ORCID ID
0000-0003-0630-4147
Ensar’dan Hazrec’in, Neccâroğulları kolundan olan Şeddâd b. Evs, M. 603’te Medine’de doğmuştur. Şair sahâbî Hassân b. Sâbit’in kardeşi Evs b. Sâbit’in oğludur. Annesi Sırma veya Sureyme, Resûl-i Ekrem ile aralarında soy yakınlığı bulunan Neccâroğulları’ndandır. Şeddâd b. Evs’in Bedir Gazvesi’ne iştirak ettiğine dair rivayet doğru değilse de Uhud, Hendek gazvelerine ve diğer savaşlara katıldığı bilinmektedir.Şeddâd’ın Kudüs ile ilgisi şu rivayetlerde anlatılmaktadır: Şeddâd Medine’de oldukça ağır bir hastalığa yakalanır, o kadar ki adeta can çekiştirmektedir. Allah Resulü onu ziyarete gider ve durumunu sorar. Vefatının yaklaştığını düşünen Şeddâd, “Artık yeryüzü bana dar gelmeye başladı ey Allah’ın Resulü!” diyerek üzüntüsünü dile getirir. Bunun üzerine Resûl-i Ekrem, “Haberin olsun, Şam ve Beytülmakdis fethedilecek, inşallah sen ve senden sonra evlâdın oraların yöneticileri olacaksınız.” der (Taberânî, 1985: 289; İbn Asâkir, 1995: 409).Başka bir rivayete göre ise Hz. Peygamber’i vefatı öncesi ziyaret eden Şeddâd, telaş içerisinde bir oturup bir kalkmaktaymış. Allah Resulü ona neden bu kadar endişeli olduğunu sorunca “Yeryüzü bana dar gelmeye başladı ey Allah’ın Resulü!” diyerek endişesini dile getirmiştir. Bunun üzerine Resûl-i Ekrem, “Haberin olsun, Şam ve Beytülmakdis fethedilecek, inşallah sen ve senden sonra evlâdın oraların yöneticileri olacaksınız” buyurmuştur (İbn Asâkir, 1995: 408-409).Gerçekten de Hz. Peygamber’in temennisi ve müjdesi uzun bir süre sonra gerçekleşmiştir. Şeddâd iyileşip tekrar hayata dönmüştür. Hz. Osman’ın şehit edilmesinden sonra Müslümanlar arasındaki fitnenin artacağını hisseden Şeddâd, bu fitneye karışmamak için ailesiyle birlikte Humus’u terk edip Kudüs’e yerleşmiş ve vefat edinceye dek orada yaşamıştır.Şeddâd b. Evs ilim ve hilim sahibiydi (İbn Abdilber, 2019: VI/388). İbadete düşkün, hitabeti güçlü, öfkesine hâkim idi (Zehebî, 1985: 504). Bakī b. Mahled’in el-Müsned’inde Şeddâd b. Evs’in rivayetlerinden mükerrerleriyle birlikte elli hadisin bulunduğu belirtilmektedir (Zehebî, 2003: 467). Onun rivayetleri Kütüb-i Sitte’de yer almıştır.Muaviye’nin hilafetinin son günlerinde H. 58 senesinde 75 yaşında Kudüs’te vefat etmiştir (İbn Abdilber, 2019: 388). Geride Beytülmakdis’te yaşayan geniş bir aile bırakmıştır (İbn Sa‘d, 1968: 401; İbn Ebî Hâtim, 1952: 328). Kabri Kudüs’te Mescid-i Aksâ’nın doğu surlarının dışındaki Bâbu’r-Rahme Mezarlığı’ndadır. Şeddâd’ın Ya‘lâ, Muhammed, Abdülvehhâb ve Münzir adlı dört oğlu ile Hazrec adında bir kızı olmuştur. İlk oğlunun ismiyle “Ebû Ya’lâ” şeklinde künyelenmiştir.Okuma ÖnerileriYsmanov, Kylych (2018). Şeddâd b. Evs’in Hayatı ve Rivâyetleri [Yüksek Lisans Tezi]. Şanlıurfa: Harran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Ensar’dan Hazrec’in, Neccâroğulları kolundan olan Şeddâd b. Evs, M. 603’te Medine’de doğmuştur. Şair sahâbî Hassân b. Sâbit’in kardeşi Evs b. Sâbit’in oğludur. Annesi Sırma veya Sureyme, Resûl-i Ekrem ile aralarında soy yakınlığı bulunan Neccâroğulları’ndandır. Şeddâd b. Evs’in Bedir Gazvesi’ne iştirak ettiğine dair rivayet doğru değilse de Uhud, Hendek gazvelerine ve diğer savaşlara katıldığı bilinmektedir.
Şeddâd’ın Kudüs ile ilgisi şu rivayetlerde anlatılmaktadır: Şeddâd Medine’de oldukça ağır bir hastalığa yakalanır, o kadar ki adeta can çekiştirmektedir. Allah Resulü onu ziyarete gider ve durumunu sorar. Vefatının yaklaştığını düşünen Şeddâd, “Artık yeryüzü bana dar gelmeye başladı ey Allah’ın Resulü!” diyerek üzüntüsünü dile getirir. Bunun üzerine Resûl-i Ekrem, “Haberin olsun, Şam ve Beytülmakdis fethedilecek, inşallah sen ve senden sonra evlâdın oraların yöneticileri olacaksınız.” der (Taberânî, 1985: 289; İbn Asâkir, 1995: 409).
Başka bir rivayete göre ise Hz. Peygamber’i vefatı öncesi ziyaret eden Şeddâd, telaş içerisinde bir oturup bir kalkmaktaymış. Allah Resulü ona neden bu kadar endişeli olduğunu sorunca “Yeryüzü bana dar gelmeye başladı ey Allah’ın Resulü!” diyerek endişesini dile getirmiştir. Bunun üzerine Resûl-i Ekrem, “Haberin olsun, Şam ve Beytülmakdis fethedilecek, inşallah sen ve senden sonra evlâdın oraların yöneticileri olacaksınız” buyurmuştur (İbn Asâkir, 1995: 408-409).
Gerçekten de Hz. Peygamber’in temennisi ve müjdesi uzun bir süre sonra gerçekleşmiştir. Şeddâd iyileşip tekrar hayata dönmüştür. Hz. Osman’ın şehit edilmesinden sonra Müslümanlar arasındaki fitnenin artacağını hisseden Şeddâd, bu fitneye karışmamak için ailesiyle birlikte Humus’u terk edip Kudüs’e yerleşmiş ve vefat edinceye dek orada yaşamıştır.
Şeddâd b. Evs ilim ve hilim sahibiydi (İbn Abdilber, 2019: VI/388). İbadete düşkün, hitabeti güçlü, öfkesine hâkim idi (Zehebî, 1985: 504). Bakī b. Mahled’in el-Müsned’inde Şeddâd b. Evs’in rivayetlerinden mükerrerleriyle birlikte elli hadisin bulunduğu belirtilmektedir (Zehebî, 2003: 467). Onun rivayetleri Kütüb-i Sitte’de yer almıştır.
Muaviye’nin hilafetinin son günlerinde H. 58 senesinde 75 yaşında Kudüs’te vefat etmiştir (İbn Abdilber, 2019: 388). Geride Beytülmakdis’te yaşayan geniş bir aile bırakmıştır (İbn Sa‘d, 1968: 401; İbn Ebî Hâtim, 1952: 328). Kabri Kudüs’te Mescid-i Aksâ’nın doğu surlarının dışındaki Bâbu’r-Rahme Mezarlığı’ndadır. Şeddâd’ın Ya‘lâ, Muhammed, Abdülvehhâb ve Münzir adlı dört oğlu ile Hazrec adında bir kızı olmuştur. İlk oğlunun ismiyle “Ebû Ya’lâ” şeklinde künyelenmiştir.
Ysmanov, Kylych (2018). Şeddâd b. Evs’in Hayatı ve Rivâyetleri [Yüksek Lisans Tezi]. Şanlıurfa: Harran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
İbn Abdilber (2019). el-İstîâb fî Ma’rifeti’l-Ashâb VI. Mısr: Merkezu Hicr. İbn Asakir (1995). Tarihu Medîneti Dimaşk XXII. Beyrut: Dâru’l-Fikr. İbn Ebî Hâtim (1952). el-Cerh ve’t-Ta’dîl IV. Haydarâbâd: Dâiratü’l-Maârifi’l-Osmâniyye. İbn Sa‘d (1968). et-Tabakâtu’l-Kübrâ VII. Beyrut: Dâru Sâdır. Taberânî (1985). el-Muʿcemü’l-kebîr VII. Beyrut: Hamdî Abdülmecîd es-Selefî. Güler, Zekeriya (2010). “Şeddâd b. Evs”. TDV İslâm Ansiklopedisi 38, 408-409. İstanbul: TDV Yayınları. Zehebî (2003). Tarihu’l-İslam II. Thk. Beşşâr Avvâd Ma’rûf, Beyrut: Dâru’l-Garbi’l-İslâmî. Zehebî (1985). Siyeru Aʿlâmü’n-nübelâ II, Thk.: Şuayb Arnaût ve ekibi. Beyrut: Risale.
| apa | Erul, B. (2026). Şeddad b. Evs. H. Y. Başdemir & M. Uçar (Ed.), Filistin Sözlüğü. (ss. 1394-1396) Anadolu Ajansı - AA Kitap. |
|---|---|
| isnad | Erul, Bünyamin. “Şeddad b. Evs”. Filistin Sözlüğü. ed. Hasan Yücel Başdemir - Metin Uçar. 1394-1396. Ankara: Anadolu Ajansı - AA Kitap, 2026. |
Filistin Sözlüğü AA Kitap ve Filistin Akademik Düşünce Platformu tarafından hazırlanmıştır.
Henüz Tartışma Girilmemiştir
"Şeddad b. Evs" maddesi için tartışma başlatın
Okuma Önerileri
