Savunma, Güvenlik ve Dayanıklılık Bankası (DSRB)

Savunma, Güvenlik ve Dayanıklılık Bankası (Defence, Security and Resilience Bank, DSRB), müttefik ve ortak ülkelerin savunma, güvenlik ve tedarik zinciri dayanıklılığı alanındaki yatırımlarına uzun vadeli ve düşük maliyetli finansman sağlamak amacıyla kurulması öngörülen çok taraflı bir uluslararası finans kurumu girişimidir. Banka fikri 2024 yılında eski NATO güvenlik danışmanları, üst düzey emekli askerî personel ve bankacılardan oluşan bir grup tarafından ortaya atılmıştır.^【1】 Kurumun Kanada'da kurulması ve merkezinin bu ülkede yer alması öngörülmektedir.

DSRB girişiminin kurumsallaşma süreci, aday şehir belirlenmesinden çok taraflı tüzük müzakerelerine ve üye ülke taahhütlerine uzanan birkaç aşamada ilerlemiştir.

• 17 Aralık 2025: Ontario hükümeti, Kanada federal hükümetinin ev sahibi ülke kararını beklerken, Toronto şehrinin bankanın merkezine ev sahipliği yapması için resmî adaylığını açıklamıştır. Adaylık, Toronto'nun Kanada'nın en büyük finans merkezi olması ve beş büyük Kanada bankası ile kırktan fazla yabancı bankaya ev sahipliği yapması gerekçelerine dayandırılmıştır.^【2】
•  2 Şubat 2026: Kanada Ulusal Savunma Bakanı ile Maliye ve Millî Gelir Bakanı, Kanada'nın önde gelen finans kuruluşlarıyla bir savunma finansmanı yuvarlak masa toplantısı düzenlemiş ve Kanada hükümetinin DSRB girişimini kamuya açık biçimde desteklediğini bildirmiştir.^【3】
• 17 Şubat 2026: Kanada Başbakanı, savunma sanayiindeki tedarik süreçlerini "İnşa Et-Ortak Ol-Satın Al" (Build-Partner-Buy) çerçevesiyle dönüştürmeyi öngören Kanada Savunma Sanayi Stratejisi'ni başlatmıştır.^【4】
• 29 Nisan 2026: DSRB'nin tüzüğüne ilişkin çok taraflı müzakereler Montréal'de tamamlanmıştır. Müzakerelere katılan ülkeler, müzakerelere ev sahipliği yapan Kanada'nın, tüzüğün onaylanmasının ardından bankanın gelecekteki merkezine ev sahipliği yapmasını oy birliğiyle desteklemiştir. Kanada'nın müzakerelerdeki başlıca temsilcisi, Kanada Kalkınma Bankası (BDC) Başkanı ve İcra Kurulu Başkanı Isabelle Hudon olmuştur.^【5】
• 12 Mayıs 2026: Kanada'nın ev sahibi ülke olarak seçilmesinin ardından, Ontario hükümeti ile Toronto belediyesi, bankanın merkezinin Toronto'da kurulması yönündeki desteklerini yinelemiştir. Girişimin Toronto'da yaklaşık 3.500 doğrudan nitelikli istihdam yaratması öngörülmüştür.^【6】
• 7 Temmuz 2026: Ankara'da düzenlenen 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi kapsamında, Kanada Başbakanı Mark Carney, Kanada dâhil dokuz ülkenin DSRB'ye destek verdiğini açıklamıştır. Katılımcı ülkeler, aldıkları taahhüdü kendi ülkelerinde onaylamaya davet edilmiştir; bankanın 2027 yılında faaliyete geçirilmesi hedeflenmektedir.

DSRB'nin amacı, tedarik zincirleri genelinde savunma, güvenlik ve dayanıklılık girişimleri için uzun vadeli ve düşük maliyetli finansman sağlamak; küçük ve orta ölçekli işletmelerin ve üye hükümetlerin karşılaştığı finansman açıklarının kapatılmasına katkı sunmaktır. ^【7】

Kurum, mevcut ulusal savunma bütçelerine tamamlayıcı bir finansman aracı olarak konumlandırılmaktadır; üye ülkelerin ulusal bütçelerinden ya da mali sınırlamalarından ödün vermeksizin savunma kapasitelerini güçlendirmelerine imkân tanıyan uzun vadeli bir finansman mekanizması olarak tanımlanmaktadır.^【8】

DSRB, kredi verdiği projelerde birlikte çalışabilirliği (interoperability) bir koşul olarak öne sürebilecek ve bu yolla müttefik silahlı kuvvetler arasındaki teçhizat uyumsuzluğunun azaltılmasına katkıda bulunabilecektir. Banka, 15 ila 30 yıl vadeli sözleşmeler yapabilme kapasitesiyle savunma sanayii tedarikçilerine uzun vadeli öngörülebilirlik sunmayı, bu yolla birim maliyetlerin düşürülmesini hedeflemektedir.^【9】

Eurobond benzeri ortak borç yükümlülüğü modelinden farklı olarak, DSRB'de her üye devlet yalnızca kendi taahhüdünden sorumlu tutulmakta, buna karşılık tüm üyeler bankanın toplu kredi notundan ve piyasa erişiminden yararlanmaktadır. Üye devletlerin yapacağı öz sermaye katkılarının, ulusal hesaplarda varlık olarak kaydedilmesi ve NATO'nun gayri safi yurt içi hasılaya (GSYH) oranlanan savunma harcaması hedeflerine dâhil edilmesi öngörülmektedir.

Bankanın amacı, müttefik ülkelerin savunmasını güçlendirmek üzere 100 milyar sterline (yaklaşık 134 milyar dolar) kadar düşük maliyetli finansman toplamaktır. ^【10】NATO üyesi ülkelerin yaklaşık %70'i, Almanya gibi AAA kredi notuna sahip ülkelere kıyasla daha yüksek borçlanma maliyetiyle karşı karşıyadır. ^【11】Banka, AAA kredi notu almayı hedeflemektedir; bu sayede özellikle ucuz finansmana erişimde güçlük yaşayan ülke ve şirketlere düşük faizli krediler sunabilecek ve özel bankalara kredi garantileri sağlayabilecektir.^【12】

DSRB'nin kurumsal ortakları arasında JPMorgan, Deutsche Bank, Commerzbank ve ING gibi uluslararası bankaların yanı sıra Kanada merkezli RBC, BMO, CIBC, National Bank of Canada, Scotiabank ve TD Bank yer almaktadır.^【13】

7 Temmuz 2026 tarihinde DSRB'ye destek veren dokuz ülke açıklanmıştır:

^{DSRB'ye Destek Veren Ülkeler (Yapay Zeka İle Oluşturulmuştur.)}

•     Kanada (ev sahibi ülke)

•     Arnavutluk

•     Belçika

•     Yunanistan

•     Letonya

•     Lüksemburg

•     Romanya

•     Türkiye

•     Ukrayna^【14】

Bu ülkeler arasında Kanada dışında bir G7 ülkesi bulunmamaktadır; bu durum bankanın mali gücünü sınırlayabilecek bir unsur olarak değerlendirilmiştir. ^【15】Kanada Dışişleri Bakanı Anita Anand, bankanın yeni üyelere açık kalmaya devam edeceğini belirtmiştir^.

Birleşik Krallık ve Almanya projeye başlangıçta mesafeli durmuştur; ancak Birleşik Krallık Maliye Bakanı Rachel Reeves, Haziran 2026'da parlamentoda yaptığı açıklamada Kanada ile DSRB konusunda "yakın çalıştıklarını" ifade etmiştir.^【16】 Birleşik Krallık ayrıca kendi çok taraflı savunma fonlama girişimini yürütmektedir; bu girişime Hollanda ve Finlandiya'nın ardından Polonya da destek vermiştir.

Türkiye'nin son 12 aydaki savunma ve havacılık ihracatı 11 milyar doları aşmıştır. ^【17】Savunma Sanayii Başkanlığı koordinasyonunda, 4.000'den fazla firmadan oluşan ekosistem, eş zamanlı olarak 1.400'ün üzerinde projeyi yönetmektedir. ^【18】Sektörün yüksek teknoloji üretim kapasitesinin göstergesi olarak, kilogram başına düşen ihracat değeri Türkiye ortalamasının 40 katına ulaşmıştır. Toplam ihracatın yaklaşık %56'sı NATO ülkelerine gerçekleştirilmiştir.^【19】

Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, NATO'nun yeni bir aşamaya girdiğini ve ittifakın güvenilirliğinin siyasi taahhütlerin somut askeri kapasiteye, mühimmata ve lojistiğe dönüşmesine bağlı olduğunu belirtmiştir. Bakan Güler, yük paylaşımının sadece bütçe rakamlarıyla değil; operasyonel riskler, coğrafi konum, hazırlık seviyesi, misyon katkıları ve endüstriyel kapasite ile değerlendirilmesi gerektiğini ifade etmiştir. ^【20】NATO'nun 360 derecelik kapsamlı bir güvenlik yaklaşımını sürdürmesi gerektiğini vurgulayan Güler, Türkiye'nin büyük, profesyonel ve aktif bir askeri gücü muhafaza ettiğini ve operasyonel tecrübesiyle ittifak için stratejik bir avantaj sunduğunu dile getirmiştir.

^{Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler (}AA⁾

Türkiye, önümüzdeki üç yıl içerisinde özellikle hava ve balistik füze savunması, uzun menzilli ateş gücü ve insansız araç sistemlerine öncelik verecektir. Savunma sanayisindeki temel yaklaşım; rekabet yerine iş birliği, dışlama yerine ortak üretim ve kısıtlamalar yerine sınıf bazlı iş birliği olarak belirlenmiştir.^【21】 Türkiye, ulusal savunma sanayisi varlıklarının, NATO'nun kapasite ve üretim açıklarını kapatacak şekilde entegre edilmesini hedeflemektedir.

Kanada Başbakanlığı'nca 7 Temmuz 2026'da yayımlanan ortak açıklamada Türkiye, DSRB'nin kurulmasına yönelik "ortak niyet" beyan eden dokuz ülke arasında yer almıştır.^【22】Türkiye'nin bankaya katılımı konusunda 11 Temmuz 2026 itibarıyla nihai bir karar açıklanmamıştır. Ankara, NATO'ya bağlı finansal girişime katılımın mali, stratejik ve sınai boyutlarını değerlendirmeye devam etmektedir.^【23】 Türk yetkililer bu değerlendirmeyi ulusal güvenlik öncelikleri ve uzun vadeli ekonomik çıkarlarla uyum gözeterek sürdürmektedir. Bu çerçevede, Türkiye'nin DSRB'ye katılımına ilişkin nihai durumu, haber tarihi itibarıyla kesinleşmemiştir.

DSRB'ye ilişkin dokuz ülkelik destek açıklaması, 7-8 Temmuz 2026 tarihlerinde Ankara'da düzenlenen 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi ile eş zamanlı gerçekleşmiştir.

Almanya Şansölyesi Friedrich Merz, ülkesinin NATO savunma harcamalarını savunarak Almanya'nın savunma bütçesini dört yıl içinde ikiye katlayacağını açıklamıştır. NATO müttefikleri, Amerika Birleşik Devletleri'nin talebi doğrultusunda, silah ve asker gibi çekirdek savunma kalemlerine yönelik harcamalarını 2035 yılına kadar GSYH'nin %3,5'ine çıkarmayı kabul etmiştir; bu oran ittifakın önceki %2'lik hedefinin üzerindedir.^【24】

^{Mark Rutte'un NATO konuşması (}AA⁾

Türkiye Millî Savunma Bakanı Yaşar Güler, 7 Temmuz 2026 tarihinde yaptığı konuşmada, NATO müttefikleri arasında artan savunma harcaması taahhüdünü memnuniyetle karşıladıklarını, ancak yalnızca harcama artışının caydırıcılık üretmeyeceğini, bunun eğitimli personel, hazır kuvvetler, mühimmat, güçlü lojistik ve sınai kapasiteye dönüştürülmesi gerektiğini vurgulamıştır^.【25】

Türkiye Savunma Sanayii Başkanlığı, 8 Temmuz 2026 tarihinde yaptığı açıklamada, son on iki ayda 11 milyar doları aşan savunma ve havacılık ihracatının yaklaşık %56'sının NATO üyesi ülkelere gerçekleştirildiğini bildirmiştir.^【26】

DSRB, mevcut Avrupa Birliği savunma finansman mekanizmalarından ayrı bir girişim olarak yürütülmektedir. Avrupa Birliği'nin savunma alanındaki finansman yapısı, AB bütçesi dışında Avrupa Savunma Ajansı (EDA) ve Avrupa Barış Fonu (EPF) gibi araçları; AB bütçesi içinde ise Avrupa Savunma Fonu (EDF) gibi programları kapsamaktadır. Avrupa Savunma Fonu, 2021-2027 dönemi için yaklaşık 7,3 milyar avroluk bir bütçeye sahiptir ve üye devletler arasında iş birliğine dayalı savunma araştırma ve geliştirme projelerini desteklemektedir.^【27】 DSRB, Avrupa Birliği'nin SAFE ve ReArm gibi programlarını rakip değil tamamlayıcı bir araç olarak konumlandırmaktadır; bu programlar talep tarafını desteklerken DSRB'nin sanayi kapasitesinin arz tarafında uzun vadeli finansman sağlamayı amaçladığı belirtilmektedir.

Bankanın Kanada'da kurulacağı kesinleşmiş olmakla birlikte, ülke içinde hangi şehrin ev sahipliği yapacağı, kaynakların yayımlandığı tarih itibarıyla kesinleşmemiştir. Ontario hükümetince desteklenen Toronto adaylığının yanı sıra, Halifax, Montréal, Ottawa ve Vancouver şehirleri de aday olarak değerlendirilmiştir.Ontario Maliye Bakanı Peter Bethlenfalvy, çok taraflı bir kuruluş olarak DSRB'nin ihtiyaç duyduğu mali uzmanlığı, kurumsal kapasiteyi ve küresel bağlantıyı Toronto'nun sunduğunu belirtmiştir.^【28】