Şablon (Sözlük)

Tanım

isim.

1. Örnek, model, bir tür kalıp.
2. Harf, yazı veya şekillerin bir levhaya çizilip istenilen yere çıkarılabilmesi için çevre çizgilerinin kesilip oyulması ve buradan kalem geçirilmesiyle elde edilen kalıp.
3. Düzeltme, ölçü, kontrol gibi işlerde kullanılan alet.
4. İnşaat: Yol, demir yolu veya herhangi bir toprak yapının eğimini kontrol etmeye yarayan alet.
5. Mecaz: Kullanıla kullanıla asıl anlamını veya önemini kaybetmiş, basma kalıp haline gelmiş söz veya örnek.

Köken

Şablon kelimesi, Almanca Schablone “karton veya metalden kesilmiş kalıp” sözcüğünden alıntıdır.

• Schablone, Eski Holandaca scampelioen “model, numune” sözcüğü ile eş kökenlidir.
• Bu sözcük, Fransızca aynı anlama gelen échantillon sözcüğünden türemiştir.
• Başlangıçta fiziksel kalıplar için kullanılan bu terim, zamanla mecazi anlamda da yaygınlaşmıştır.

Kullanım Alanları

• Grafik ve Tasarım: Şekil ve yazıların standart bir şekilde çizilmesi için.
• İnşaat: Eğimi kontrol eden ölçüm aletlerinde.
• Edebiyat ve Dil: Basmakalıp ifadeleri tanımlamak için.

Farklı Alanlardaki Kullanım

• Sanat ve Tasarım: Standart kalıpların oluşturulmasında.
• İnşaat: Yüzeylerin ve yapıların eğimini kontrol etmek için kullanılan cihazlarda.
• Mecazi: Klişe veya özgünlüğünü yitirmiş fikirleri tanımlamada.

Örnek Cümleler

• Harfleri düzgün yazmak için bir şablon kullanıldı.
• Şablon ifadeler, yaratıcı metin yazımında engelleyici olabilir.
• İnşaatta yol eğimini kontrol etmek için şablon ölçüm aleti kullanıldı.