Rodrigo Duterte'nin Tutuklanması

Eski Filipinler Devlet Başkanı Rodrigo Duterte'nin 11 Mart 2025'te, Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) tarafından insanlığa karşı suçlar kapsamında hakkında çıkarılan yakalama emri doğrultusunda, Filipinler makamları tarafından gözaltına alınması ve ardından Lahey'e teslim edilmesi sürecidir.

(Eski Filipinler Devlet Başkanı Rodrigo Duterte'nin tutulduğu Villamor Hava Üssü çevresinde protesto yapan destekçiler ve Filipinler Ulusal Polisi, 11 Mart 2025 - Anadolu Ajansı)

Arka Plan

Rodrigo Duterte, 1945 yılında Filipinler'de doğmuş, uzun yıllar Davao şehrinde belediye başkanlığı yaparak "sert yönetim tarzı" ile tanınmıştır​. Başkanlık döneminde yürüttüğü "uyuşturucuyla savaş" operasyonları kapsamında binlerce kişinin öldüğü belirtilmiş, bu süreçte insan hakları ihlalleri yaşandığı öne sürülmüştür​.

2016 yılında Filipinler Devlet Başkanı seçilen Duterte, suç ve uyuşturucu ile mücadelede sert politikalar uygulayacağını ilan etmiştir. Seçim kampanyasında, uyuşturucu satıcıları ve suçluları öldüreceğini açıkça beyan etmiş ve başkanlığı döneminde bu politikayı aktif şekilde sürdürmüştür​. Duterte'nin politikaları, insan hakları örgütleri ve uluslararası kuruluşlar tarafından ağır şekilde eleştirilmiştir.

Rodrigo Duterte - Anadolu Ajansı

Tutuklanma Süreci

Duterte, 11 Mart 2025 tarihinde Hong Kong'dan dönerken Filipinler'in başkenti Manila'daki Ninoy Aquino Uluslararası Havalimanı'nda gözaltına alınmıştır. Bu tutuklama, UCM'nin Duterte'yi insanlığa karşı suçlarla suçlaması ve hakkında yakalama kararı çıkarmasının ardından gerçekleşmiştir.

Duterte'nin tutuklanması için en az 7.000 polis memurunun görevlendirildiği bildirilmiştir.

Filipinler Devlet Başkanı Ferdinand Marcos Jr., Duterte'nin tutuklanmasının "uygun ve doğru" olduğunu belirtmiş ve ülkenin Uluslararası Polis Teşkilatı (Interpol) üyesi olarak bu süreçte uluslararası hukuka uygun hareket ettiğini vurgulamıştır​.

Filipinler Ulusal Polisi, eski liderin tutulduğu Villamor Hava Üssü çevresinde, 11 Mart 2025 - Anadolu Ajansı

Suçlamalar

UCM Savcılık Ofisi, Duterte'nin 1 Kasım 2011 ile 16 Mart 2019 tarihleri arasında, öncelikle Davao'da, daha sonra tüm Filipinler genelinde yürütülen "uyuşturucuyla savaş" operasyonları sırasında işlenen insanlığa karşı suçlardan sorumlu olduğunu belirtmiştir​. Özellikle cinayet, işkence ve tecavüz gibi suçlardan yargılanması için tutuklama kararı alınmıştır. Duterte'nin Davao Ölüm Mangası'nın kurucusu olduğu ve belediye başkanlığı döneminde yasadışı infazlara göz yumduğu iddia edilmiştir​.

Resmi hükümet rakamlarına göre, Duterte'nin başkanlık dönemi boyunca en az 6.200 kişi öldürülmüştür. Öte yandan uluslararası insan hakları kuruluşları ve UCM'ye göre, bu sayının 12.000 ila 30.000 arasında olduğu tahmin edilmektedir​.

UCM'ye Teslim Edilmesi

Tutuklanmasının ardından Duterte, 12 Mart 2025 tarihinde Filipinler'den Lahey'e götürülerek UCM yetkililerine teslim edilmiştir​. UCM Başsavcısı Kerim Han, Duterte'nin teslim edilmesini "hesap verilebilirlik açısından önemli bir gelişme" olarak değerlendirmiştir​.

Duterte, tutuklanmasını eleştirerek kendisinin "suçsuz" olduğunu ve insan hakları ihlalleriyle suçlanmasının "siyasi bir karar" olduğunu iddia etmiştir​.