Sırpların askerî lideri olarak, Bosna Hersek'in doğusunda Han Pijesak, Rogatica, Pale ve Srebrenitsa ile batıda Cazin ve Bihaç kentleri civarındaki birliklerin başında bulunmuştur.^【16】

Mayıs 1992'den Kasım 1995'e kadar, Ratko Mladiç'in komuta ettiği Bosnalı Sırp Ordusu'na (VRS) bağlı Saraybosna-Romanija Kolordusu (SRK), Saraybosna'nın sivil nüfusuna karşı sistematik keskin nişancı ve topçu saldırıları gerçekleştirmiştir. Uluslararası Eski Yugoslavya Ceza Mahkemesi (ICTY), bu saldırıların çoğunun askerî değeri bulunmayan veya çok az askerî değere sahip bölgelerdeki sivilleri hedef aldığını ve binlerce Saraybosna sakininin öldürülmesine veya yaralanmasına yol açtığını tespit etmiştir.^【17】

İddianamede, 12 Mayıs 1992 ile Kasım 1995 arasında Mladiç'in, Saraybosna'nın sivil nüfusuna karşı keskin nişancı ve topçu saldırıları yoluyla terör yaymayı amaçlayan bir ortak suç girişimine (JCE) katıldığı ileri sürülmüştür. ICTY Yargılama Dairesi, Saraybosna JCE'sinin amacının sivil nüfusa yönelik keskin nişancı ve topçu saldırıları yoluyla terör yaymak olduğunu ve Mladiç'in bu ortak amaca önemli katkı sağladığını tespit etmiştir.^【18】

Mahkeme, saldırıların yalnızca münferit ateş açma olaylarından ibaret olmadığı sonucuna varmıştır. Bazı saldırılar ateşkes veya görece sakin dönemlerde gerçekleştirilmiş; çok sayıda sivil, yakınlarında herhangi bir askerî faaliyet, asker veya askerî teçhizat bulunmayan mahallelerde ve evlerinde hedef alınmıştır. Mahkeme ayrıca Saraybosna'daki sivillerin, kuşatma boyunca kendilerinin veya yakınlarının herhangi bir anda keskin nişancı ya da topçu ateşine maruz kalabileceği korkusuyla yaşadığını ve bu durumun olağan bir savaş ortamında sivillerin yaşadığı korkunun ötesine geçen aşırı bir korku ve sürekli bir psikolojik baskı yarattığını tespit etmiştir.

Saldırılar sırasında yüksek hassasiyete sahip olmayan değiştirilmiş hava bombaları da kullanılmıştır. Yargılama Dairesi, bu silahların yüksek isabetsizliği nedeniyle kullanımının bireysel sivillere ve bir bütün olarak sivil nüfusa yönelik ayrım gözetmeyen saldırılar oluşturduğunu değerlendirmiştir. Mahkeme, keskin nişancı ve topçu saldırılarının niteliği, süresi, gerçekleştirildiği yerler ve siviller üzerindeki etkisini birlikte değerlendirerek saldırıları gerçekleştirenlerin temel amacının Saraybosna'nın sivil nüfusu arasında terör yaymak olduğu sonucuna ulaşmıştır.^【19】

8 Mart 1995'te, Bosnalı Sırpların lideri ve VRS Yüksek Komutanı Radovan Karadziç, 7 No'lu Direktif'i yayımlamıştır. Direktifte, Srebrenitsa ve Zepa'daki Bosnalı Müslüman nüfus için “toplam güvensizliğin dayanılmaz olduğu ve burada yaşamın veya hayatta kalmanın geleceğine ilişkin hiçbir umut bırakmayan” bir durum oluşturulması talimatını vermiştir. Direktif, bu bölgelerdeki Bosnalı Müslüman nüfusun yaşam koşullarını ağırlaştırmaya ve yerleşim bölgelerini Bosnalı Sırp güçlerinin kontrolündeki topraklardan izole etmeye yönelik operasyonların temelini oluşturmuştur.^【20】

11 Temmuz 1995'te VRS birlikleri Srebrenitsa'ya girmiş ve kenti ele geçirmiştir. General Ratko Mladiç, aynı gün kentte yaptığı açıklamada Srebrenitsa'yı “Sırp halkına hediye” ettiklerini söylemiş ve “bu bölgedeki Türklerden intikam alma zamanının geldiğini” ifade etmiştir. ICTY duruşma kayıtlarında bu görüntünün ve söz konusu ifadenin delil olarak ele alındığı görülmektedir.^【21】

Srebrenitsa'nın ele geçirilmesinin ardından Bosnalı Sırp güçleri, bölgedeki Bosnalı Müslüman nüfusu ortadan kaldırmaya yönelik kapsamlı bir operasyon yürütmüştür. Yaklaşık 30 bin kadın, çocuk ve yaşlı erkek, 12-13 Temmuz tarihlerinde Srebrenitsa'dan Bosnalı Müslümanların kontrolündeki bölgelere zorla nakledilmiştir. Buna karşılık erkekler ve erkek çocuklar, kadın ve çocuklardan ayrılarak farklı noktalarda gözaltına alınmış; 13 Temmuz'dan itibaren yakalanan veya teslim olan erkekler toplu infaz noktalarına götürülmüştür.^【22】

Srebrenitsa'dan kaçmayı başaran binlerce erkek ve çocuk ise ormanlık araziler üzerinden Tuzla yönüne ulaşmaya çalışmıştır. Bosnalı Sırp güçleri kaçış güzergâhı boyunca kolona saldırmış, kişileri yakalamış veya teslim olmaya zorlamış ve yakalananların önemli bir bölümü daha sonra infaz edilmiştir. Böylece Srebrenitsa'daki öldürme operasyonu yalnızca kentte ve gözaltı merkezlerinde tutulan kişilerle sınırlı kalmamış, bölgeden kaçmaya çalışan kişileri de kapsamıştır.^【23】

13 Temmuz 1995'ten sonraki günlerde binlerce Bosnalı Müslüman erkek ve çocuk, Bratunac ve Zvornik çevresindeki çeşitli gözaltı ve infaz noktalarına götürülmüştür. Orahovac, Petkovci, Pilica, Branjevo Askerî Çiftliği, Pilica Kültür Merkezi ve Kozluk bu kapsamda kullanılan başlıca infaz ve gömme alanları arasında yer almıştır. ICTY kayıtlarında, 11 Temmuz ile yaklaşık 1 Kasım 1995 arasında 5.000'den fazla kişinin VRS tarafından Zvornik Tugayı'nın sorumluluk bölgesine taşındığı ve burada kurşuna dizilerek öldürüldüğü belirtilmiştir.^【24】

ICTY, Srebrenitsa'daki öldürmelerin sistematik ve organize biçimde gerçekleştirildiğini ve Bosnalı Müslüman erkek nüfusunun önemli bir bölümünün ortadan kaldırılmasının, ortak suç girişiminin parçası olduğunu tespit etmiştir. Mahkeme, öldürmelerin niteliği, ölçeği ve hedef alınan grubun özellikleri nedeniyle Srebrenitsa'daki eylemleri soykırım olarak nitelendirmiştir. Srebrenitsa'daki kadın, çocuk ve yaşlıların zorla nakledilmesi ise, erkeklerin öldürülmesiyle birlikte Bosnalı Müslüman nüfusun bölgeden kalıcı biçimde çıkarılmasına yönelik suçların bir parçası olarak değerlendirilmiştir.^【25】

Human Rights Watch/Helsinki, 31 Temmuz-23 Ağustos 1995 tarihleri arasında gerçekleştirdiği saha araştırmasına dayanarak Ekim 1995'te yayımladığı raporda, Srebrenitsa'nın BM tarafından ilan edilen “güvenli bölge” statüsünün düşmesinden önce, düşüşü sırasında ve hemen sonrasında meydana gelen olayları belgelemektedir. Raporda, Bosnalı Sırp güçlerinin bölgeyi ele geçirmesinin ardından insancıl hukukun ağır ihlallerinin gerçekleştirildiği; kadınlar, çocuklar ve yaşlıların terörize edildiği; erkek ve çocuklara yönelik önceden planlanmış toplu infazların gerçekleştirildiği belirtilmiştir. HRW, Srebrenitsa'dan kaçan erkeklerin Bosnalı Sırp güçlerinin kontrolündeki bölgelerden geçerek güvenli bölgeye ulaşmaya çalıştığı sırada yüzlerce, muhtemelen binlerce kişinin pusuya düşürülerek öldürüldüğünü tespit etmiş ve bu tespitleri, sağ kalanların tanıklıklarına dayandırmıştır.^【26】

Raporda ayrıca, Srebrenitsa'dan Kladanj yönüne nakledilen kadın, çocuk ve yaşlıların terörize edildiği, kötü muameleye ve soyguna maruz bırakıldığı ve bazı kadınların tecavüze uğradığına ilişkin tanıklıklara yer verilmiştir. HRW, erkeklerin kadın ve çocuklardan ayrılmasının sistematik biçimde gerçekleştirildiğini ve ayrılan erkeklerin önemli bölümünün daha sonra öldürüldüğünü aktarmıştır.

HRW, Srebrenitsa'nın düşmesinden sonra kayıp erkek ve çocuklara ilişkin önemli bir listenin Hollanda makamları tarafından kaybedildiğini ancak yürütülen girişimler sonucunda listenin Hollanda Savunma Bakanlığında bulunduğunun ortaya çıkarıldığını bildirmiştir. Rapora göre listede, Potoçari'deki BM yerleşkesinde bulunan ve Bosnalı Sırp güçlerine teslim edilen 239 askerlik çağındaki erkek ve çocuğun adı yer almıştır.

Raporda ayrıca, Potoçari'deki olaylara ilişkin video görüntülerinin imha edildiği iddiası belgelenmiştir. HRW'nin aktardığı BBC2 ve The Observer haberlerine göre görüntülerde Bosnalı Sırp askerlerinin, erkekleri kadın ve çocuklardan ayırdığı ve bazı erkekleri infaz etmek üzere götürdüğü sahneler yer almıştır. Hollanda Kraliyet Kara Kuvvetleri Komutanı General Hans Couzy, görüntülerde Hollandalı askerlerin de olduğu gerekçesiyle kendi emriyle imha edildiğini kabul etmiştir. HRW, bu görüntülerin imha edilmesinin savaş suçlarının faillerinin belirlenmesine yönelik önemli delillerin kaybedilmesine yol açtığını değerlendirmiştir.^【27】

Ratko Mladiç hakkındaki iddianamede, Bosnalı Müslüman ve Bosnalı Hırvat nüfusun, Bosnalı Sırpların kontrolündeki topraklardan kalıcı olarak çıkarılmasına yönelik geniş kapsamlı bir Ortak Suç Girişimi'ne (JCE) katıldığı ileri sürülmüştür. İddianameye göre bu girişimin amacı, Bosnalı Sırpların hak iddia ettiği Bosna Hersek topraklarından Bosnalı Müslüman ve Bosnalı Hırvatların zorla çıkarılması olmuş; bu amaç doğrultusunda zulüm, imha, cinayet, sınır dışı etme ve zorla nakil gibi suçların işlenmesi öngörülmüştür.^【28】

İddianamede, söz konusu suçların 12 Mayıs 1992 ile 30 Kasım 1995 arasında Bosna Hersek'in çeşitli bölgelerinde işlendiği ileri sürülmüştür. Saraybosna, Srebrenitsa, Gorajde ve çok sayıda belediye, suçlamaların kapsamına alınmıştır. Mladiç'in bireysel cezai sorumluluğunun yanı sıra, Bosnalı Sırp Ordusu'nun (VRS) Main Staff komutanı olarak üstün sorumluluğu da ileri sürülmüştür.^【29】

Mladiç'e yöneltilen suçlamalar üç ana suç kategorisinde toplanmıştır: soykırım, insanlığa karşı suçlar ve savaş hukuku ve teamüllerinin ihlalleri. Nihai dava dosyasında Mladiç, iki soykırım, beş insanlığa karşı suç ve dört savaş hukuku ve teamüllerinin ihlali olmak üzere toplam 11 suçlama ile yargılanmıştır.^【30】

İddianamede Mladiç'in sorumluluğu, farklı Ortak Suç Girişimleri üzerinden ayrıntılandırılmıştır. Bunlardan ilki, 12 Mayıs 1992-Kasım 1995 arasında Bosnalı Müslümanların ve Bosnalı Hırvatların, Bosnalı Sırpların hak iddia ettiği bölgelerden kalıcı olarak çıkarılmasına yönelik JCE'dir. İkinci girişim, aynı dönem içerisinde Saraybosna'nın sivil nüfusuna keskin nişancı ve topçu saldırıları yoluyla terör yayılmasını amaçlamıştır. Üçüncü girişim ise Srebrenitsa'da Bosnalı Müslüman nüfusun yok edilmesini hedeflemiş; bu kapsamda erkek ve çocukların öldürülmesi, kadın, çocuk ve yaşlıların ise zorla nakledilmesi suçlamaları yöneltilmiştir.

İddianame sürecinin başlangıcında Mladiç ve dönemin Bosnalı Sırp lideri Radovan Karadziç birlikte suçlanmıştır. İlk iddianame 24 Temmuz 1995'te sunulmuş ve 25 Temmuz 1995'te onaylanmıştır. Bu 16 maddelik ilk iddianamede soykırım, insanlığa karşı suçlar, Cenevre Sözleşmeleri'nin ağır ihlalleri ile savaş hukukunun ve teamüllerinin ihlalleri yer almıştır.

Srebrenitsa'ya ilişkin ayrı iddianame ise 14 Kasım 1995'te sunulmuş ve 16 Kasım 1995'te onaylanmıştır. Bu iddianamede Srebrenitsa'nın Temmuz 1995'te ele geçirilmesi, binlerce Bosnalı Müslüman'ın toplu biçimde infaz edilmesi, zorla nakledilmesi ve diğer suçlar ele alınmıştır. İkinci iddianame 20 suçlama içermiş; bunların biri soykırım, onu insanlığa karşı suçlar ve dokuzu savaş hukukunun ve teamüllerinin ihlalleriyle ilgili olmuştur.

İki ayrı iddianame 2002 yılında birleştirilmiş, daha sonra 2011'de yapılan değişikliklerle Mladiç hakkındaki suçlamaların kapsamı yeniden düzenlenmiştir. 16 Aralık 2011 tarihli Dördüncü Değiştirilmiş İddianame, Mladiç'in 1992-1995 dönemindeki etnik temizlik kampanyası, Saraybosna'daki sivillere yönelik terör kampanyası, 1995'te BM personelinin rehin alınması ve Srebrenitsa soykırımıyla bağlantılı 11 suçlama üzerinden yargılanmasının temelini oluşturmuştur.^【31】

Mladiç 26 Mayıs 2011'de Sırbistan'da yakalanmış ve aynı yıl Lahey'deki ICTY'ye teslim edilmiştir. Yargılama, 16 Mayıs 2012'de başlamış, delillerin dinlenmesi dört yıldan fazla sürmüş ve karar 22 Kasım 2017'de açıklanmıştır.

Nihai kararında Yargılama Dairesi, Mladiç'i Srebrenitsa'daki soykırım, zulüm, imha, cinayet, sınır dışı etme, terör ve sivillere yönelik hukuka aykırı saldırılar dahil olmak üzere çeşitli suçlardan mahkûm etmiş ve ömür boyu hapis cezasına hükmetmiştir. Ancak Daire, 1992-1995 döneminde Banja Luka, Bosanska Krupa, Bratunac, Kljuç, Kotor Varoş, Prijedor, Sanski Most ve Vlasenica gibi belediyelerdeki cinayetlerin, soykırım suçunun gerektirdiği şekilde korunan grubun önemli bir bölümünü fiziksel olarak yok etme kastını kanıtlamadığı sonucuna varmış ve bu bölgeler bakımından soykırım suçlamasında beraat kararı vermiştir. Srebrenitsa bakımından ise soykırım suçlaması kabul edilmiştir.

Mladiç, ICTY tarafından suçlanmasının ardından 16 yıl boyunca yakalanmadan kaçmıştır.^【32】 Bu dönemde saklandığı bilinen yerlerden biri, Yugoslavya'nın uzun süreli komünist liderine ait olarak inşa edilmiş, Doğu Bosna'daki Han Pijesak askerî kompleksi olmuştur. Kaçaklık stratejisini 2006 yılında üçüncü kez değiştirdiği; bu değişikliğin, Sırp polisinin kendisine kaçmasında yardımcı olduğu iddia edilen on kişiyi tutuklamasının ardından gerçekleştiği belirtilmiştir.

Sırbistan makamlarının, kaçaklık döneminde Mladiç'i bulamadıkları yönündeki resmî açıklamalarına karşın, kendisinin yıllarca devlet kurumlarındaki bazı kişilerce korunduğu iddiaları gündeme gelmiştir. Yerel bir televizyon programında yayımlanan görüntülerde, arandığı dönemde Mladiç'in kalabalık ortamlarda insanlarla görüştüğü, eğlendiği ve fotoğraf çektirdiği görülmüştür.^【33】

26 Mayıs 2011 sabahı, Sırbistan polisinin savaş suçları soruşturma birimi, Mladiç'in kuzeni Branislav'a ait olan ve akrabalarının birkaç gün art arda telefon numarasını aradığı Lazarevo köyündeki bir eve baskın düzenlemiştir. İki polis memuru, evin odalarından birinin kapısını açtığında yaşlı bir adamla karşılaşmış; kişi kendisini Ratko Mladiç olarak tanıtmıştır. Sırp polisinin daha önce de Mladiç'i aramak amacıyla Lazarevo'ya baskın düzenlediği ancak bu kez başarılı olunduğu ve Sırbistan Cumhurbaşkanı Boris Tadiç'e görevin tamamlandığının bildirildiği belirtilmiştir.^【34】

Sırbistan Cumhurbaşkanı Boris Tadiç, tutuklamayı Belgrad'da düzenlediği bir basın toplantısında doğrulamıştır. Tadiç, tutuklamanın yakın tarihin bir bölümünü kapatacağını ve bölgesel uzlaşmaya katkı sağlayacağını, tüm suçların soruşturulması ve tüm savaş suçlularının adalet önüne çıkarılması gerektiğini belirtmiştir. Sırbistan İçişleri Bakanlığı yetkilileri, Mladiç'in Milorad Komadiç adını kullandığını açıklamıştır.^【35】

Mladiç'e karşı yargılama, 16 Mayıs 2012'de başlamıştır. Delillerin dinlenmesi dört yılı aşkın sürmüş, taraflar kapanış savunmalarını 5-15 Aralık 2016 tarihleri arasında sunmuştur. Mladiç'in davası toplam 530 gün sürmüş; yargılama süresince 591 tanık ifadesine başvurulmuş ve 9 bin 914 kanıt mahkemece kabul edilmiştir. Yargılama, Hâkim Alphons Orie'nin (Hollanda) başkanlığında, Hâkim Bakone Justice Moloto (Güney Afrika) ve Hâkim Christoph Flügge'den (Almanya) oluşan Birinci Daire (Trial Chamber I) tarafından yürütülmüştür. Mladiç, hakkındaki suçlamaları kabul etmemiştir.

22 Kasım 2017'de görülen karar duruşmasını, Srebrenitsa soykırımında sevdiklerini kaybeden kurban yakınları Lahey'deki mahkeme salonunda yakından takip etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi, 22 Kasım 2017 tarihli nihai kararında Mladiç'i, VRS Genelkurmay Eski Komutanı sıfatıyla, 1992-1995 yılları arasında Bosna Hersek'teki silahlı çatışma sırasında Sırp güçlerince işlenen soykırım, insanlığa karşı suçlar ve savaş hukuku ve teamüllerinin ihlalleri suçlarından mahkûm etmiş ve kendisine ömür boyu hapis cezası vermiştir.^【36】

Mahkeme Konseyi, Mladiç'e "insanlığa karşı suç işlemek", "soykırım yapmak" ve "savaş kanunlarını ihlal etmekten" müebbet hapis cezası verilmesine hükmetmiştir. Mladiç, 1995 yılında Srebrenitsa bölgesinde soykırım ile zulüm, imha, cinayet ve zorla nakil gibi insanlık dışı eyleminden; Bosna Hersek genelindeki belediyelerde zulüm, imha, cinayet, sürgün ve zorla nakil insanlık dışı eyleminden; Saraybosna'da cinayet, terör ve sivillere yönelik yasa dışı saldırılardan ve Birleşmiş Milletler personelinin rehin alınmasından mahkûm edilmiştir.

İddianamedeki 11 sayımın 10'undan suçlu bulunmuştur. Buna karşılık, 1992 yılında Foça, Kljuç, Kotor Varoş, Prijedor, Sanski Most ve Vlasenica'da işlenen soykırım suçlamasından beraat etmiştir. Kararda, Mladiç'in tutukluluk süresinin cezasından mahsup edilmesine hükmedilmiştir.^【37】

Mladiç, 18 Aralık 2017'de, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı temyiz bildirimi süresinin uzatılmasını talep eden bir dilekçe sunmuş; iddianamenin genişliği, karmaşıklığı ve kapsamlı dava dosyası gerekçesiyle 150 gün ek süre talep etmiştir.^【38】 Koronavirüs salgını nedeniyle ertelenen temyiz duruşmalarına, Temyiz Dairesi Başkanı Prisca Nyambe dahil üç hâkim video konferans yöntemiyle katılmıştır. Sağlık sorunları gerekçesiyle yaptığı erteleme talebi reddedilen, o sırada 77 yaşındaki Mladiç, duruşmaya bizzat katılarak savunmasını yapmıştır. Hakkındaki mahkûmiyet kararını "Bu bir NATO iddianamesidir" diyerek reddeden Mladiç, savunmasında "Bu savaşı başlatan Ratko Mladiç değildir. Kader beni Batılıların yıkmaya çalıştığı ülkemi korumaya itti" ifadelerini kullanmıştır.^【39】

Temyiz süreci, Uluslararası Ceza Mahkemeleri için Artık Mekanizma'nın (MICT) Temyiz Dairesi tarafından yürütülmüştür. 8 Haziran 2021'de Temyiz Dairesi, Yargıç N'gum ve Panton'un karşı oylarıyla, hem Mladiç'in hem de savcılığın temyiz başvurularını tamamen reddetmiştir. Temyiz Dairesi, İlk Derece Mahkemesi'nin, Mladiç'in Bosna Hersek'teki belirli belediyelerde Bosnalı Müslümanlara ve Bosnalı Hırvatlara karşı işlenen suçlarla ilgili olarak iddianamenin 1. sayımı kapsamında soykırımdan suçlu bulunmadığı yönündeki tespitini onamıştır.^【40】 Bu beraat, Foça, Kljuç, Kotor Varoş, Prijedor, Sanski Most ve Vlasenica belediyelerinde 1992 yılında işlenen fiilleri kapsamıştır. Temyiz Dairesi, ayrıca Mladiç'e verilen ömür boyu hapis cezasını onamıştır. Bu karar, 25 yılı aşkın süredir devam eden Lahey mahkemeleri sürecinde, ICTY tarafından başlatılan son büyük davayı sona erdirmiştir. Mladiç'in Lahey'deki Scheveningen Cezaevi'ndeki mahkûmiyeti, bu kararla birlikte kesinleşmiş ve dava tamamlanmıştır.

Aynı yargılama sürecinde, Srebrenitsa davalarında yargılanan diğer eski Sırp yetkililerden Ljubişa Beara ve Vujadin Popoviç de ömür boyu hapis cezasına çarptırılmıştır. Drago Nikoliç 35 yıl, Radislav Krstiç 35 yıl, Radivoje Miletiç 19 yıl, Ljubomir Borovçanin 17 yıl, Vidoje Blagojeviç 15 yıl, Vinko Pandureviç 13 yıl ve Milan Gvero 5 yıl hapis cezasına mahkûm edilmiştir. Srebrenitsa soykırımı sorumlularından toplam 45 kişi, ICTY tarafından toplam 699 yıl hapse çarptırılmıştır. Bu isimlerden dördü ömür boyu hapis cezasına çarptırılmıştır. Dönemin Sırbistan Cumhurbaşkanı Slobodan Miloşeviç ise kendi yargılaması sürerken cezaevinde hayatını kaybetmiştir.^【41】

Mladiç, Lahey'deki Birleşmiş Milletler Tutukevi'nde 2021 yılından itibaren cezasını çekmeye başlamıştır. 27 Ağustos 2026'da Hollanda'nın Lahey kentinde hastanede tedavi görürken ölmüştür. Ölümü sırasında Mladiç, cezasının kalan kısmının infazı amacıyla bir devlete nakledilmeyi beklemektedir. Uluslararası Ceza Mahkemeleri için Artık Mekanizma (IRMCT), Birleşmiş Milletler Tutukevi (UNDU) Tabibi'nin durumdan derhal haberdar edildiğini, Hollanda makamlarının ise ulusal hukuk uyarınca gerekli standart usul ve soruşturmaları başlattığını açıklamıştır. Mekanizma Başkanı Yargıç Graciela Gatti Santana, ölüm koşullarına ilişkin kapsamlı bir soruşturma başlatılmasına karar vermiş ve bu soruşturmayı yürütmek üzere Yargıç Iain Bonomy'yi görevlendirmiştir.^【42】

Ölümünün ardından bazı Sırpların Mladiç'i yücelten eylemleri tepkiyle karşılanmıştır. Bosna Savaşı sırasında büyük zulümlerin yaşandığı Zvornik'te 28 Ağustos 2026 günü yüzlerce kişi toplanırken, aralarında çocukların da bulunduğu kalabalık Sırbistan bayrakları taşıyarak Mladiç'i öven pankartlar açmıştır. Republika Srpska (RS) Başkan Yardımcısı Camil Durakovic, Zvornik'te Boşnakların gömüldüğü toplu mezarların bulunduğunu hatırlatarak, "Burası Belgrad değil. Burası Mladić'in savaş emirlerinin uygulandığı yer." ifadelerini kullanmıştır. Bratunac'ta bir duvara "Hepimiz Mladiç'in askerleriyiz" yazılırken, Brčko'daki Sırplar ise Mladiç için mum yakmıştır.^【43】

Sırbistan Adalet Bakanı Nenad Vujić, Mladiç'in ailesinin belirleyeceği bir yerde üst düzey devlet töreniyle toprağa verileceğini açıklamıştır. Boşnak akademisyen Esad Durakovic, bunun Sırbistan'ı "soykırımcı bir devlet" konumuna düşüreceğini belirtmiştir. Karadağ Cumhurbaşkanı Jakov Milatović, mahkumiyetin siyasi görecelik konusu yapılmaması gerektiğini söylemiş; Hırvatistan Dışişleri Bakanı Gordan Grlić Radman ise Mladić'in iki ülkede de kanlı izler bıraktığını belirtmiştir. UEFA Avrupa Ligi play-off maçında Sırp kulübü Kızılyıldız'ın taraftarları da Mladiç'i öven bir pankart açmış; Srebrenitsa Anıt Merkezi bunun üzerine UEFA'ya resmi şikayette bulunarak kulübün Avrupa kupalarından kalıcı men edilmesini talep etmiştir.^【44】